
صحافي و مراحل آن
پسازاختراعچاپتوسطگوتنبرگبازارچاپونشرکتابرونقپيداکرد.برخيازصحافانعاشقانهوهنرمندانهبهاينکارميپرداختندوحتيگاهيجلدکتابراازمحتوايآنارزشمندتر،ميساختند .
تااوايلقرنبيستم،يعنيقبلازپيدايشصحافيماشيني،کتابهابادستصحافيميشدند .اماباپيدايشنخستينماشينهايمجهزصحافي،تماميمراحلصحافيتوسطماشينانجامميگرفت.البتهامروزههنوزهمکتابهاييهستندکهبادستصحافيميشوند.صحافيدستياستحکامبيشتريدارد،وليواضحاستکهبسيارکندترازصحافيماشينيانجامميگيرد.صحافيماشينيبااختراعماشينهايمجهزترهموارهدرحالتکاملبودهاست .
درصحافيماشينيپيشرفتهامروزي،مراحلمختلفصحافيکهجداجداوتوسطماشينهايمختلفانجامميگرفت،يکپارچهشدهاست.اينماشينهاتماميمراحلصحافيراانجامداده،حتيدرآخرينمرحلهبرايتوزيعبستهبنديميکنندوديگربه سختيگذشتهنيست.
مراحلصحافي:
صحافيراميتوانبهسهمرحلهکليتقسيمنمود .
1-ترکيببندي:
ترکيببنديعبارتاستازيکجاوکنارهمگذاشتنصفحاتکتاببهترتيبشمارهصفحات.اينمرحلهخودازچهارعمل،تشکيلميشود :
الف)تاکردن.دراينعملکهبادستياماشينانجامميگيرد،اوراقبزرگچاپيکهچندصفحهبرپشتورويآنچاپشدهاستطوريتاميشوندکهصفحاتپشتسرهمقرارگيرند،ورقتاخوردهرا «فرمچاپي »مينامند .
ب)لَتگذاشتن.يعنيگذاشتنبعضيصفحاترنگيمخصوص،نقشهياتصاويرخارجازمتن،بين صفحاتيکفرماست.اينکاربادستانجامميگيرد.
ج)مرتبکردن.درصحافيکنارهمگذاشتنفرمهايمتعدديککتابرابهگونهايکهصفحاتکتاببهدنبالهمقرارگيرند،مرتبکردنميگويند.اينعمل،درصحافيماشينيبهوسيلهماشينهايترتيبانجامميگردد.
د)دوختن.پسازمرتبکردنفرمها،تهفرمهايهرجلدبايدبهيکديگردوختهشود.اينکاربهدوروشتهدوزيوکنارهدوزيانجامميگيرد.البتهکتابهايارزانقيمترااساسآتهدوزينميکنند،بلکهبسياريازآنهارابهکمکماشينمخصوص،بهطريقهتهچسب،صحافيميکنند.بعضياوقاتفرمهاييککتابرافقطباکوکفلزيميدوزندوباچسببهجلدميچسبانند.
2-شکلبندي:
شکلبندينيزخودبهچهارقسمتبخشبنديميشود:
الف)کوبيدن.دوختنفرمهايکتابباعثميشوددرمحلعطفتورمپيداشود.برايازبينبردناينتورمفرمهاراتحتفشارقرارميدهند.
ب)چسبزدن.برايجلوگيريازشلشدنکوکهادرروشتهدوخت،لايهايازچسبمخصوصبرسطحعطفکتابميکشند.
ج)لببريدن.لبههايناهموارفرمهايکتابراپسازدوختنوکوبيدنباماشينبرش،ميبرندتاتمامينسخههايکتابقطعيکسانپيداکنند.
د)گردسازي،پشتکوبي،وآستربندي.دراينمرحلهابتداسطحعطفکتابمحدّبميشود،سپسيکتکهپارچهباسريشمبهسطحعطفکتابچسباندهميشودکهآنراآسترمينامند.درصحافيدستيشيرازههارابهعطفميدوزند،وليدرصحافيماشينيشيرازههاراتنهابرايتزيينبهدوسرعطفميچسبانند.
3-جلدبندي:
جلدبنديشاملسهمرحلهزيرميباشد:
الف)جلدسازي.معمولاجلدکتابهاازمقواوپارچهياازکاغذضخيمساختهميشود.براياينکار،ابتداورقههايبزرگمقوارابهوسيلهماشينبرشدراندازهمطلوببريده،سپسرويپارچهياکاغذضخيميکهسطحدرونيآنچسبخورده،چسباندهميشوندودرعينحالباريکههاييازکاغذضخيمنيزبهصورتعطف
درفاصلهميانهردوقطعهمقوابرپارچهزيرينميچسبد.سپسلبههاياضافيپارچهبهطرفتويجلدبرگرداندهوبرسطحداخلي،دوقطعهمقواميچسبانند.
ب)چاپجلد.درجعنوان،نامنويسنده،وديگراطلاعاتکتابشناختيوبعضيتزييناترويجلدوعطفکتابراچاپجلدمينامند.اينکارباچاپبهروشعاديويابهروشطلاکوبيصورتميگيرد.درروشاخيرازحروفمخصوصوياکليشهوورقههاينازکطلايييارنگياستفادهميشود.
ج)جلدگذاري.دراينمرحلهبهسطحدوآستربدرقهکتابوپارچهمشبکعطفکتابچسبميزنندوفرمهايبههممتصلشدهراداخلميگذارندوباواردکردنفشار،عطففرمهارابهعطفجلد،وآستربدرقههارابهسطحداخليجلدميچسبانند.سپسکتابهاراچندساعتزيرپرسميگذارندتاخشکشوند.
Read more