موضوع: بررسی تأثیرات پیگمنت در مرکب چاپ اُفست
طرح موضوع: اجرای موفق یک کار چاپی به تأثیرات متقابل مواد شیمیایی موجود در مرکب )رزین،
پیگمنت، روغن، خشککنندهها و تسریع کنندههای واکنش( و نیز تأثیرات فیزیکی دیگری مانند شرایط
ماشین چاپ، فضای چاپخانه، ویژگیهای سطح چاپ شونده، خشک کن و... بستگی دارد. یکی از مواد
اصلی مورد استفاده در مرکب چاپ پیگمنت است، پیگمنتها عامل رنگ دهنده یا فام در مرکب افست
میباشند و به صورت تودهای از پودرهای بیشکل )آلگومرات( به هم چسبیده یا جدا از هم disperse
تشکیل شده است. پیگمنتها در رزین یا Binder پخش میشوند. اندازة پیگمنتها و نوع آنها میتواند
در برخی موارد در خُشک شدن مرکب و دیگر خواص مرکب تأثیرگذار باشد، این مواد به دو دستة آلی
و معدنی تقسیمبندی میشوند، پیگمنتهای معدنی از طبیعت یا به صورت سنتز گرفته و خمیر می
شوند و پیگمنتهای آلی در نتیجه واکنشهای شیمیایی به وجود میآیند، که خواص هریک از این نوع
پیگمنتها با یکدیگر متفاوت است.
هدف: بررسی علتهای گچی شدن مرکبهای افست در مواقع استفاده و تالش در جهت رفع این اشکال و
جمعآوری اطالعات جامع در مورد پیگمنتهای مصرفی در مرکب چاپ میباشد.
این پروژه راهنمایی مقدماتی و جامع جهت آشنایی بیشتر با پیگمنتها در مرکب چاپ و رفع عیوب و
مشکالت مربوط به پیگمنت مرکب برای دانشجویان رشته چاپ و کلیة رشتههای مرتبط با این موضوع و
نیز مصرفکنندگان مرکبهای چاپ افست و آزمایشگاههای مرکبسازی خواهد بود.
در عصر تکنولوژی امروز، در این انقالب صنعتی جهانی تالش میشود با یاری خداوند متعال و با همت
صنعت مرکبسازی کشورمان و با آموزش و راهنمایی نیروهای متخصص این فن بتوانیم در این صنعت
در رده کشورهای ممتاز مرکبسازی جهان قرار گیریم.

ویژگیهای مرکب و رنگهای چاپ
رنگ یک اصل بسیار پیچیده بوده و به راههای مختلف و متعدد که جدا از هم نیستند معین و تعریف
میشود. ابتدا فام، که نشان دهندة نوع رنگ میباشد، یعنی شیء به چه رنگی است؛ قرمز، زرد و آبی یا
سبز.
ثانیاً قدرت رنگ، که با میزان شدت و اشباع بودن آن اندازهگیری میشود. سومین خصلت رنگ نیز
خلوص آن است که نشان میدهد چقدر تیره یا روشن میباشد.
عوامل متعددی در ویژگیهای ذکر شده مؤثر است. از جمله ساختمان شیمیایی رنگدانه که پایهای بر
فام رنگ دارد. همچنین درشتی رنگدانه و میزان دانههای رنگ موجود در مرکب چاپ اثر مهمی در فام
رنگ دارد. به طور کلی غلظت باالی رنگدانه، نشان دهندة قدرت رنگدهی و قدرت رنگ است.
وارنیش مرکب چاپ شامل روغنها و صمغها یا حاللها است که فام رنگ را تغییر میدهد. خلوص
رنگدانه اثر بسیار باالیی روی فام رنگ دارد. این پدیده میتواند از رنگ خود وارنیش یا کاربرد
وارنیشهای متفاوت ناشی شود که سبب ایجاد فام رنگ متعدد و متغیر در مرکب چاپ خواهد شد.
انتخاب وارنیش مرکب، همچنین در میزان پخش و نگهداری جدا از هم رنگدانهها در محیط و حتی
قدرت رنگ و نشست آن نقش به سزایی دارد و گرنه میتوانند انتخاب ناموزون وارنیش ایجاد پخش
بد و قدرت رنگی پایین و عدم کیفیت چاپ را فراهم آورد. این دالیل و عوامل، مرکب ساز را وادار می
کند تا در انتخاب رنگدانه، رزین و روغن و حالل و نوع پخش آن مطالعة دقیق داشته و شیوهای درست
را به کار گیرد.
خواص عمومی مرکبهای ویژة چاپ اُفست:
برای اینکه به یک تعادل یا باالنس در آب و مرکب برسیم الزم است درجة امولسیون شدن مرکب با
آب کنترل شود. برای رسیدن به این حالت در اجرای عمل چاپ، برای اینکه تمام خواص چاپ اُفست
مرکب بدون تغییر بماند، الزم است مکانیسم الزم برای هر دو حالت فیزیکی و شیمیایی فرمول مرکب،
مورد نظر قرار گیرد و کنترل گردد بدین جهت باید آب جذب شده توسط مرکب، تحت تأثیرات اثرات
مواد شیمیایی آب از یک طرف و ویسکوزیتة مرکب از طرف دیگر قرار نگیرد و این مسئله حتماً در
فرموالسیون مرکب مورد بررسی قرار گیرد و توجه خاصی به آن معطوف گردد. محدودة وسیع شرایط
چاپ نسبت به انواع روش چاپ معمول، مرکبهایی با خواص فیزیکی بسیار مختلف را میطلبد. برای
مثال غلظت و ویسکوزیته میتواند بین 2 الی 30 پاسکال نسبت به سرعت ماشین چاپ و نوع روش
چاپ متغیر باشد. مرکبهای با ویسکوزیته پایین میتواند موجبات امولسیون شدن مرکب را عمالً در
سرعتهای باال به وجود آورد. این در صورتی اتفاق میافتد که هیچگونه اثر شیمیایی بین آب و مرکب
وجود نداشته، در نتیجه دو مایع آب )با کلیة مواد اضافیاش( و مرکب چاپ در سرعت باال در اثر
امولسیون شدن از نظر ویسکوزیته به هم نزدیک میشوند. درجة مناسب امولسیون جهت برداشت آب
اضافی از مناطق تصویر ضروری است، امّا مقدار اضافی آن موجب از بین رفتن مرز بین مناطق تصویر و
یا غیر تصویر میشود. یعنی غیر تصویر نیز رنگ به خود میگیرد و موجب ایجاد زمینه میشود. برای
رسیدن به چاپ اُفست مناسب وجود قطارهای نوردهای صالیة منظم و زیاد ضروری به نظر میرسد، زیرا
غشای خیلی ظریفی از مرکب برای مرکب آماده و به فرم چاپی تحویل میشود. در حین انجام این
سیستم قطار نورد صالیه خود با یکی سری محدودیت در فرموالسیون مرکب چاپ مواجه میشود که از
آن جمله فرار حاللهای مرکب در فاصلة منبع تغذیة مرکب تا فرم چاپی است. از طرف دیگر رعایت
شرایطی از سیستم نوردهای صالیه، به طور یکی در میان نورد فلزی یا سرامیکی و الستیکی را ضروری
مینماید تا هم انتقال مرکب چاپ به صورت طبیعی صورت پذیرد و هم حرارت انتقال روی سطح وسیع
نوردها به حداقل برسد؛ بنابراین الزم است که در ساختمان مرکب حاللی به کار نرود که روی نوردهای
الستیکی مرکب خوردگی ایجاد کند یا جذب نوردهای الستیکی نشده، باعث تورم آنها گردد. همچنین
نباید مواد شیمیایی که در ساختمان مرکب به کار گرفته میشوند خورندگی در نوردهای فلزی ایجاد
کند. ویسکوزیتة مرکب و غلظت آن باید طوری باشد که در سطح وسیع نوردهای صالیه حالت غلظت
مورد نیاز برای چاپ را حفظ کند و کیفیت مرکب پایدار و ثابت بماند.
فعالیت شیمیایی
اگر مرکب چاپ و آب نفوذی افست هیچ گونه اثری روی هم نداشته باشند در آن صورت عمل
امولسیون شدن مشکل میشود و یا انجام نمیگیرد. مواد سازندة مرکب چاپ اگر دارای گروهةای
فعالی، به عنوان مثال در رنگدانهها و روغنهای گیاهی، داشته باشند. در آن صورت میتوانند بین آب
جذبی و خود ایجاد رابطة شیمیایی بنمایند، بنابراین با تغییرات در این عوامل میتوان میزان جذب آب
را توسط مرکب کنترل کرد.
ضخامت فیلم مرکب:
میزان قشر و یا فیلم چاپی در مرکبهای افست خیلی کمتر از سایر انواع چاپ میباشد. این بدان جهت
است که فرمهای تهیه شده توسط شیمی گرافی، ظرفیت کمی جهت محل و برداشت مرکب دارند، از
طرف دیگر هم این میزان مرکب برداشت قشر مرکب توسط فرم یا زینک باید بین الستیک و فرم
تقسیم شود و سپس به سطح چاپی منتقل شود؛ بنابراین ترتیب انتقال قشر مرکب از نوردهای صالیه
به فرم چاپی و از فرم چاپی به الستیک و از الستیک به سطح چاپی میباشد که با محاسبة تجربی می
توان حدس زد که میزان قشر مرکب انتقالی برابر با 3 -1 میکرون خواهد بود.
خواص عینی مرکب چاپ:
خواص عینی یک چاپ شامل رنگ، قدرت رنگ، شفافیت )شیشهای بودن و ترانسپرانس( و یا کدورت و
فام و براقیت میباشد که این خواص رابطة کامالً مستقیم با نوع و میزان رنگدانة مصرفی در مرکب
چاپ و وارنیش فرموله شده توسط مرکب ساز دارد.

شفافیت و کدورت مرکبهای چاپ:

مرکبهای چاپ شده دارای درجات متغیری از کدورت و ترانسپارنسی با شفافیت نسبت به مقدار نوری
که از قشر چاپی عبور میکند یا منعکس گردد میباشند. انتخاب رنگدانه و درجة پخش رنگدانه در
مرکب چاپ نقش بسیار مؤثری در شفافیت و یا کدورت قشر چاپی دارد. رنگدانههای با کدورت بیشتر
گرایش به انعکاس دادن بیشتر نور دارد و این پدیده نور بستگی به اندازة ذرة رنگدانه و اندیس
شکست نور آن دارد. مثالً اکسید تیتان اندیس شکست نوری باالیی داشته و بهترین انعکاس نور را
دارد لذا به عنوان یکی از رنگدانههای پوششی یا کدر قابل مصرف است. جوهرهای قابل حل در
وارنیش مرکب دارای ریزترین ذره از نظر اندازه و پخش بهتر در کلیة سطوح وارنیس، خصلت کمترین
اندیس شکست نور را داشته و کمترین انعکاس را دارد، بنابراین هر رنگدانهای که بهتر پخش شود و
دارای ذرات ریزتری باشد نور را از خود بهتر عبور داده و نیز کمترین انعکاس و بهترین اندیس
شکست نور را خواهد داشت.
براقیّتمرکبهای چاپ
براقیّت یک مرکب میزان توانایی انعکاس نور تابشی به سطح چاپی است. که کامالً بستگی به صافی
سطح چاپ شده و هموار بودن سطح قبل از چاپ دارد. عموماً هرقدر نسبت به وارنیش در مقابل مقدار
رنگدانه باالتر باشد براقیت نیز باال خواهد بود. براقیت نسبت مستقیم با پخش رنگدانه در وارنیش و
عکسالعمل بین رنگدانه و وارنیش و حصول یک سطح پیوستة کامالً صاف بعد از چاپ دارد که مسئله
کامالً بستگی به صافی سطح چاپی و عدم نفوذ مرکب چاپ به سطح چاپی دارد. یعنی براقیت وقتی ایده
آل است که وارنیش کامالً مناسب و سطح غیرقابل نفوذ و کامالً صاف باشد. تمام مرکبهای چاپ دارای
حاللها یا روغنهایی هستند. صمغهای مورد مصرف در ساختمان وارنیشها در همین حاللها و یا
روغنها به عنوان شُل کن یا تنظیم کنندة غلظت مرکبها نیز به کار میروند. بنابراین نوع حالل و روغن
و میزان و نوع روغن اثر بسیار باالیی در براقیت دارد. بدین معنی که اگر روغنها یا حاللها حاللیت
کافی یا مناسب برای صمغهای الزم در ساختمان مرکب نداشته باشند نمیتوان مرکبی با کیفیت مناسب
یا براقیت خوب تولید کرد. مواد افزودنیهم که در ساختمان مرکب به مقدار بسیار کم و اندک وجود
دارد اثر بسیار باالیی در براقیت دارند.
ساختار مرکب چاپ اُفست
این مرکب چاپ، در مقایسه با مرکب مورد استفاده در دیگر روشهای چاپی مانند فلکسوگرافی و
فللیوگراور ویسکوزیته بیشتری دارد لذا به آن مرکب خمیری نیز میگویند. چون این نوع مرکبهای
چاپ تا مرحلة قبل از چاپ، در مسیر چند نورد صالیه پخش و آماده چاپ میشوند لذا در ساختمان آنها
از حاللهای سنگین و دیرفرار استفاده میشود. این حاللها برای خشک شدن روی سطح چاپی طوری
باید انتخاب شوند که پس از عبور از گسترة وسیع نوردهای صالیه به فُرم چاپی رسیده و توسط
الستیک به سطح چاپی منتقل شود و چاپ خوب و مناسبی ارائه کند. در این مورد مرکبهای روزنامه
مثال فوقالعاده جالبی است. فرمول این مرکبها را طوری تنظیم میکنند که از پایداری خاصی روی
قطار نوردهای صالیه با سرعت باال برخوردار شده و چون روی سطح چاپی از نوع جذبی منتقل میشود
دیر خشک شود. قبل از اینکه به فرموالسیون مرکبهای سیستم چاپ اُفست برسیم الزم است نخست
به مواد اولیة مصرفی در ساختمان این مرکبها بپردازیم.
مرکب اُفست از پنج جزء اصلی تشکیل میشود که به شرح زیر میباشد:
1 -رنگدانهها (Pigment (و رنگدانههای حل شونده (dye soluble)
2 -رزینها
3 -حاللها
4 -مواد افزودنی
5 -پُرکنندهها

رنگدانهها

رنگدانه )پیگمنت( مهمترین جزء تشکیل دهندة ساختمان مرکبهای چاپ میباشد، ساختمان رنگدانه
مولکول بزرگ و پیچیدهای است و به صورت پودر خیلی ریزی که اندازه ذرات آن یک تا دو میکرون می
باشد و امکان پخش در قسمت مایع مرکب یا رزین را دارا میباشد. حل نشدن پیگمنت در حالل یک
خاصیت کلیدی است. رنگدانههای دای بر خالف پیگمنتها خاصیت حل شدن در حالل را دارند.
پارهای از رنگدانهها ریشة گیاهی و معدنی دارند و بسیاری از آنها سنتز میشوند که خود به دو بخش
بزرگ معدنی و آلی تقسیم میشوند. چون مرکبهای چاپ از نظر نوع کاربرد خواص ویژة خود را طلب
میکنند. بنابراین از میان انبوه رنگدانههای آلی برای مرکبهای چاپ، براساس نوع چاپ، رنگدانه آن
نیز انتخاب میشود. مثالً برای اُفست رنگدانهای انتخاب میشود که دارای چگالی حجمی مخصوص بوده
و به جذب روغن مناسب مقاومت رنگ مناسب باشد؛ ناگفته نماند که رنگدانههای سفید مانند دی
اُکسید تیتانیوم که از پُر کنندهها محسوب میشوند نیز جزء رنگدانهها به حساب میآیند.
یک پیگمنت با چهار مشخصه زیر معرفی میشود:
1 -نام پیگمنت
2 -شمارة ساختمان
3 -اسم شیمیایی
4 -اسم تجاری
رنگدانههای زرد
رنگدانههای زرد(زرد مونوآز و یا زردهای آریالید)
امروزه بیشتر تولید زردهای آریالید متداول هستند. اگر چه آنها اغلب به نام زرد هانزا معروف هستند
که یک نام تجاری است؛ که دارای ساختمان شیمیایی آستواستانیلیدها هستند که از حالت رنگ زرد
متمایل به سبز شروع و تا زرد متمایل به نارنجی ختم میشود این پیگمنتها به صورت خیلی کم به
حالت کِدرِ بوده ولی اغلب آنها به قدر کافی شفاف هستند این گروه از رنگدانههای زرد دارای مقاوت
نوری، قلیایی و صابونی هستند این نوع زردها برای مرکبهای بدون حرارت یا مرکبهای که پخته نمی
شوند مناسب است زیرا زردهای آریالید معموالً در اثر حرارت تصعید میشوند و کمی در حاللهای غیر
قطبی رنگی میشوند.
زردهای آریالید در فرمولبندی مرکبهای مایع و خمیری به کار میروند. این گونه مرکبها روی صابون
و بستههای شوینده به کار میروند ساختار فرمولی آنها به حالت زیر است:
زردهای دیآریالید
زردهای دیآریالید شامل گروه وسیعی از زردها هستند. که دو اتم کُلر در حلقة بنزنی ساختمان آنها
وارد شده است. این گروه به نام دیکلروبنزدینگ معروفاند که از رنگ لیمویی تا رنگ زرد مایل به
نارنجی )طالیی( را در برمیگیرد که از حالت کدر به سمت شفاف میرود.
این زردها به نور، صابون، حرارت و قلیا مقاوماند. کاربرد زردهای دیآریالید از زردهای آریالید
گستردهتر میباشد. ساختار فرمولی آن به حالت زیر است:
رنگدانههای نارنجی
نارنجی DNA

از جمله رنگدانههای نارنجی میباشند که شامل نارنجی 2G دینیتروآتیلین نارنجی یا قرمز 5 یا نارنجی
پِرمانِنت میباشد. این پیگمنتها نارنجیهای مایل به قرمز هستند که از قدرت مقاومت نوری خوبی
برخوردارند و در مقابل حرارت خیلی مقاوم نیستند در مقابل کره و واکس خیلی ضعیف هستند اما در
مقابل اسید، صابون، آب و مواد قلیایی بسیار مقاومند. دارای شفافیت بسیار باال میباشند.
کاربرد این نوع رنگدانهها در مرکبهای ارزان قیمت و در جاهایی که پوشش باال مورد نیاز است
مصرف دارند و برای چاپ روی کاغذهای کِرافت مناسب است و چاپ روی پُلی اِتلین زمانی که یک سایة
قرمز براّق میتواند با قدرت پوشش خوب ترکیب شود. شُبهاتی در مورد سمّیت این رنگدانهوجود
دارد و از آن تنها تحت نظارت استفاده میشود ساختار فرمولی آن به حالت زیر است:
نارنجی پیرازولون
نارنجی پیرازولون که شامل نارنجی پرماننت است و دارای فام کامالً زرد مایل به نارنجی است این
رنگدانهدر مقابل نور و حرارت مقاوم است و همچنین در مقابل آب، اسید، صابون و واکس مقاومت
خوبی دارد. همچنین به صورت نیمه مات میباشد که در مرکبهای اُفست مصرف دارد ولی در سایر
مرکبها به خاطر رنگدهی به حالل قابل مصرف نیست همچنین خیلی مواقع در مرکبهای مایع برای
بستهبندی به کار میرود. ساختار فرمولی آن به حالت زیر است:

نارنجی دیآریالید
نوعی از زردهای دیآریالید هستند که استحکام تهرنگ خیلی باالیی دارند فام نارنجی مایل به قرمز
رنگ براق دارد. یکی از معدود دیآریالیدهای بدون گروه کلر که اغلب به جای نارنجی DNA در چاپ
کاغذهای کرافت به کار میرود، چون از ویژگیهای عالی برای آن برخوردار است ساختار فرمولی آن به
حالت زیر است:
(Fast orange F2G) پایدار نارنجی
رنگدانهای است برجسته به جهت براقیت آن، دارای درجة رنگ مایل به قرمز همراه با شفافیت باال می
باشد. دارای مقاومت عالی در برابر نور، مقاومت به قلیا، اسید، صابون و واکس میباشد. دارای
مقاومت گرمایی و بخار نسبتاً خوبی است. قابل استفاده برای مرکبهای مایع، مناسب برای همة سیستم
ها اما برای مرکبهای روغنی توصیه میشود. جایی که مرکب شفاف و مستحکم است و میتواند
مرکبهایی با براقیت خیلی باال به دست آورد. شفافیت اضافه میتواند باعث مشکالتی در فرمول مایع
مرکب شود. ساختار مولکولی آن به صورت زیر است:
نارنجی بنزیمی دازولون HL
ثبات نوری و گرمایی بسیار خوب و مقاومت حاللی از ویژگیهای این رنگدانه میباشد. همچنین دارای
خاصیت حلپذیری کم در بعضی از حاللهای آلی میباشد. این رنگدانه گران است اما در تولیدات
نیازمند به این خواص ممتاز استفاده میشود. فام آن نارنجی مایل به قرمز است و ته رنگ آن کمرنگ
است. ساختار مولکولی آن به شکل زیر است:
اتیل الک قرمزC( یک زرد از مدل ساده الک قرمز C(رنگدانه قرمز 1 :53 ) )
رنگدانهای اقتصادی، دارای درخشش بسیار خوب و استحگام در تهرنگ میباشد. مقاومت قلیایی
ضعیفی دارد و در برابر نور مقاوم است و میتواند در حاللهای قوی رنگدهی کند. )شبیه 1 :53 )
استفاده از آن در قهوهای پایه آب کرافت سودمند است. ساختار مولکولی آن به صورت زیر است:
رنگدانههای قرمز
قرمز پارا
قرمزهایی با سایة زرد به آبی با دوام رنگی خوب اما ته رنگ کمرنگ هستند. قرمزهای پارا دارای
توانایی مقاومت در برابر نور خوب میباشند. آنها پایداری خوبی از خود در برابر اسید و قلیا نمایش می
دهند اما در صابونها، روغنها و حاللها به صورت بدی رنگ پس میدهند.
کاربرد آنها به طور عادی برای چاپ پوستر میباشد. اما گرایش به رنگ دادن آنها باعث کاهش استفادة
آنها از گذشته شده است و تقریباً منسوخ شده است. ساختمان آن به صورت ذیل است:

قرمز نفتل یا یرماننت قرمز اف آر آر
قرمزی خیلی قوی، درخشان، مایل به زرد است، با مقاومت اسیدی، قلیایی و صابونی و دترجنتها ولی
مقاومت به نور ضعیفی دارد.
بیشتر در مرکبهای مسطح و افست و مرکبهای کارتنها و قوطیهایی که جهت بستهبندی صابونها و
دترجنتها به کار میرود، مصرف دارد ساختمان آن به صورت زیر است:
قرمز تولوئیدین
حالت رنگی قرمز اسکارلت با قدرت متوسط را دارد، اما خیلی کدر در ته رنگ میباشد. در فام باال
مقاومت نوری زیاد دارد، در مقابل قلیا بسیار مقاوم ولی در مقابل حاللها از مقاومت بسیار ضعیفی
برخوردار است. در مقابل حرارت کانالهای حرارتی کامالً ضعیف است و تغییر رنگ میدهد. بیشترین
کاربرد آن در مرکبهای ارزان قیمت مثل مرکب روزنامه است. اصوالً در رنگهایی که از رنگدانه کمی
ساخته میشوند توصیه نمیشود. ساختمان آن به صورت زیر است:
قرمز پرماننت R(قرمز پاراکلرینه)
از خواص این قرمز تهرنگ نارنجی و مقاومت بسیار باالی آن است که فام با درصد باالی آن در مقابل
قلیاها و اسیدها مقاومت دارد ولی در مقابل حرارت، به ویژه در کانالهای حرارتی 140 -120 درجة
سانتیگراد ضعیف میشود و تغییر رنگ میدهد. ساختمان آن به شکل زیر است:

قرمز کارمین FB
با ته رنگ آبی و مقاومت نوری باال که در مقابل آب دوام باالیی دارد. در مقابل دترجنتها، صابونها و
اسیدها نیز مقاومت خوبی دارد. در مقابل حرارت 120 درجه سانتیگراد توأم با بخار آب تحت فشار یک
اتمسفر کامالً مقاوم بوده و به اصطالح مقاومت استریل دارد؛ بنابراین در مرکبهای بستهبندی مثل
چاپ ورق حلب و در بستهبندی کنسرو و کمپوت کاربرد دارد.
ساختمان آن به صورت زیر است:
قرمزهای بُن، قرمز پرماننت 2B ، روبین 2B
از جمله رنگهای قرمزی که در مرکبهای چاپ اُفست مصرف فراوان دارد قرمز 57:CI ،53 :CI ،48 :CI
و 4 :48 :CI به ترتیب رنگ 57 :CI است که به صورت رنگ پایه برای چاپ چهار رنگ به نام روبین
مصرف میشود. نمک کلسیم این قرمز در مرکبهای افست با ته رنگ آبی به صورت چهاررنگ اصلی
مصرف دارد. دارای مقاومت نوری پایین بوده و در مقابل دترجنتها و صابون از مقاومت متوسطی
برخوردار است، در مقابل اسیدها و استریلیزاسیون نیز مقاومت ندارد. در صنعت چاپ به نام قرمز
ماژنتا معروف است.

قرمز با نمرة 1 :53 -CI( نمک باریم)
به نام قرمز گُلی یا قرمز الک معروف است. دارای مقاومت قلیایی، اسیدی و نوری پایین میباشد و
بیشتر در مرکبهای ارزان قیمت مصرف دارد. از آنجا که قرمز گلی رنگی شاد یا گرم و خوشرنگ می
باشد، در چاپ مطبوعات و کتابهای درسی و تزیینی و دکوری مصرف دارد. این قرمز به صورت تک
رنگ بیشترین مصرف را دارد و آن را قرمز گرم نیز میگویند. ساختمان آن به صورت زیر است:
قرمز روبین 2 :48 -CI( نمک کلسیم)
نمک کلسیم این قرمز به صورت قرمز روبین آب معروف بوده دارای مقاومت قلیایی، اسیدی و صابونی
خوبی بوده و دارای مقاومت نوری نسبتاً خوب نیز میباشد. به دلیل داشتن مقاومت استریل، در چاپ
بستهبندی کُمپوت و کُنسرو به ویژه در چاپ نساجی مصرف فراوان دارد.
قرمز روبین 4 :48 -CI( نمک منگنز)
نمک منگنز روبین میباشد و از ته رنگ آبی رنگ خوبی برخوردار است. به دلیل داشتن مقاومت نوری و
قلیایی)دترجنت( در چاپ صنایع بستهبندی به ویژه در پودرهای رختشویی مصرف دارد. همچنین چون
دارای مقاومت نوری باال و استریلیزاسیون خوبی است در چاپ نساجی، کنسرو و کمپوت مصرف فراوان
دارد، یادآوری میشود که منظور از مقاومت استریل آن است که رنگدانه در فام باال و در محیط 120
درجه سانتیگراد حرارت و بخار دارای یک اتمسفر فشار تغییر رنگ نمیدهد. ساختمانهای آنها به
صورت زیر است:

قرمز نفتل F4R
یک قرمز با سایة آبی دارای ته رنگ مایل به آبی تمیز است، مقاومت صابون و گرمایی خوبی دارد.
مناسب برای استریزاسیون آتوکالو، مقاومت نسبتاً خوب در برابر نور دارد.
کاربرد آن در مرکبهای چهار رنگ برای جعبههای صابون و برای مرکبهای چاپ حلب میباشد، قیمت
آن و مقاومت نوری نسبتاً ضعیف آن باعث محدودیت در استفادة آن شده است. ساختمان آن به صورت
ذیل است:
قرمز نفتل LF
قرمزی با سایة زرد شفاف و درخشان با ته رنگ تمیز میباشد. مقاومت نوری عالی و مقاوم به گرما به
عالوه استرایزاسیون بخار آب و مقاومت در برابر قلیا و شویندهها از دیگر ویژگیهای این رنگدانه می
باشد. پوششهای آن در برابر حاللهای قوی استوار است.
کاربردهای آن استفاده در چاپ حلب و در تهرنگهایی که مقاومت نوری نسبتاً خوبی دارند احتیاج می
شود. ساختمان آن به صورت زیر است:

قرمز پرماننت FRL
قرمز براق با ته رنگ با سایة نارنجی و ته رنگ آبی، مشابه به رنگ قرمز الک Cاما با ساختار شیمیایی
خوب و مقاوم به گرما همچنین بهبود در مقاومت در برابر نور دارد.
کاربرد آن همه نوع از کاربردهایی که بهبود ویژگیهای مقاومتی را تعهد مینماید. ساختار آن به صورت
زیر است:
قرمز پرماننت FRL
قرمز براق با ته رنگ با سایة نارنجی و ته رنگ آبی، مشابه به رنگ قرمز الک C اما با ساختار شیمیایی
خوب و مقاوم به گرما همچنین بهبود در مقاومت در برابر نور دارد.
کاربرد آن همه نووع از کاربردهایی که بهبود ویژگیهای مقاومتی را تعهد مینماید ساختار آن به صورت
زیر است:
(F4R)FRR بوردوکس
قرمزی با درجة آبی خیلی زیاد و مرکبی با ارزش ته رنگ باال میباشد. ته رنگ آن و فام آن کمی کمرنگ
هستند اما به شدت آبی است. این رنگدانه خصوصیات ثابت عمومی خوبی شامل مقاومت صابونی و
مقاومت شویندگی دارد.
کاربرد آن در جاهایی که ویژگیهای مقاومتی خوب نیاز است به طور کامل با کم کردن تواناییها و در
جایی که درجة رنگ بینظیر مخصوص نیاز است میباشد. ساختار آن به صورت زیر است:


قرمز نفتل
قرمزی با درجة رنگ متوسط با صابون خوب و مقاومت گرمایی و مقاومت در برابر نور نسبتاً خوب می
باشد. در مرکبهای بستهبندی استفاده میشود. قیمت آن و مقاومت به نور ضعیف آن استفاده از آن
را محدود کرده است. ساختار آن به شکل زیر است:
قرمز نفتل روشن
قرمزی با درجة رنگ زرد با صابون خوب و مقاوم در برابر گرما و مقاومت به نور نسبتاً خوب کاربرد آن
در مرکبهای بستهبندی است و قیمت آن و مقاومت به نور ضعیف آن استفاده از آن را محدود کرده
است. ساختمان آن به حالت ذیل است:
قرمز نفتل تیره
یک قرمز با درجة رنگ آبی تیره با صابون خوب و مقاوم به گرما و مقاومت به نور نسبتاً خوب است و
مورد مصرف آن در مرکبهای بستهبندی است برای سایه دادن، مقاوم به مواد شیمیایی مخصوصاً
مفید در تراشههای نیتروسلولز میباشد. ساختار آن به صورت زیر است:
قرمزهای لیتول
رنگدانه قرمز 49( نمک سدیم( قرمز مایل به زرد
رنگدانه قرمز 1 :49( نمک باریم( قرمز مایل به آبی روشن
رنگدانه قرمز: 2 :49( نمک کلسیم( قرمز مایل به آبی تیره

طیف لیتولها از قرمز زرد روشن به قرمز میال به آبی تیره بسته به فلز به کار رفته در آن میباشد.
مقاومت به نور آنها و مقاومت به حالل آنها ضعیف است، آنها به اسید و قلیا مقاومت هستند. آنها به
گرما مقاومت خوبی ندارند اما نسبت به روغنها و چربیها نسبتاً مقاوم هستند و بعضی مواقع همراه با
رزین شفافیت میدهند.
آنها به صورت وسیع در مرکبهای خمیری استفاده نمیشوند اما برخی موارد همراه با رنگهای واسطه
ارزان به کار میروند. نمک باریم به قرمز درخشش میدهد. نمک کلسیم به قرمز عمق میدهد. اینها
برای مرکبهای جامد ارزان فوقالعاده گرانبها هستند. مقاومت نوری ضعیف آنها و محدودیت مقاومت
به حالل استفاده از آن را کم کرده است. نمک کلسیم آبی یک نتیجه خوب میدهد، به عنوان مثال
نیتروسلولز مایع یا مرکب پایه آب ساختار آنها به صورت زیر است:
قرمز بُن )قرمز الکی Cبُن)
رنگدانة قرمز 52( نمک سدیم)
رنگدانة قرمز 1 :52( نمک کلسیم)
رنگدانة قرمز 2 :52( نمک منگنز)
یک قرمز مشابه به قرمز الکی C ولیکن مبنای فوق یک اتصال ترکیبی متفاوت با اسید Cدارد. این
رگندانه مقاومت حاللی، پایداری گرمایی و مقاومت نوری بهتری میدهد. همچنین مقاومت واکس خوبی
دارد. نمک کلسیم )به عنوان اصلیترین آنها در استفاده برای مرکبها خیلی محصور در درجه رنگی به
روبین 4B است.

مورد استفاده در آمریکا به مقدار قابل توجه در نیتروسلولز و سیستمهای پُلی آمید در جایی که کیفیت
های ترکیب شده با درجههای رنگی درخشان مورد نیاز خوب کار میکنند.
اگرچه محبوببیت آن در اروپا پایین آمده است. در مرکبهای مایع پایه حالل پراکندگی خوب و همچنین
رنگ براق میدهند، این ویژگی خوب مناسب برای تراشههای نیتروسلولز است. ساختار آنها به صورت
زیر است:
روبین لیتول 4B
رنگدانة قرمز 57( نمک سدیم)
رنگدانة قرمز 1 :57( نمک باریم)
رنگدانة قرمز 2 :57( نمک کلسیم)
رنگدانة قرمز 3 :57( نمک استرونتیوم)
رنگدانة روبین 4B بیشتر در صنعت مرکب چاپ استفاده میشود، نمک کلسیم که با عمق درخشش
رنگ ترکیب شده با یک ته رنگ آبی مشخص شده است. این رنگدانه مقاومت خوبی به بیشتر حاللها،
روغنها، چربیها و واکسها دارد. نسبتاً مقاوم به نور و همچنین مقاومت متوسط به گرما و
استریزاسیون بخار آب دارد. این رنگدانه مقاومت ضعیف به اسید، قلیا و صابون دارد و فقط مقاومت
در برابر هوا به صورت متوسط ناشی از حساسیت به آب باران دارد. این پراکندگیها به راحتی یک
مرکب خوب کار کننده میسازد. در سالهای اخیر کارهای بسیاری برای دست یافتن به مقاومت آبی
بهتر انجام شده است.

کاربردهای آن: اساساً در مرکبهای ماژنتا چهار رنگ در همه نوع از مرکبها استفاده میشود. مُدلهای
روکش شده از این رنگدانه با توانایی پخش شدن )دیسپرس( بهبود یافته و شفافیت خوب در
دسترس هستند. این قرمز مایل به آبی در مرکبهای پایه، از سیستمهای ترکیب رنگ استفاده می
شود. ساختار آنها به صورت زیر است:
بُن مارون
رنگدانة 63( نمک سدیم( شمارة : 15880
رنگدانة 1 :63( نمک کلسیم( شمارة:1 :1588
رنگدانة 63 :2( نمک منگنز( شمارة 2 :15880
قرمزی است با سایة آبی عمیق، مقاوم به اسیدها به طور میانه مقاوم به قلیا و حاللهاف مقاوم به چربی
ها با آهنگ کامالً معقول مقاوم به نور، و مناسب در تراشههای سلولز میباشد.
کاربُرد آن: اقتصادی برای درجههای رنگی مخصوص از بوردوکس و مارون است.
ساختار آنها به صورت زیر است:
6G ،رهودامین PMTAصورتی
رنگدانههای صورتیِ سرخِ درخشانِ قوی دارد. حاصل ترکیب شدن رنگینهبازی (dyestuff(با فسفریک،
مولییدیک و اسیدهای تنگستن مشخص مانند نمکهای سه گروهی (PMTA (این امکان وجود دارد که
مولبیدیک یا اسید تنگستن حذف شود، با ترکیب با یک اسید سیلیکومو کیبویک به تنهایی شود. آنها
عموماًبه نمکهای دوتایی مشهور هستند. نام تجاری اصلی صورتی فانال بعضی اوقات گروه کامل است.
نمکهای دوتایی معموالً قویتر و ارزانتر هستند. اما مقاومت نوری ضعیفی دارند. به قلیا و صابون
مقاوم نیست و آمادگی لخته شدن در الکل را دارند.
کاربرد آن مانند ماژنتا در مرکبهای چهار رنگ است، و در همه نوع از مرکبها که درخشش و استحکام
تهرنگ فاکتورهای مهم هستند استفاده میشود. آنها خوب چاپ شده و به واکسهای پارافینی مقاومت
دارند. اما در برابر ورنیهای الکلی و یا ورقه شدن پایدار نیستند. انواع پایدار آن برای سیستمهای
مرکب مایع موجود میباشند. در برخی کاربردهای مرکب خمیری و مایع بی مانند هستند. ساختار آن به
صورت زیر است:
نارنجی مولیبدیت، اسکارلت کرم، نارنجی کرم
قرمزهایی درخشان، تمیز با سایة نارنجی با شفافیت شاخص هستند. آنها مقاومت به نور خوب دارند.
اما تمایل به تیرگی در پرتودهی به جو )اتمسفر( دارند. آنها به گرما مقاومت میکنند و میتوانند در
فرآیند بخار آب باشند، اما به اسیدها و قلیاهای قوی تمایل دارند. چاپهایی مقاوم به صابون دارند و
میتوانند واکس زده باشند.
SvÎH NIa K¨o¶ nj S¹µ«ÃQ RHoÃYIU ÂwnoM
کاربرد آن: رنگدانهای با شفافیت باال با کارکرد خوب، مناسب برای استفاده در یک گسترة وسیع از
واسطههای مرکب میباشد. جذب روغن پایین دارد که بر کمبود ذاتی استقامت در ته رنگ و پذیرفتن
رنگدهی باال، کمک میکند. محدودیت استفاده از آن ناشی از سمیّت آن فزاینده است.
قرمز کادمیوم
گسترهای از رنگدانههای نسبتاً کِدر از نارنجی به رنگ خرمایی مایل به قرمز است. آنها مقاومت عالی به
گرما، نور، قلیا، اسیدهای ضعیف، بیشتر حاللها، صابون و وواکس دارند. آنها نمیتوانند برای چاپ
مواد غذایی یا بستهبندی اسباببازی، به دلیل سمیّتشان استفاده شودند. این رنگدانهها باید در
پیوستگی با رنگدانههای سرب مانند سولفید سرب سیاه مورد استفاده باشند. به علت عوارض سمیّت
آنها کاربرد و استفاده از رنگدانههای کادمیوم به کاربردها و استفادههای ویژه و خاص در مرکبهای
پوششدهی محدود است استفاده آنها در مرکبهایی که به درجه حرارت باال یا به داشتن مقاومت
قلیایی به حد زیاد استقامت دارند، آنها را به این نکته سزاوار میکند. آنها یک حجم ارزشی پایین با
کیفیتهای کاربرد ضعیف دارند آنها مات هستند و استقامت تهرنگ کمی دارند.
قرمز بنآریالمید، قرمز نفتل FGR
این قرمز با درجة رنگ متوسط، تمیز و درخشان، با تهرنگهای مایل به آبی است. دارای استحکام رنگ
باالیی است و نسبتاً شفاف است. مقاومت به نور نسبتاً عالی دارد و مقاوم به اسید، قلیا، آب و گرما
است و لیکن در بیشتر حاللها رنگدهی دارد.
مورد استفاده در همه نوع از مرکبهای خمیری، مخصوصاً جاهایی که رنگدانههای ارزانتر ویژگیهای
مقاومتی الزم را ندارند همچنین برای فامهای رنگ اشباع شده و برای ایجاد یک پراکنش خوب استفاده
میشوند. مقاومت صابون سودمند همچون اسکارلت دارد. ساختار آن به صورت زیر است:

ماژنتای کیناکریدون Y
قرمزی با سایة براق که دارای ته رنگ ضعیف است و در پراکنش دچار مشکل میباشد. آن در حاللهای
آبی نامحلول است و سازگار با گرما، نور، اسید، قلیا، صابون و واکس میباشد.
این رنگدانه دارای ته رنگی ضعیف و قیمت باالیی است. استفاده از این پیگمنت محدود است به
استفادههایی که در دیگر روشها نمیتوانند مناسب باشند، این رنگدانه در بیشتر سیستمهای مرکب
خوب کار میکند. ساختار آن به شکل زیر است:
نفتل کارمین FBB پرماننت کارمین FBB
رنگدانه قرمز مایل به آبی و چند منظوره برای سیستمهای مرکب مایع، خمیری و زینتی فلز دارای
خواص عالی میباشد. شبیه به خیلی دیگر از نفتلها به فرمولبندی خوب به القاء کردن جریان ضعیف
نیاز دارد. ویژگیهای ثبات عالی به استثنای بعضی حاللهای آلی دارد. این رنگدانه نسبتاً گران است،
ولیکین مورد استفادة آن در جایی است که ویژگیهای عالی نیاز باشد. ساختار آن به صورت زیر است:
صورتی کوپرفیروکی آنید
رنگی مشابه به نمکهای دوتایی و سه تایی )رنگدانه قرمز 81 )است. مقاومت آن به نور پایینتر است.
با مقاومت کم به گرما و بعضی حاللهای آن قویتر از نمکهای PMTA است و جذب روغن باالتری دارد.

کوپرفیروکیآنید ثابت صابون نیست، و مقاومت ضعیفی به اسید و قلیا دارد. به عنوان یک جانشین
برای بیشتر نمکهای PMTA گران در انتشارات و مرکبهای پایه آب استفاده میشود، معموالًیک فام
درخشانتر و ویژگیهای کارکرد عالی دارد. انواع موجود برای استفاده در برخی ترکیبهای حاللی تثبیت
شده است، ولیکن میبایست در گرفتن فرموالسیون دقت شود. آنها خیلی خوب به جریان میاُفتند و
در رنگهای درخشان ارزان کاربرد پیدا میکنند. ساختار آن به صورت زیر است:
قرمز نفتول F5PK
این رنگدانه، رنگ تابانی با فام قرمز مایل به آبی براق قوی دارد. مقاومت در برابر نور بسیار خوبی
دارد، مقاوم به صابون، واکس، گریس، اسید و قلیا است. مناسب برای همه نوع از مرکبهای چاپ در
معنای واقعی در هر سیستم است. قیمت باال آن را در استفاده محدود میکند. ساختمان آن به شکل
زیر است:
بنزیمی دازولون کارمین HF3C
قرمز مایل به آبی، خیلی براق و شفاف است. مقاوم در برابر نور است، ثبات در برابر گرما دارد، مقاوم
در برابر اسید، قلیا، گریس و صابون میباشد. استفاده گسترده برای بستهبندی و کاربردهای تزیین
فلزی دارد و گران است.
مورد استفادة آن در مرکبهای PVC ،لعاب دادن رزین آلکید، رنگهای الکی و استفادة زیاد در مرکب
های مایع بستهبندی که خصوصیات باال در آن الزم است. ساختمان آن به شکل ذیل است:

نفتل رویین F6B
قرمزی مایل به آبی است، خیلی شبیه به رنگدانه قرمز 146 اما کمی قویتر و مقاومتر بیشتر دارد.
ویژگیهای مقاومتی خوبی به اسید، قلیا و صابون دارد اما مقاومت به نور پایینی دارد.
مورد استفاده در مرکبهای مایع بستهبندی، استحکام پخت خوبی دارد. و همچنین مناسب برای مرکب
های زینتی فلزی است. ساختمان آن به صورت زیر است:
بنزیمی وازولون کارمین HF4C
مانند یک ماژنتای چهار رنگ که رنگ خیلی خالص و تمیز دارد، خیلی مقاوم و برتر از قرمز 52 و 57
است. هرچند نسبتاً گرانتر است ولی رنگدانههای با کیفیت عالی دارد.
کاربرد آن مانند یک ماژنتای چهار رنگ هرکجا ویژگیهای مقاومت سخت نیاز باشد از آن استفاده می
شود. مقاوم به اسید، قلیا، بیشتر حاللها، نرم کنندهها، گریس، واکس و صابون است.
مقاومت در برابر نور متوسط نسبتاً ضعیف دارد که مخصوص رنگهای ضعیف است. استفاده وسیع در
مرکبهای خمیری و مرکبهای زینتی فلز دارد که ساختمان آن به صورت زیر است:

ماژنتا کیناکریدون B
رنگدانهای با عملکرد باال و مقاومت نوری بیشتر درجة رنگ آن خیلی مشابه به R122 در استحکام کامل
ولیکن خیلی قرمز در ته رنگ ویژگیهای مقاومتی عالی دارد. خیلی گران است. کاربردهای کیفیتی خیلی
باال که هر کدام به ثبات ویژگیهای همة رنگها نیاز دارد. قابل استفاده در همة سیستمها میباشد.
نیاز به مراقبت در فرموالسیون و اجتناب از ویژگیهای جریان ضعیف دارد. ساختمان آن به صورت زیر
است:
قرمز بنزیمی دازولون HF2B
قرمزی با درجة رنگ متوسط خیلی براق با پایداری گرمایی خوب و مقاوم در برابر نور است. مقاومت به
اسید، قلیا، گریس و صابون و نسبتاً پایدار به بیشتر حاللها است. شفاف با مقاومت باالی ته رنگ می
باشد. کاربرد آن در مرکبهای بستهبندی مایع و مرکبهای تزئینی فلز مخصوصاً به دست یافتن
استحکام در ته رنگ به قیمت قابل قبول است. ساختمان آن به صورت ذیل است:
قرمز نفتول F6RK
قوی کننده، آبی کننده و پاک کننده نسخه PR170 ویژگیهای مقاومتی خوب، مقاوم به اسید، قلیا،
صابون و واکس است. مقاومت گرمایی خوبی دارد. اما مقاومت به نور ضعیف مخصوصاً در ته رنگ دارد.

مورد استفاده آن در مرکبهای مایع بسته بندی و الکها است.احتیاج به مراقبت برای مقاومت نوری
در مرکبهای ویژه دارد. ساختمان آن به صورت زیر است:
ماژنتا آزو G
قرمز مایل به آبی با مقاومت خیلی باال است. مقاومت به نور عالی و ویژگیهای مقاومتی خوب، مستحکم
در ته رنگ دارد. به طور معمول در مرکبهای بستهبندی مایع در جاهایی که ویژگیهای باال برای درجة
رنگ نیاز باشد استفاده میشود. ساختمان آن به صورت زیر است:
آنسراکونیون اسکارلت
رنگدانهای با سایة رنگی خیلی زرد شفاف با استحکام ته رنگ عالی و ویژگیهای ثبات است. دادن
تیرگی به ته رنگ رنگها با مقاومت نور استثنایی در استحکام ته رنگ
کاربرد آن در مرکبهای چاپ امنیتی و مرکبهای ویژه که نیازی به مقاومت قلیایی ندارند. میباشد.
ساختمان آن به صورت زیر است:

بنفش کوینا کریدون
درجههای مختلف از قرمز مایل به زرد به بنفش براق میباشد. رنگدانهای با عملکرد باال است. مقاوم به
همه چیز، خیلی مقاوم به نور و گرما است. سایههای زرد آن بیشتر کِدرِ هستند. بیشترین مقاومت نور
در رنگهای قرمز با سایة آبی رنگ آن است.
کاربری آن در هر سیستم که به ویژگیهای عالی نیاز است میباشد با نوعی از عملکردهای باالی
قرمزهای با سایة آبی، همچنین خیلی گران است. ساختمان آن به صورت زیر است:
بوردوکس بنزیمی دازولون
رنگدانه قرمز بنفش خیلی درخشان است. شفافیت باال و مقاومت شیمیایی به هر چیز به استثنای برخی
حاللهای آلی دارد. مقاموت گرمایی زیاد ولیکن فقط محدودیتهایی در مقاومت به نور دارد.
کاربرد آن گسترده است، مانند مقاومت به صابون استاندارد در این درجة رنگ برای مرکبهای مایع
بستهبندی و تزئینی فلز، ویژگیهای خوب در الکهای ورقی در جایی که مقاومت به نور رنگدانههای دای
نمیتوانند مورد استفاده باشند. ساختمان آن به صورت زیر است :
رنگدانه های سبز
سبز ژرف PMTA
سبز مایل به آبی درخشان با استحکام باال و ته رنگ تمیز میباشد. مقاومت به نور متوسط دارد اما
تمایل به تاریکی در پرتودهی از خورشید دارد. دارای مقاومت ضعیف به قلیا، صابون و حاللهای قوی
میباشد، ولیکن تحت تأثیر با پارافین واکس است. معرف PMTA نوعی رنگدانه برای همه نوع از
مرکبهای چاپ مناسب است، مخصوصاً مایع و مرکبهای پایه آب هر کجا که یک درخشش شدید رنگ
نیاز باشد. ساختار آن به صورت زیر است:
سبز روشن PMTA
مخلوطی از دو رنگ PMTA است. سبز زمردی خیلی درخشان با درخشندگیهای برجسته، رنگ خیلی
قوی میباشد. اما در استفاده به علت نداشتن ویژگیهای مقاومتی محدود است. ساختار آن به صورت
زیر است:
سبز فتالوسیانین
سبزی درخشان با رنگدانه مقاوم است که به بلور شدن یا به جمع شدن شبیه همتای آبی آن مستعد
نیست؛ سبزی با درجه رنگ آبی چند منظوره با ویژگیهای بسیار خوب است. مقاوم به همه چیز، خیلی
مقاوم به نور و خیلی مستحکم در گرما است. با شفافیت عالی، استحکام ته رنگ و استحکام رنگ است.

استفادة متعارف سبز اصلی در همه نوع از مرکبهای چاپ میباشد. خیلی مفید در ته رنگهای مشابه که
ویژگیهای مقاومتی وجود ندارد. پوشش فرموالسیون دقیق در ترازهای رنگی شده باال در مرتبه دوره
کردن جریان ضعیف الزم است. ساختار آن به صورت زیر است:
مولکول فتالوسیانین پایه
ترکیب شده با 16 اتم کلر به دادن رنگدانه سبز 7
سبز فتالوسیانین تقویت شده
سبز تقویت شدة 7 به پوششی از گسترة رنگ فتالوسیانینها از سایة آبی به سایة زرد )بیشتر ترکیب
شدههای با بُرّم ته رنگ زردتر هستند( شفافیت باال، تمیزی و درخشش، خیلی مقاوم در همة ویژگیها
است.
مورد استفاده در همه نوع از مرکبهای چاپ است. همة استفادههای مربوط به ویژگیهای مقاومتی
مانند سبز 7 ،گرانتر از سبر 7 است. ساختار آن به صورت زیر است: )اتمهای بُرم از 4 به 9 متغیرند(
رنگدانههای آبی
آبی ویکتوریا PMTA ،آبی برلیان PMTA
آبی متمایل به قرمز درخشان با ته رنگ باالی قوی و خلوص فام میباشد. مقاومت به نور خوب برای
تیره کردن رنگهای قوی روی پرتودهی و کاهش سختی دارند. به سهولت با حاللهای قطبی انفعال
انجام میدهند. پایداری خوبی در برابر گرما دارند. در بیشتر انواع مرکب شامل مرکبهای پایه آب
استفاده میشود. ایجاد پراکنشی بسیار خوب میکند. قیمت باال و مقاومت نسبتاً ضعیف میکند.
استفاده از آن، درجة رنگ را نمیتواند فراهم کند با ترکیب شدن دیگر رنگدانهها، تولیدات زیر این
سر فصل شامل نمکهای فسفوتانگستیک مولیبدیت آبی پایه شمارة 7 نمکهای دوتایی (PMA, PTA(
و کُمپلکسهای اسید فروسیاتیک مس، قیمت مناسب و به صرفهای دارند و مقاومت به نور ضعیفی
دارند. ساختار آن به صورت زیر است:
آبی فتالوسیانین آلفا فرم
حاللی ناپایدار از آبی فتالوآلفا، ویژگیهای خیلی مقاوم دارند. مقاوم در برابر نور، گرما و مقاومت پایدار
به اسیدها، قلیاها، حاللها، نرم کنندهها، واکسها، گریسها و صابون دارند. آبی 15 قرمزتر و قوی
ترین نوع آبی، 15 است. رنگدانههای دیگر در این مجموعه همگی تغییر شکل یافته بلوری به اصالح
کردن همة مشکالت ناپایدار با این رنگدانه هستند.
برخی در مرکبهای جدید استفاده میشود، اما شاید حداقل نوعی از آبی 15 در همة مرکبها استفاده
بشوند. ساختار آن به صورت زیر است:
آبی فتالوسیانین آلفا حالل پایدار
CI Pigment Blue 15:1 No. 74160 or No 74250 فتالو آبی
آبی مایل به قرمز درخشان دارای ویژگیهای مقاومتی بسیار خوب، مقاومت به گرمای بیشتر و حالل
پایدار غیر از آبی است.
عموماً بیشتر آبی تیره مایل به قرمز آلفا استفاده میشوند. بیشترین هزینه مؤثر و فراگیر آبی با سایه
قرمز برای استفاده 15 مورد استفاده در همة سیستمها انواع B15 حدود 25 درصد. برای پایداری و
درجه رنگ انتخاب میشود.
CI Pigment Blue 15:2 No 74160 or تجمع بدون، پایدار حالل : نرم آلفا NCNF فتالوسینانین آبی
No 74250
آبی مایل به قرمز درخشان بیشتر در همه جا مورد عمل قرار میگیرد نسبت به 15 یا 1 :15 دادن یک
نمونه بدون لختگی یا تجمع.
مورد استفاده برای اصالح کردن ثبات نمونه 1 :15 قیمت باالتر استفاده از آن را محدود کرده است. به
جای بیشتر از 5 درصد از آبی 15 استفاده میشود.
CI Pigment Blue 15:3 74160 پایدار حالل: فرم بتا NC فتالوسیانین آبی
آبی مایل به سبز براق، کامالً مقاوم به اسیدها، قلیاها، حاللها، نرم کنندهها، گریسها، واکس پارافین
و صابون همچنین پایدار حالل، مقاوم به رما، و خیلی مقاوم به نور، شفاف قدرت رنگ قوی، رنگ خیلی
تمیز، خیلی پایدار. اندکی ضعیف نسبت به فرمهای آلفا
کاربرد آن: سایان کامل برای چاپ چهاررنگ قابل استفاده در هر نوع سیستم مرکب برای بیشتر از 50
درصد از آبی 15 تولید میشود.
آبی فتالوسیانین NCNF B
یک آبی مایل به سبز درخشان اصالح شده مانع از لخته شدن و یک سایان مفید است. در سیستمها در
جاهایی که آبی 3 :15 خوب کار نمیکند و ضعیف ظاهر میشود. دارای همة ویژگیهای مقاومتی آبی 15
کاربرد آن: مناسب برای خیلی سیستمهای رزین مرکب مایع بیشتر در مرکبهای مایع به غیر از 3 :15
استفاده میشود و کاربرد دارد. کمی گرانتر اما با افزایش پایداری خیلی تمیز و درخشان با سایة رنگی
سبز و پایداری بیشتر در ته رنگ و حالل قوی قرمول مرکب مایع مورد استفاده برای حدود 18 درصد
از آبی 15
CI Pigment Blue 15:6 74160 فرم اپسیلون فتالوسیانین آبی
آبی فتالو سایه قرمز که فقط خیلی پایدار است. سایة آلفا دارد و به سایة بتا در گرما تغییر نمیدهد.
همة ویژگیهای مقاومتی ستودنی آبی فتالو را دارد.
کاربرد آن: در مواردی و جاهایی که آبی سایه قرمز درخشان و خیلی تمیز مورد نیاز است. بیشتر در
مرکب مایع در جایی که پایداری رنگ میتواند بیشتر از یک مسئله باشد کاربرد دارند. گران است و
برای 2 تا 3 درصد از کل آبی 15 تولید میشود.
آبی فتالسیانین )بدون مس(
یک آبی مایل به سبز درخشان است، سبزترین آبی فتالو دست یافتنی است. ویژگیهای مقاومت بسیار
خوب دارد ولیکن مقاومت گرمایی کمتر نسبت به آبی های 15 :1 ،2 :15 ،3 :15 و 4: 15 دارد.
استفاده از آن محدود است به مواد جایی که یک فلز آزاد حاصل مشخص شده است. ساختار آن به
صورت زیر است:
آبی میلوری، آبی آهنی، آبی برنزی، آبی پروسی، آبی چینی 77510 No 27 Blue Pigment CI
رنج رنگ آن از آبی قوی با ته رنگ سبز تمیز میباشد. سطح برنزه آن از سایة قرمز تا سبز تغییر می
کند. که این تغییر رنگ بستگی به شرایط خشک کردن در تولید، درجة دیسیرسیون و مقدار ناقلی که
هر ذرة پیگمنت در فیلم مرکب چاپ شده به وسیلة آن احاطه شده است، دارد.
پایداری در برابر نور، مقاومت در برابر حرارت، روغنها، چربیها، حاللها، مومها و اسیدهای آن اعلی
میباشد. آنها به آسانی در بازها تجزیه شده و برای پوششهای بستهبندی صابون نیز مناسب نیستند.
نمونههای مختلفی از آن که برای همه نوع سیستمهای مرکب چاپ مناسب است وجود دارد. قیمت
پائین آنها و قدرت رنگی باالی آنها این پیگمنت را در زمرة پیگمنتهای معمول قرار داده است. به
سختی دیسپرس میشوند. ته رنگ آنها در زمان طوالنی انبار کردن ناپایدار بوده که این عمل به واسطة
احیای پیگمنت به فرو، فروسیانید میباشد. نیاز به خشک کن در سیستمهای ناقل خشک شونده به
وسیلة اکسیداسیون ندارد، زیرا آهن یک فلز انتقالی (Transition (بوده و کاتالیست پلیمریزاسیون
روغنهای سبزیجات میباشد.
پتاسیم ممکن است به وسیلة سدیم یا آمونیم یا مخلوطی از هر دو جایگزین گردد که در این صورت به
عنوان آبی پُتاس یا آبی سودا شناخته میشود.
آبی رفلکس یا بازی
آبی با سایة قرمز یا سایة سبز یا یک درخشندگی آبی، قرمز باال میباشد. مقاومت حرارتی و پایداری در
برابر نور آن متوسط بوده و در برابر اسیدهای ضعیف پایداری نموده ولی در برابر بازها شکسته می
شود. این پیگمنت خشک کردن در سیستمهای روغنی که براساس اکسیداسیون انجام میشود را کُند
مینماید.
کاربرد آن: آبی بازی معموالً به عنون یک پیگمنت flush در بازار موجود میباشد. به علت خواص ضعیف
پیگمنتهای خشکف استفاده از سیستمهای flush شده با سیستمهای ناقل انتخابی ترجیح دارند.
استفاده از آن اساساً به عنوان یک تنظیم کنندة رنگ در مرکبهای مشکی میباشد. اگرچه سایههای
سبز دارای براقیت برنزی نمیباشند. ولی در سیستمهای تنظیم رنگ در سیستمهای مرکب آبی
استفاده میشود.
از حرارت دادن Rosaniline هیدرو کلراید با آنیلین اضافی در حضور اسید بنزوئیک و در دمای حدود
180 درجة سانتیگراد و سپس سولفاته کردن محصول با اسید سولفوریک تهیه میشوند سپس به
نمک سدیم تبدیل شده و با یک اسید معدنی رسوب مینماید. )معموالً اسید هیدرولیک(ساختار آنها به
صورت زیر است:
آبی طاووسی یا lake eriglaucine
پیگمنت آبی سبز روشن و شفاف و نسبتاً ضعیف ولی با درخشندگی نامتعادل میباشند. پایداری در
برابر نور آن ضعیف بوده ولی پایداری در برابر حرارت آن نسبتاً خوب میباشد. بازها و اسیدها بر روی
رنگ آن اثر میگذارند. در صابون آب و اغلب حاللها لخته میگردد. آبی طاووسی دارای ساختمان
ضعیف بوده و به سختی دیسپرس میگردد.
کاربرد آن اساساً در مرکبهای پروسس لترپرس و گراور جهت مواد کمک و پریودی استفاده میشود.
در بریتانیا، فتالوسیانین جایگزین آن شده است که پایدارتر در برابر نور بوده ولی همان درخشندگی
را به دست نمیدهد.
به وسیلة کندانسیون ارتو فرسیل بنزین سولفوریک اسید با – )N – اتیل آتیلینو( – متاتولوئن
سولفوریک اسید و سپس اکسیداسیون و تبدیل به نمک باریم تولید میشود.
آبی اولترامارین
آبی تمیز با سایة قرمز و قدرت ته نرگ پایین، نیمه شفاف تا روشن بوده که بستگی به عملیات سطحی و
توزیع اندازة ذرات آن دارد. مقاومت باالیی در برابر نور، حرارت باز، موم و حاللها دارد ولی اسیدهای
رقیق باعث کم رنگ شدن آن میشوند درجات غیر پوشش دادة آن نسبت به آب حساس هستند.
کاربرد آن اساساً در فرآیند اسکرین، مرکبهای بر اساس آب و استامپ (stamping die (استفاده می
شود. در مرکبهای روغنی به سختی دیسپرس شده و به خوبی بر روی روشهای چاپ منتقل نمی
گردند. همچنین هر فرموالسیون آنها دقت کافی باید انجام گیرد جهت بستهبندیهای غذایی مناسب
بوده ولی در حضور صفحات با سیلندرهای مس و در شرایط اسیدی یا تماس خارجی سیاه میگردد.
آبی ایندانترن )آبی آنتراکویینونیید(
آبی روشن با سایة قرمز و قدرت رنگی خوب میباشد. مقاوم در برابر نور، حرارت، استرلیزاسیون
بخاری، اسید، باز، حاللها، صابون و موم ها می باشد.
کاربرد آن: در همه نوع مرکب میتواند استفاده شود ولی گران میباشد، به همین علت برای مواردی
که پایداری باال مورد نیاز بوده و به عنوان مرکب گراور برای بستهبندی دترجنتها با صابون استفاده
میشود. به خوبی دیسپرس گردیده ولی دارای جذب روغن باالست.
از ذوب کردن 2 آمینو آنتراکینون با هیدروکسید پتاسیم در حضور نیترات پتاسیم، کلرات پتاسیم با
نمک یک اسید آلی تهیه میشود.
توجه، نوع کلرینه شده قرمز بوده و در گروه 64825 No 64 Blue Pigment CI قرار دارد. ساختار آنها
به صورت زیر است:
پیگمنت های بنفش
(PMTA Rhodamine) PMTA رادمین
دارای سایة ماژنتای تمیز قوی بوده که اغلب در مرکبها به عنوان قرمزی با سایة آبی استفاده میشود.
در معرض نور تیره شده و در آب حاللها، روغن ها و صابون لخته میگردد.
برای مرکبهای مایع شامل آب استفاده میشود. ولی برای افست یا پروسس بخار در دمای باال رضایت
بخش نمیباشد. چاپهای لترپرس تنها در شرایط خاصی قابلیت ورنی یا الک شدن را دارند. CI
2 Violet Pigment آبیتر و قویتر بوده و دارای پایداری مشابه میباشد.
نکته: نمکهای دو گانه این دای نیز ساخته شدهاند. معمولترین نوع آن، کمپلکسهای فسفر مولبیدات
و سیلیکومولبیداث میباشد. ساختار آن به صورت ذیل است:
Fanal PMTA بنفش
بنفش آبی روشن با قدرت رنگی خیلی رنگی باال میباشد. مقاومت خوب در برابر نور و حرارت داشته،
در آب یا هیدروکربن ای آلیفاتیک لخته نمیگردد. ولی در اغلب دیگر حاللها و در صابون لخته می
گردد. برای پروسسهای بخار مناسب میباشد. نمکهای دوگانه و کمپلکسهای فروسیانید مس سایه
های قویتر و تیرهتری از نمکهای سه گانه به دست میدهند در مجاورت نور سریعاً تیره میگردند.
کاربرد آن: از نمکهای سه گانه در مرکبهای افست و لترپرس استفاده میشود. از نمکهای دو گانه
به علت اقتصادی بودنشان به طور وسیعی در مرکبهای مایع و برای تنظیم رنگ مرکبهای مشکی
استفاده میگردد.
بنفش دی اکسازین
پیگمنت قرمز با ته رنگ قوی و سایة ارغوانی در شفافیت باال میباشد، مقاومت فوق العادهای در برابر
حرارت، نور، استرلیزسیون بخاری، اسیدها، بازها، حاللها و چربیها و صابونها دارد.
کاربرد آن: اگرچه پیگمنت گرانی است، مزایای خوبی را در فرموالسیون نشان میدهد. از آن در همة
پروسسهای چاپ برای کاربردهایی که نیاز به ارغوانی پایدار میباشد، استفاده میگردد و البته از آن
برای قرمزتر کردن فتالوسیانینها بدون از دست دادن خواصشان نیز استفاده میگردد ساختمان آن
به صورت ذیل است:
پیگمنت های قهوه ای و مشکی
اکسیدهای آهن زرد و قهوه ای
گسترة رنگ آن از قرمز شاه بلوطی تا قهوهای سوخته میباشد. اکسیدهای آهن خنثی بوده و با نور،
بازها، اسیدهای فوم، حاللها، صابون یا واکس واکنش نمیدهد.
کاربرد آن: پیگمنت اکسید آهن کیفیت کاری خوب در مرکبها را ایجاد نمینماید. کمبود قدرت رنگ و
خاصیت سایش آنها استفاده از آنها را محدود به صفحات مس و مرکبهای پروسس اسکرین نموده
است. در هر حال پایداری در برابر نور و مقاومت حرارتی آنها در سایههای ضعیف، استفاده از آنها به
عنوان ترکیب کنندة رنگ را ایدهآل میسازد.
ها در معادن آهن وجود Fe2O3 یا اکسید آهن هیدراته میباشد. معموالً همراه با سیلیکت اکسید آهن
دارد. تمام سایههای آن به طور سنتزی با استفاده از نمکهای آهن که اغلب محصول فرعی صنایع
فوالد میباشد، تولید میشود. 12 نوع پیگمنت اکسید آهن طبیعی و سنتزی مورد استفاده در صنایع
رنگ را نشان میدهد.
سیاه نمر با زیر سایة آبی بوده، خاکستریتر و زیرتر از مشکیهای Chanel میباشد. خنثی بوده ولی به
علت باال بودن سطح خارجی (area Surface (تمایل به جذب مواد آلی دارند. بنابراین نباید به ترکیب
رنگ (tinter (افزوده شوند.
کاربرد آن: از این پیگمنت مشکی به عنوان مشکی مات استفاده میشود. آنها قدرت رنگی و رنگ مرکب
های stamping die و صفحات مس را بهبود میدهند. اکنون به وسیلة پیگمنتهای مشکی کورهای
(blacks furnace (جایگزین شدهاند.
به وسیلة تقطیر تخریبی پوست درخت مو، شاخههای تاک یا چوب تولید میشود. برخی از این پیگمنتها
که در مرکبهای چاپ استفاده میشوند. در واقع سیاه Lamp با کیفیت باال میباشند.

کربن بالک )کانال و کوزه ای( (furnace and Channel)
تمام انواع کربن بالک در این گروه قرار میگیرند. پیگمنتهایی به اندازة ذرات بسیار ریز میباشند.
که رنگ آنها از خاکستری با ته رنگ آبی تا مشکی با ته رنگ قهوهای تغییر مینماید. رنگ آنها بستگی به
روش تولیدشان دارد. انواع غیر الستیکی (ruber (که در صنایع مرکب چاپ استفاده میشوند به صورت
دانههای چاچمهای چگال میباشند. به صورت شیمیایی خنثی بوده، فوق العاده پایدار در برابر حرارت،
نور، اسیدها، باز، حاللها و صابونها میباشند. اغلب نمونههای آن شامل درصد کمی از مواد فرّار
است.
مشکی کوره ای (black furnace)
تمام کربن بالکها امروزه به وسیله این پروسس تولید میشوند. اغلب این تولیدات اختصاص به
صنایع پالستیک برای تولید تایر وسایل نقلیه دارد. برخی به وسیلة پروسس عمودی آرام تولید می
شود که در این صورت روغن از باال اسپری شده و تحت شرایط کنترل شده میسوزد، سپس کربن به
وسیلة روشهای سیلکونی جمعآوری میگردد. کربن بالکهای ریز به وسیلة پروسس عمودی سریع
تولید میشود که در آن گاز داغ و روغن تحت فشار با یکدیگر برای تجزیه شدن یا شکستن ترکیب می
شود. کربن بالکی که از این روش تولید شود در معرض هوا نبوده و بنابراین مقدار کمی اکسیژن جذب
مینماید. انواع جدید کربن بالک های کورهای جایگزین کربن بالکهای تونلی در اغلب کاربردها شدهاند.
در این پیگمنت پس از تهیه عملیات نهایی صورت گرفته و جهت بهبود خصوصیات مورد نیاز با اکسیژن
و دیگر سورفکتانتها ترکیب میشود.
کربن بالک تونلی (black Channel)
گاز طبیعی که شامل مخلوطی از هیدرو کربنهای گازی و غالباً متان میباشد. در شعلة روشن کمی که در
تماس با آب سرد است. در کانالهای الشکل میسوزد. الیهای از کربن بالک به صورت پودر رسوب می
نماید. ذرات به طور پیوسته به وسیلة خراشندهها بر طرف شده و به واحد دانهبندی، چگال کننده و

بستهبندی منتقل میگردد. دارای رنگ مشکی قوی با سایة قهوهای میباشند. کربنهای تونلی دارای
خواص جذب رطوبت خوب بوده و با وجود این دارای جذب روغن باال میباشند که این عامل به وسیلة
باال بودن تخلخل و سطح ویپه آنها ایجاد میگردد.
اکسیژن جذب شده در ضمن تولید به طور شیمیایی پیوند داده و تشکیل کربنهای تونلی با خواص
جریان باال (flow long (مینماید. که دارای اپتیمم رنگ، دانسیته، جریان، براقیت و دیسپرسیون می
باشد. یکی از معایب از کربنهای تونلی در مرکب شدت جذب خشک کنها و تنظیم کنندههای رنگ آبی
بازیها در یک پریود زمانی میباشد. جایگزینی کربنهای کورهای به جای کربنهای تونلی سودمند می
باشد. چون آلودگی هوا با تعطیل شن یک کارخانة کربن تونلی به شدت کاهش مییابد.
کربن مشکی Lamp:
کرئوزوت و ته ماندة تار با مقدار محدودی از مواد ریک جهت تشکیل گاز میسوزد. دودة تشکیل شده
در اتاق سرد شونده رسوب نموده و سپس جمعآوری و بستهبندی میگردد. دارای اندازة بزرگتری در
مقایسه با کربنهای تونلی بوده و همچنین به فرم ساختمانی شبیه زنجیر Flocculate میباشد.
اکسید آهن سیاه (oxide iron Black(
پیگمنتی با قهوهای چگال و نه چندان درخشان با سایة سیاه و چگالی باال و جذب روغن پایین میباشد.
مقاوم در برابر حرارت نور، باز، حاللها، صابون و موم بوده ولی در اسید حل میشود.
کاربرد آن: اکسید آهن مشکی معمولی در هر دو مرکبهای صفحات مس و stamping- die استفاده می
شود. دارای خواص خشک کردن تمیز و خواص جریان خوب برای این مرکبها میباشد ولی دارای
قدرت ته رنگ ضعیف میباشد. اکسید آهن مغناطیسی در مرکبهایی که خصوصیات چاپ تعریف شده
مورد نیاز است )به عنوان مثال در چکهای مورد استفاده برای فرآیند چک اتوماتیک( استفاده می
شود. این مرکبها پس از خشک شدن دارای خاصیت مغناطیسی دائم برای دستگاههای خواندن می
باشند.

به طور وسیع در طبیعت به صورت مغناطیسی با اکسید آهن مغناطیسی وجود دارد. نمونههایی از آهن
که در مرکبها استفاده میشوند. محصوالت سنتزی تولید شده از روشهای مختلف میباشند. یکی از
این روشها کنترل اکسید اسیون هیدروکسید آهن به وسیلة مراحل شُستن، خشک کردن، حرارت
دادن و سائیدن میباشد.
پیگمنتهای سفید:
CI Pigment white 4: CI No 77947 :روی اکسید
سفید تمیز با ماتی متوسط، اندازة ذرات بسیار ریز و جذب روغن باال میباشد. در اثر حرارت دادن زرد
میشود. ولی پس از سرد شدن به رنگ اولیه باز میگردد. تمایل به واکنش یا ناقلینی که دارای عدد
اسیدی باال هستند، دارد.
موارد استفاده: در مرکبهای چاپ حلب و پوششها برای بهبود خواص جریان و همچنین برای بهبود
مقاومت سایش در مرکبهای سفید مات میتواند استفاده شود به واسطة اندازه ذرّات بسیار ریز آن،
از آن گاهی اوقات در خمیرهای مورد استفاده برای تبدیل قدرت ته رنگ و پوشش دهندگی مرکبها و
پیگمنتها استفاده میشود.
اکسید روی به وسیلة سوزاندن با تخبیر فلز روی یا کربنات تهیه میشود.
دی اکسید تیتانیم:
مهمترین پیگمنت سفید مات درخشان میباشد. کامالً جانشین بسیاری از پیگمنتهای سفید قدیمی
شامل سفید رسوب شده است. به فرم کریستالی آن در مرکبهای چاپ استفاده میشود. تیتانیم
روتیل (rutile (دارای باالترین ماتی بوده ولی آنتز (anatase (با ماتی کمتر، سفیدتر بوده و تمایل کمتری
به زرد شدن دارد. به هر حال میتواند تشکیل یک واکنش فوتو شیمیایی تنها با پیگمنتهای معین
شامل برخی فتالوسیانینها انجام میگیرد. دی اکسید تیناتیم روتایل از این طریق تحت تأثیر قرار نمی
گیرد. هر دو آنها در برابر اسید، باز، حاللها، صابون و واکس پایدار بوده و همچنین دارای پایداری
حرارتی و پایداری در پروسسهای بخار میباشد. شبیه اکسید روی در اثر حرارت دادن زرد شده و
پس از سرد شدن به رنگ اولیه باز میگردد.
موارد استفاده سفید تیتانیم به طور وسیعی در همه نوع مرکبهای چاپ استفاده میشود. و
تولیدکنندگان در گسترة وسیعی با خواص مختلف آن را تولید مینماید. به طور معمول، درجت غیر
پوشش داده شده برای مرکبهای فرآیند اسکرین و سفید گراور و فلکسو گرافیکهای بر اساس آب
استفاده میشوند. در جایی که براقیت خواص جریان و دیسپرسیون خوب مورد نیاز است. بهتر است از
یکی از درجات پوشش دهنده استفاده شود. بر روی این ترکیبات عملیات سطحی (Treating Surface (با
استفاده از ترکیبات آلومینیوم، سیلیکون و روی انجام میگیرد.
ایلمنیت (ilmenite (؟ یک پیگمنت طبیعی است که در اسید سولفوریک حل شده و محلول به وسیلة
جوشاندن هیدرولیز شده و دی اکسید تیتان رسوب کرده و جدا میگردد. سپس آسیاب میگردد.
روتایل معدنی البته میتواند به کلرین واکنش داده و تولید یک پیگمنت سفید بسیار ریز نماید. این
فرآیند به عنوان فرآیند کلرید شناخته میشود. معموالً نمونههایی با ویژگی باال را به دست داده و غالباً
با قیمتهای باال فروخته میشود.
کربنات کلسیم:
اکنون استفاده از سفیدهای شفاف (Transparent (برای کاهش هزینة مرکبها بدون اثر بر روی
کیفیت چاپشان توسعه یافتهاند. کربنات کلسیم رسوبی ممکن است شامل باالتر از 3 درصد استثارات
یا زرین پوشش دهنده باشد. نمونههای پوشش داده شده و پوشش داده نشدة آن جایگزین بسیاری
از توسعه دهندههای مورد استفاده به عنوان ته رنگ متوسط شدهاند. به صورت تودهای (bulky (بوده
ولی خواص کاری خوبی را به دست میدهند و محصول نهایی نسبتاً براق است.
از درجات پوشش داده شده برای مرکبهای لترپرس، افت و گراور استفاده میشوند. در مرکبهای
آبی از هر دو نمونه میتوان استفاده نمود. کربنات کلسیم برای استفاده با ناقلین که دارای عدد اسید
باال میباشند. از قبیل مرکبهای رسوب کننده مرطوب پیشنهاد نمیشوند. علت این امر ایجاد واکنشی
که با آزاد کردن دی اکسید کربن همراه است. میباشد. از کربنات کلسیم به طور وسیعی به عنوان
پوردر خشک کن (spray- dry (برای جلوگیری از off Set استفاده میشود.
کربنات کلسیم در برخی کشورها به صورت گچ یا سنگ آهک وجود دارد که جهت تولید پودر سفید
استفاده میگردد. به طور سنتزی به وسیلة کشتن آهک سریع و سپس در تماس قرار گرفتن لجن با
دی اکسید کربن تهیه میشو.د البته به صورت یک محصول فرعی در تصفیة آب نیز تولید میشود.
کربنات منیزیم
یک افزودنی سفید شفاف، بالکی با سطح ویژه باال، پایدار در برابر روغن و مقاوم در برابر باز میباشد.
ولی در مجاورت اسید دی اکسید کربن آزاد مینماید.
کاربرد آن: در مرکبهای لترپرس و گراور به عنوان یک عامل مات کننده استفاده میشود. با ناقلین
اولئورزینی اسیدی نباید استفاده گردد. در سیستمهای آبی در صورتی که بازی گردد، به صورت
نامحلول باقی میماند.
تولید آن: کربنات منیزیم به وسیلة جوشاندن سولفات منیزیم و کربنات سدیم مراحل فیلتراسیون،
شستن و خشک کردن تولید میشوند.
خاک چینی
یک سفید مات خنثی و ارزان می باشد نسبتاً دارای جذب روغن باال بوده و کیفیت کاری ضعیفی دارد.
همچنین تمایل به لخته شدن دارد. نمونههای ارزان آن بسیار سائیده (abrasive (میباشند.
کاربرد آن: به عنوان یک افزودنی مات در مرکبهای فرآیند اسکرین و گراور استفاده میشود.
سیلیکات آلومینیوم هیدارته طبیعی در بسیاری از نقاط جهان وجود دارد ولی شامل ناخالصیهای
کلسیم، منیزیم، کولوتز و میکا میباشد. این مادة معدنی به وسیله جمع آوری در تانکهای رسوب
گذاری تصفیه شده و در درجات مختلف دستهبندی میگردد.

Blanc fixe
افزودنی سفید نیمه شفاف با دانسیتة نسبی باال و جذب روغن پائین میباشد. خنثی بوده و دارای
کیفیت کاری ضعیف میباشد.
اساساً به عنوان یک عامل ارزان کننده بوده که به نسبت وزنی قابل توجهی بدون هدر دادن قدرت
چاپ میتواند به مرکب افزوده شود. به علت باال بودن درصد باریم آن از آن نمیتوان برای مرکبها یا
پوششهایی که برای غذا یا اسباب بازی استفاده میشود. استفاده کرد. استفاده از آن در آینده
احتماالً به وسیلة موسسة ایمنی و صنعتی محدود خواهد شد.
سولفات باریم به طور سنتزی به وسیلة واکنش محلول آبی کلرید باریم با اسید سولفوریک یا سولفات
سدیم یا سولفات منیزیم تهیه میشود. فرم طبیعی آن باریت میباشد.
سفید براق (white Gloss(
(CI Pigment white 23, C.I.No 77122)
پیگمنت سفید تمیز، نامحلول در آب، الکل، روغن ها و حالل های هیدروکربنی میباشد. خواص کاری
خوب و براقیت قابل قبول را به دست میدهد.
کاربرد آن: گاهی اوقات در مرکبهای لترپرس و افست که محصول نهایی با کیفیت خوب مورد نیاز
است، استفاده میشود.
از هم رسوبی 25 و 3/33 درصد هیدروکسید آلومینیوم با سولفات باریم تهیه میشود. محلول کربنات
سدیم با سولفات آلومینیوم مخلوط شده و به محول کلرید باریم در دمای 40 سانتیگراد افزوده می
شود. به خوبی شسته شده فیلتر شده و خشک میگردد.
(CI Pigment white 24, C.I.No 77002) آلومینا هیدرات
افزودنی سفید شفاف با جذب روغن باال میباشد. محلول در آب و ناقلین اولشورزینی بوده ولی در
اسید حل میشود.
کاربرد آن در مرکبهای خمیری و مایع به عنوان یک افزودنی شدیداً شفاف میباشد که باعث افزایش
براقیت میشود، باعث بهبود خواص اجرای چاپ و خواص پوششی مرکبهایی که شامل خواص کاری
ضعیف یا پیگمنت با دانسیتة باال میباشند، میگردد تمایل به واکنش با ناقل دارای اسید چرب دارد.
هیدرات آلومینا، اکسید آلومینیوم هیدارته میباشد کربنات سدیم به آرامی به مخلوطی از سولفات
آلومینیوم و کلرید سدیم در دمای کنترل شدة 60 درجة سانتیگراد افزوده شده و سپس به دقت
شسته و خشک میشود.
سیلیکا
پیگمنت شفاف با مقار کمی ماتی و با قدرت جذب روغن باال میباشد. کامالً خنثی بوده و به طور نرمال بر
روی خواص مقاومتی مرکبها اثر ندارد.
کاربرد آن: سیلیس ممکن است در تمام سیستمها به عنوان یک عامل سفت کننده و لخت کننده را به
عنوان یک افزودنی برای کاهش هدر رفتگی استفاده شود. درجات هیدروفوبیک مخصوص برای افست
و برای بهبود خواص دفع آب موجود میباشد. وقتی که به حاللهای غیرقطبی )از قبیل روغن های
معدنی( افزوده شوند تمایل به ژل شدن دارند. از سیلیس طبیعی به مقدار کمی در مرکبهای چاپ
استفاده میشوند.
محصوالت صنعتی به وسیلة پیرولیز تتراکلرید سیلیکون در هیدروژن و اکسیژن به فرم یک فاز بخار
که غالباً به صورت ذرات خیلی ریز رسوب مینمایند. تهیه میشوند. محصوالت تهیه شده سطح ویژه
بسیار باالیی دارند. سیلیس طبیعی که به صورت کوارتز و Kieselguhr می باشد. در برخی فرموالسیون
های رنگ استفاده میشود.
SvÎH NIa K¨o¶ nj S¹µ«ÃQ RHoÃYIU ÂwnoM
پیگمنت های فلزی )متالیک)
آلومینیوم
پودرهای نقره ای رنگ درخشان )که lining نامیده می شوند( یا خمیر با قدرت نگهداری پودر باال می
باشند. مقاوم در برابر باز یا اسید نیستند. در حالل های هیدروکربنی خنثی میباشند.
کاربرد آن: نمونههای غیرورقهای آن به صورت lining یا خمیر در همه نوع از مرکبها به تنهایی یا با
دیگر رنگها برای تولید یک اثر رنگ فلزی )متالیک( استفاده میشوند.
پودر آنها از فویل annealed ،چکش خواره شده و با روغنهایی از قبیل اسید استثاریک براق (polish(
شده اند. تهیه میشوند. خمیر آن در یک بال میل ساخته شده و شامل درصدی از روغن های معدنی یا
حالل ها میباشد. علت این امر تشکیل مخلوط قابل احتراق به وسیلة گرد و غبار بسیار ریز آلومینیوم
میباشد.
پودرهای برنز
پودر طالئی رنگ درخشان و lining بوده و معموالً به صورت زیر دستهبندی میگردند.
طالئی روشن (gold pale( (سایة قرمز)
طالئی غنی (gold rich( (سایة سبز یا زرد)
طالئی روشن غنی (gold pale Rich( (یا سایة متوسط)
دارای مقاومت در برابر باز اسید ضعیف بوده و در حضور سولفید هیدروژن سیاه میشوند. ذرات برنز
به صورت ورقهای بوده و دارای خواص ورقه شدن میباشند. که این عامل مستلزم جهت یابی ذرات در
یک سطح میباشند.
کاربرد آن: از پودرها به وسیلة اسپری کردن آنها بر روی یک سطح مرطوب پیش چاپ شده به وسیلة
ماشین برنزینگ استفاده میگردد. در bronz lining پودر با ورنی مخصوصی که دقیقاً پیش از استفده
افزوده میگردد. استفاده میشود. در اینجا پودر برنز دارای همان حالت قبل بوده ولی اندازة ذرات آن
به مراتب ریزتر میباشد. از آن در همه نوع مرکبهای چاپ استفاده میگردد اسیدینة محلول واسطه
باید در حداقل نگه داشته شده و ویسکوزیته آنها نیز باید کم باشد تا اجازة ورقه شدن را بدهد.
مرکب مخصوص طالئی بدون مس نیز وجود دارد که میتواند از ترکیب کردن آلومینیوم و یک دای با
سابة قرمز و روشن تهیه شود.
اغلب پودرهای زیر در هوای آلوده تیره میگردند. ولی درجاتی از آن که دارای خواص مومی بوده و به
همراه افزودنیهای موجود در آن برای فرآیند افست نیز مناسب است، وجود دارند.
پودرها از صفحات آلیاژی مس – روی که درصد وزنی مس آنها معموالً باالتر از 80 درصد است تهیه می
شوند. پودرها به وسیلة سائیدن، منگنه زدن (Stamping ،(ریز ریز کردن صفحات به ذرات بسیار ریز
و سپس براق کردن (Polishing (این ذرات و در نهایت شستن آنها با یک نوع سورفکتانت که معموالً از
نوع اسید چرب است، تهیه میشوند. دیگر پودرها به وسیلة ذوب کردن فیلمهای پالستیکی در خالء و
سپس رنگ کردن آن ها با یک الک و در نهایت خرد کردن آنها به ذرات بسیار ریز تهیه میگردند. این
نوع پودرها برای فرآیند چاپ سیلک اسکرین و برای استفاده در ماشینهای اسپری (dusting (ایده آل
میباشند ولی در مرکب هایی که در چاپ های معمولی استفاده می شوند، مناسب نیستند.
پیگمنتهای فلوئورسنت
اغلب به عنوان رنگهای فلوئورسنت روشن (light day (شناخته میشود. به طور وسیعی جهت موارد
ایمنی و جهت نکات قابل توجه در چاپ استفاده میشود. در غیاب نور روز با یک منبع تشعشعی یو وی
درخشندگی خوبی را به دست میدهند. دایهای فلوئورسنت دارای خاصیت تبدیل تشعشعات مرئی با
طول موج کوتاه به طول موج های بلندتر میباشند. در طیف نور منعکس شده نسبتهای زرد، قرمز و
پرتغالی موثرتر میباشد. در طول موج های بلند نور مرئی رنگهای درخشان تری را به دست میدهند.
در صورتی که پیگمنت از زرد به سمت سبز تغییر نماید، شفافیت (brightness (کاهش مییابد.
دارای قدرت پوشش کم بوده و اندازة ذرات آن نیز باال است. اساسیترین استفادة آن در مرکبهای
بسیاری منظورها میتوان استفاده نمود. این موارد شامل برچسبهای ایمنی، کارتهای مالقات و مرکب
های تری کرماتیک درخشان میباشد. در صورتی که در معرض نور خورشید قرار بگیرند، ناپایدار بوده
(fugitive (و سریعاً کمرنگ میگردند.
پیگمنتهای غیر معمول بوده که محلول جامدی از دای های فلوئورسنت در رزینهای سخت میباشند.
ترکیب آنها برای به دست آوردن اندازة ذرات بسیار ریز سائیده میشوند. رزین مورد استفاده معموالً
رزین آمینی بوده که ترد بوده و به سادگی خرد میگردد. رزینهای آلکید روشن اکریلیک اغلب به
عنون ناقل برای این پیگمنت ها استفاده میشوند.

رزین ها
عبارت رزین برای تشریح مواد جامد یا مایع با وزن مولکولی نسبتاً باال استفاده میشود. این قبیل مواد
فاقد یک نقطة ذوب دقیق هستند. رزینهای استفاده شده در مرکبهای چاپ اثرات قوی بر روی
خواص سختی، براقیت، چسبندگی، انعطاف پذیری و مهمتر از همه در فرموالسیون چسب برای پیگمنت
دارد. به جز الک شیشهای که از ترشحات حشرات میباشد. اغلب رزینها از مواد گیاهی تهیه میشوند.
رزینها به دو گروه طبیعی و سنتری تقسیم میشوند. در بسیاری موارد رزینهای سنتزی از محصوالت
طبیعی ایجاد میگردند و یا معموالً شامل یک نسبت بزرگی از اسیدهای چرب طبیعی میباشند.
مشخصات رزینها در زیر داده شده است.
رزین های طبیعی
رزُین (Colophony)
از ریشة درخت کاج تهیه شده و از آن در الک الکل های بر پایة الکل استفاده میشود. همچنین به
صورت ترکیب با روغنهای معدنی در برخی مرکبهای مورد استفاده در روزنامه و مجالت کُمدی
استفاده میشود. نمکهای، کُبالت، منگنز و سُرب آن برای تهیة رزین خشک با Rosin واکنش میدهد.
نقطة نرمی پائینی حدود 60 درجة سانتگیراد داشته و عدد صابونی آن 172 و عدد اسیدی آن 172-
168 میباشد. ورنیهای ساخته شده از Rosin به خوبی خشک نمیشوند. نمکهای منگنز، کُبالت و سرّب
با Rosin واکنش داده و سرعت خشک شدن مناسب را به دست میدهند. این ماده شامل 90 درصد
مواد اسیدی و حدود 10 درصد مواد خنثی میباشد. در صورت حرارت دادن، اسیدهای اصلی و اسید
ابیتیک به اسید پیماریک تبدیل می شوند. Rosin تمایل به کریستالی شدن در محلول را دارد. ورنی
های ساخته شده از رزین به خوبی خشک نمیشوند. این اشکاالت در ورنیهای روغن بلند Rosin به
خوبی مشخص میباشد.
شِالک
اهمیت شالک در کم یابی و قیمت باالی آن است، به همین علت رزینهای آکریلیکی سنتزی به صورت
کلوئید و امولسیون در ساختمان مرکبهای فلکسو پایه آب به جای این ماده کاربرد پیدا کرده است.
شالک دارای عدد اسیدی 80 -65 و عدد هیدروکسیل 280 – 260 و عدد یُدی 25 -15 است و نقطة
ذوب آن نیز 85 -75 درجه سانتیگراد میباشد. و وزن مخصوص آن 2/1 -15/1 است. این ماده یا
رزین طبیعی در الکل ها حل میشود و قابلیت استخراج با خیلی از رزین سنتزی می باشد. شالک حل
شده در الکل را به وسیلة آمونیاک خنثی کرده و محلول در آب می کنند و برای ساخت مرکب های
فلکسوگگرافی محلول در آب به کار می برند. شالک به صورت پولکهای زرد مایل به قهوهای تهیه و
عرضه می شود. نوع خالص و بی رنگ آن، از حل کردن رزین خام آن در کربنات سدیم و رسوب
ناخالصی های آن در ظرف مل و سپس بی رنگ کردن آن توسط محلول هیپوکُلریت سدیم تا وضعیت
رنگ استاندارد و جداسازی آن و رسوب دادن آن به وسیلة اسید سولفوریک و شست و شو و خشک
کردن حاصل میشود. نوع بدون واکس آن را نیز به وسیله حل کردن قسمت وواکس رزین در حالل
های آروماتیک یا با اضافه کردن آب به محلول رزین در الکل و رسوب دادن آن جُدا می نمایند.

کوپال مانیل:
کوپال مانیل یک رزین طبیعی با نقطة ذوب 132 -122 سانتیگراد، جرم مخصوص 07/1 ،عدد اسیدی
30 + 120 ،عدد یُدی 130 -115 و قابل حل در الکل ها، استرها، کتون ها و گلیکول ها میباشد.
برای این که بتوان این رزین را در روغن ها قابل حل نمود باید آن را تا 310 درجه سانتیگراد به مدت
نود دقیقه حرارت داد. بیشترین مصرف این رزین در الک الکل است. با اضافه کردن مقداری از این
رزین به الکل سلولز رنگ یا الک حاصل در مقابل آب میباشد. این رزین از خراش دادن درخت
آگاتیس و آلبا به دست می آید و نوع سخت آن را از حالت فسیلی آن به دست میآورند.
آسفالت:
این رزین در طبیعیت به صورت معدنی در ایالت یوتای آمریکا به نام گیلسونایت و در معادن عمیق
منطقة خاورمیانه از کرمانشاه تا خاک سوریه وجود دارد. ساختمان آن دارای کربن، هیدروژن، گوگرد و
ازت بوده و به صورت مصنوعی نیز از باقی ماندة تقطیر مواد نفتی در پایشگاهها به دست میآید. ولی
نوع طبیعی و معدنی آن دارای نقطة ذوب باال و کیفیت بسیار مرغوب تری میباشد. بیشترین مصرف
آسفالت در تهیة مرکب روزنامة رول میباشد.
نشاسته و دسکترین:
نشاسته به طور طبیعی در ساختمان مواد طبیعی وجود دارد )ذرت، گندم، سیب زمینی( این ماده دارای
آمیلوز و آمیلیوپکتین است به صورت پودر سفید در درجه حرارت معمولی است. در آب سرد نامحلول
اما محصول سوسپانسیون آن در آب به وسیلة گرم کردن تا دمای 80 -60 درجه سانتیگراد به دست
میآید که وقتی سرد شود به صورت ژل در میآید. محلولهای کلوئیدی آن با یُد آبی میگردد گرد
نشاسته به ویژه نوع نشاستة برنج از نوع بسیار ریز آن، به صورت مادة ضد پشت زدن در مرکب چاپ
مصرف دارد.

دکسترین، نوع هیدروکسیلة نشاسته است که از حرارت مستقیم نشاسته یا از حرارت دادن نشاسته
در محیط اسید کلریدریک )جوهر نمگ( حاصل میگردد. رنگ دکسترین از زرد تا قهوه ای متغیر است
در آب محلول است و مایع چسبنده ای را به دست میدهد. این ماده در زمان های قدیم در رنگهای
فلکسوی پایة آب مصرف داشت و امروز برای پشت چسب دار کردن تمبرها و پاکت های کاغذ استفاده
میشود.
صمغ عربی:
این رزین که از درختی به نام آکاسیا در آفریقا به ویژه در سودان به دست میآید شامل اسیدهای آلی
چند عاملی است ساختمان آن از نظر شیمیایی تقریباً به شکر نزدیک است. وزن مولکولی آن 250000
می باشد. و بیشترین مصرف آن در تهیة صمغها )محلول صمغ در صنعت چاپ( برای صمغی کردن فرم
های چاپی است زیرا مانع اکسیده شدن فرم های چاپی شده و کمک میکند که نقاط تصویر و غیر تصویر
از هم تفکیک گردد. به عنوان مادة چسبنده در ساختمان مرکبهای فلکسوگرافی پایه نیز مصرف دارد.
رزین های سنتزی
رزین فنلی خالص:
رزین فنلی خالص را در روغن چوب حل کرده تولید وارنیس براق در مرکب های لترپرس و اُفست می
کنند. قدرت خیس کنندگی رنگدانة این نوع وارنیشها خوب است. بدین جهت در بعضی موارد با
اضافه کردن مقدار کمی از این وارنیس ها به وارنیس اصلی مرکبهای افت و لترپرس، قدرت بخش
رنگدانه را باال میبرند. رزینهای فنلی خالص دارای نقطة ذوب گیاهی بوسیلة ترکیب و پلیمریزاسیون
الکلیل فنول ها با فرمالدئید در محیط قلیائی تولید میشوند. واکنش وقتی کامالً مطابق خواست انجام
گرفت آب حاصله از واکنش را با کاهش فشار داخلی رآکتور خارج کرده و رزین شفاف و شکننده را در
سینیهای مخصوص سرد نموده و بعد از سرد شدن کامل به صورت تکههای شکننده نگهداری میکنند.
رزین های فنل تغییر شکل یافته:
یکی از این رزین ها کلفوفانیوم فنل رزینها است که انواع آن بیشترین مصرف را در ساخت مرکب
های فلکسو هلیوگراور و اُفست و لترپرس دارد.
این نوع رزین قابلیت حل در انواع روغنها و حاللهای معدنی آلیفاتیک، همچنین قابلیت امتزاج با رزین
های الکیدی مختلف را داشته دارای براقیت خوب، مقاومت در مقابل آب و مواد شیمیایی کافی میباشد
این رزین در فرمهای مختلف با ترکیب تغییر شکل یافته مختلف جهت تولید مرکبهای افست ورقی،
افست رول حرارتی و بدون حرارت به کار میرود. بعضی از این رزینها به دلیل داشتن عدد اسیدی
120 -80 کامالً در محیط قلیایی در آب محلول بوده و جهت ساخت مرکب فلکسوی پایة آب کاربرد پیدا
میکنند. این نوع رزین ها را کافی است در محیط مناسب و شرایط مساعد در داخل راکتور، که معموالً از
استیل ضد اسید ساخته شده است. از ترکیب 80 % کلوفان و 20 % رزین فنل ترکیبی در محل پارا
حرارت دهند، که نتیجة آن ترکیب رزین کلوفانی فنل و آب میباشد که عددی اسیدی آن را حین
ترکیب و انجام واکنش پلیمری به وسیلة پلی اویل ها پایین میآورند. و به حد مطلوب می رسانند. جهت
تولید این نوع رزین حتماً تخصص، علم و آگاهی مورد نیاز میباشد تا از پیشرفت واکنش و تولید
محصول مطلوب مطمئن باشیم.
رزینهای الکیدی:
رزینهای الکیدی مخصوص معموالً رزینهای مایع صد درصدی هستند که با ویسکوزیته یا گرانروی
مختلف تولید میشوند. این رزین ها دارای قدرت خیس کنندگی رنگدانة باال، پایداری مناسب و قدرت
نرم کنندگی، برای رزینهای فنلی تغییر شکل یافته، هستند لذا کاربرد آنها در ساختمان وارنیشهای
کاربردی در مرکب های چاپ اُفست و لترپرس الزامی مینماید. بدون حضور رزینهای الکیدی در
ساختمان وارنیشهای مرکب چاچ اُفست و لترپرس الزامی مینماید. بدون حضور رزینهای الکیدی در
ساختمان وارنیشهای مرکب چاپ، مرکب تولیدی قابلیت چاپ پایین و براقیت کم خواهد داشت و
قدرت انتقال آن روی نوردهای صالیه کامالً پایین خواهد بود. لذا با افزایش مصرف رزینهای الکیدی،
به ویژه دارای ساختمان مناسب، قدرت و کیفیت مرکبهای چاپ افست و لترپرس را میتوان باال برد.
رزینهای الکیدی از استری کردن الکلهای چند عاملی با اسیدهای حاصل از روغنهای گیاهی چند
عاملی که آن را رزین پلی استر نیز مینامند به دست میآیند در حقیقت الکیدها نوعی رزین پلی
استری هستند. بزرگترین گروه پلی استرها برای استفاده در صنعت پالستیک و رنگ تولید میشوند.
در ساختمان الکیدی معموالً روغنهای گیاهی خشک شونده به کار رفته است. بنابراین ساختمان آنها
توان تشکیل پیوندهای جانبی را جهت ایجاد یک فیلم نرم و انعطاف پذیر پیدا میکند. برای راحتی،
الکیدها به سه گروه خشک شونده و نسبتاً خشک شونده و خشک نشونده تقسیم میشوند. این تقسیم
بندی مربوط به نوع روغن گیاهی به کار رفته در ساختمان الکیدها میباشد. تقسیم بندی دیگری نیز
برای الکیدها وجود دارد. که مربوط به طول زنجیر با درصد روغن گیاهی به کار رفته در ساختمان
الکیدها میباشد. لذا به سه گروه بلند، متوسط و کوتاه تقسیم میشوند. اگر میزان روغن بین 70–
55 % باشد الکید را بلند، اگر بین 55 – 45 % باشد آن را روغن متوسط و اگر کمتر از 45 % باشد آن
را روغن الکید کوتاه گویند. بلندترین نوع الکیدها در حالل های هیدروکربوری آلیفاتیک میباشد.
بیشترین نوع الکیدی که در مرکبهای چاپ مصرف دارد. از نوع طول زنجیر بلند بوده و هیچگونه حالل
در ساختمان آنها وجود ندارد. بلکه صد در صد رزین میباشد. بنابراین در ساختمان آلکیدهای مورد
استفاده در صنعت مرکب چاپ افست بیش از 55 % روغن به کار رفته است.
رزین الکیدی در ساختمان مرکب چاپ جهت پخش خوب رنگدانه و براقیت و حاللیت خوب رزین های
سخت و تشکیل فیلم چاپی خوب کاربرد دارند. از طرف دیگر نرمی و انعطاف پذیری فیلم چاپی مربوط به
کاربرد رزینهای الکیدی در فرمول مرکب های چاپ افست میباشد.
رزین های هیدروکربوری:
این نوع رزین ها جامد و شکننده بوده و در صنعت پتروشیمی از مواد روغنی صنعت پتروشیمی یا از
سنتز گازهای طبیعی به دست میآید. نوع مخصوی از این رزینها که دارای نقطة 140 درجه سانتیگراد
در روش لوله موبین میباشد در تولید مرکب چاپ کاربرد دارد. امروزه انواع مختلف رزین های هیدرو
کربوری به صورت سنتزی تولید و عرضه میشوند.
رزین های پلی استایرن و کوپلیمرهای آن:
رزینهای پلی استایرن در تعداد زیادی از حالل های هیدرو کربوری آروماتیک محلول میباشند. فیلم
حاصل از این رزین ها بی رنگ و مثل رنگ آب و دارای خاصیت ایزوالسیون خوب میباشد. خاصیت
چسبندگی این رزین ها به سطوح غیر جذبی بوده و بیشتر در مرکبهای روان و سیال مانند فلکسو و
هلیلوگراور مصرف دارند. این رزینها را میتوان با انیدریدمالئیک کوپلیمر کرد، عدد اسیدی محصول
میتواند متغیر باشد می توان از این رزین کوپلیمر شده رزینهای امولسیون با آب را به دست آورد که
در مرکبهای فلکسوی مورد مصرف در چاپ کیسههای سیمان و کارتن کاربرد فراون دارد.
رزین های ترپنی:
این رزین ها رزینهایی روشن، خنثی و با نقطة ذوب پایین میباشند. از نظر اقتصادی، کاربرد کمی در
الکهای شفاف دارند و در مرکبهای لترپرس و ورنی های روی کار مصرف دارند. در حاللهای کتونی،
الکلها، آلفاتیک، آروماتیک و هیدروکربورهای کلره حل میشوند. در مقابل اسیدها و قلیاها مقاوم
بوده با اکثر زرینهای دیگر قابلیت امتزاج دارند. این رزین ها به روش پلیمریزاسیون کاپتونی از
مونومرهای آلفا پنین و بتا پنین تهیه میشوند.
رزینهای سیلیکونی:
این رزین ها به صورت محدود در مرکبهای چاپ مصرف دارند. زیرا قیمت آنها بسیار باال میباشد. ولی
پیش بینی میشود که در آینده مصارف باالیی در این صنعت پیدا کنند. از ترکیب وپلیمریزاسیون
مونومتیل و دی متیل و مونووینیل با تتراسیلیکون کلراید یا متیل وینیل کلروسیالنها، حاصل میشود.
بیشترین مصرف این رزین ها در مرکبهای حرارتی و مقاوم در مقابل آب و هوا و مواد شیمیایی می
باشد. برخی از ترکیبات رزین سیلیکونی به عنوان مواد ضد سایش و ضد آب در صنایع مرکب چاپ و
رنگ سازی و در ساختمان پلیمرهایی مانند تفلون مصرف دارند.
رزین های پلی آمیدی:
گروه بزرگی از پلیرها دارای عامل آمیدی (NH2-CO (در زنجیر پلیمری خود میباشند. که معروفترین
آنها نایلونها با وزن مولکولی باال و حاللیت میباشند. بعضی از رزینهای پلی آمیدی با وزن مولکولی
پایین مخلوط با رزینهای دیگر در فرمول مرکبهای فلکسو هالیوگراور جهت چاپ روی سطوح پلی
استیلن سلوفان – پلی پروپیلن مصرف دارند. دو نوع از این رزینها در صنعت رنگ و مرکب مصرف
دارند. که نوع فعال آن در رنگ سازی و نوع خنثی و غیر فعال آن در مرکب سازی مصرف میشود. این
رزین ها از پلیمریزاسیون خود به خودی اسیدهای آمینه باز از پلیمریزاسیون حرارتی الکتامها حاصل
میشوند. رنگ ظاهری این رزین ها زرد کهربایی روشن است و نقطه ذوب آنها بین 120 – 80 میباشد.
عیب مهم این رزین نقطة ذوب پایین آنهاست که مصرف آنها را گاهی محدود میسازد.
رزین های وینیل )پلی وینیل استات(:
این زرین از پیلمریزاسیون استیلن با اسید استیک در مقابل یک کاتالیزور مناسب به دست میآید.
نوعی از این زرین به صورت امولسیون در محیط آب و کاتالیزورهای پر اُکسیدی، به صورت 50 الی 55
% در آب تهیه شده که رنگ سفید شیری دارد و در صنایع رنگ پالستیک و مرکبهای فلکسوی محلول
در آب مصرف دارد. یک نوع از این رزین به وسیلة انیدرید مالئیک یا الکیل آکریالت ها به صورت
کوپلیمر درآمده که فیلم حاصل آن بعد از خشک شدن در مقابل آب مقاوم میباشد. عیب بزرگ این
رزینها پخش ضعیف رنگدانه ها است، بنابراین بیشتر ربا رزین های دیگر که خاصیت پخش رنگدانة
باالیی دارند مصرف میشوند.

پلی وینیل الکل:
این رزین را از مونومر وینیل الکلی نمیتوان تهیه کرد بلکه آن را از هیدرولیز رزینهای پلی ونیل
استات به دست میآورند. که رزین جامد کامالً بی رنگ به رنگ آب میباشد. تمام درجات مولکولی
مختلف آن به صورت پودر سفید بوده و وزن مخصوص آن بین 35/1 -25/1 متغیر است. نوع خنثای
این رزین قابل حل در آب بوده و در حاللهای هیدروکربوری و یا استری یا الکلها محلول نمیباشد.
مصرف این زرینها در مرکب چاپ محدود است ولی از آنجا که این رزینها در مقابل آب حساس می
باشند. برای تولید نوعی مرکب چاپ اسناد رمزدار به کار میرود. البته مصارف دیگری مثل آهار پارچه
های نخی، چسب تحریر، کارتن و غیره مصرف دارند.
رزین های کتونی:
این رزینها بی رنگ، شیشهای، مقاوم در مقابل اشعة یو وی و از نظر شیمیایی خنثی بوده و عدد یُدی و
صابونی خیلی کمی دارند. در حاللهای استاتها، الکلها و کتونها، و روغن کرچک حل میشوند. و
حاللیت محدود در هیدرو کربورهای آروماتیک دارند. در گلیکولها و حاللهای آلیفاتیک نیز حل نمی
شوند. با رزین های وینیل کرایه آکریلیک و الکیدهای کوتاه و پلی آمید قابلیت امتزاج دارند. این رزین
ها در مرکبها همراه رزین های دیگر، جهت بهتر کردن چسبندگی به سطح چاپ و براقیت مصرف
دارند. و بیشترین مصرفشان در مرکبهای هلیوگراور و فلکسوگرافی، سیلک اسکرین میباشد.
رزین های آلریلیکی:
پلیمرهای متاکریلیک که بر پایة مونومر اسید آلکریلیک COOH-CH=CH2 و اسید متالکریلیک ساخته و
سنتز میشوند به آسانی با مونومرهای دیگر کوپلیمر میشوند. به علت داشتن پیوند دوگانه در
ساختمان خود، بسیار فعالند که موجبات حاللیت آنها را در روغنها و آب فراهم میسازد. ساخت و
پلیمریزاسیون این رزینها در محیط سوسیانسیونی – امولسیونی انجام میگیرد. این رزینها در
ساختمان مرکبهای هلیوگراور و فلکسوگرافی مصرف دارند. چون بعد از چاپ فیلم خشک شده بدون
بو می باشد. میتوان از این زرینها جهت ساخت مرکبهای بستهبندی استفاده کرد.
رزین های اپوکسی:
از مشخصات ویژة این رزینها وجود بیش از یک مولکول اکسید اتیلن یا گروه اپوکسید در ساختمان
مولکول آنها میباشد. از خواص زنجیر این رزینها توانایی آنها برای ایجاد واکنشهای جانبی با رزین
های پلیآمیدی فعال و فنلی مخصوص است. در اثر این خاصیت ویژه رزینها، رنگ و یا مرکب حاصل،
از فرموالسیون آنها، قشر چاپی تبدیل به یک پلیمر سه بعدی غیر قابل حل در حاللها با تحمل حرارت
باال تا 450 درجه سانتیگراد میشود. این رزین ها از پلیمریزاسیون اپی کلروهیدرین با دی فنیل اول
پروپان در حضور کاتالیست سود سوز آور حاصل میشوند. درجة پیلمریزاسیون را از روی وزن
مولکولی و خواص فیزیکی میتوان به دست آورد.
رزین پلی ایزوسیانات و پلی سیانات و پلی اورتان ها:
رزین های پلی اورتان از پیلمریزاسیون پلی ایزوسیانت ها، مواد شیمیایی پلی هیدروکسی مانند اترها،
پلی اورتان در تولید فومها به اصطالح ابرهای قابل انعطاف – فومهای سخت، چسب ها و رنگهای
صنعتی و اتومبیل میباشد. و اکثراً به شکل دو جزیی ساخته میشوند و وقتی با هم مخلوط میشوند.
سفت و سخت میشوند. در صنعت چاپ مصرف رزینهای پلی اغورتان در فلکسوگرافی پایه آب حتی
روی سطوح مصنوعی مانند سلوفان، پلی اتیلن و پلی استیلن کاربرد دارد. مصرف این رزین ها امروزه
از طرف سازمانهای حفظ محیط زیست محدود شده است. زیرا به دلیل داشتن عوامل ایزوسیانات در
مولکول و ساختمان آنها برای محیط زیست خطرناکند.
نیتروسلولز یا نیترات سلولز:
این رزین مصرف وسیعی در صنایع رنگ و مرکب چاپ دارد. و بیشترین مصرف آن مربوط به مرکبهای
مایع فلکسو و هلیوگراور میباشد. این رزین با مخلوط رزینهای مناسب دیگر ساختمان خوبی از مرکب
چاپ فلکسو و هلیوگراور ارائه میدهد که دارای پایداری، براقیت و به ویژه در چاپ فلکسوگرافی روی
سطوح سلوفاان- پلی اتلین – پلی پروپیلن به دلیل داشتن مقاومت حرارتی ویژه برای دوخت اتوماتیک
پایین بسته بندی مناسب ترین میباشد. برای تهیه و ساخت این رزین پنبه یا لینتر پنبه را ابتدا
شست و شو و چرب گیری میکنند )به وسیلة سود سوز آور( سپس خنثی نموده، شست و شو و خشک
کرده و لینتر پنبة حاصل را در مجاورت اسید سولفوریک غلیظ در یک رآکتور مجهز با اسید نیتریک
ترکیب میکنند. و هرگاه درجة ازت موجود در ساختمان سلولز به 2/11 -5/10 برسد واکنش را نگه
داشته و رزین حاصل را شست و شو داده، خنثی کرده و به صورت خیس در محیط الکلی با چیپس
خشک بسته بندی و جهت مصرف ارسال میکنند. مخلوط این رزین یا الکیدها بیشتر در صنعت رنگ
سازی جهت تهیة رنگ های فوری مورد استفاده قرار میگیرد.
اتیل سلولز:
این اتر سلولز با ترکیب کلرواتیل در محیط سود سوزآور با سلوز به دست میآید. چون ساختمان سلولز
دارای سه عامل هیدروکسیل بوده که هنوز فعال میباشند. لذا وقتی در شرایط مناسب و محیط آماده
شده، مونرمر، کلرور اتیل با سلولز مواجه شود. عوامل هیدرو کسیل با عامل اتیل ترکیب و رزین اتیل
سلولز حاصل میشود. این رزین نسبت به درجة واکنش انجام شده روی سلولز دارای رزینهای با
درجات مختلف میباشد که گروهی از این رزین در حاللهای آروماتیک مثل تولوئن و زایلن محلول و
بخشی دیگر در محیط آب محلول میباشند. این رزین در مرکبهای هلیوگراور و فلکسوگرافی به عنوان
نرم کُن جهت قابل انعطاف کردن فیلم مرکب چاپ به کار میرود.

روغنها

روغنها، احتماالً قدیمیترین مادة خام در صنعت مرکب چاپ میباشند و هنوز هم یک ژل اصلی را در
فرموالسیون مرکبهای چاپ و ورنیها بازی میکنند. بسیاری از روغنها، به همراه دیگر پلیمرها جهت
رسیدن به نیازمندیهای جدید، تخلیص شده و بهبود مییابند. محصوالت جدید شباهت کمی به
محصوالت اولیه دارند ولی هنوز از همان منابع سبزیجات، حیوانی یا معدنی مشتق میشوند.
در گذشته، تقسیمبندی روغنها به سه گروه خشک کن، نیمه خشک کن و غیر خشککن موسوم بود.
این تقسیمبندی بر اساس درجة غیر اشباعیت روغن خام انجام میگرفت که معموالً به وسیلة عدد یُدی
مشخص میگردید. در اندازهگیری منفرد، نتایج از یک منبع به منبع دیگر تغییر مینماید و لذا برخی
پیچیدگیها در قسمتهای مختلف جهان در رابطه با این که چگونه مقادیر عددی یُدی متوسط برای
منظور دستهبندی روغنها تفسیر شود وجود دارد. معمولترین دستهبندی روغنها که امروزه نیز
استفاده میشود به صورت زیر است.
روغنهای گیاهی (oils Vegetable)
به طور شیمیائی گلیسیریدها یا تری گلیسیریدهای اسیدهای چرب میباشند که رنج آنها از کامالً اشباع
)بدون پیوند مزدوج( تا نمونههایی که شامل سه یا بیشتر پیوند دو گانه کربن در ترکیبات اسید چرب
میباشند، تغییر مینماید. این خصوصیت در ترکیب غیر اشباع بوسیلة عامل -CH =CH –نشان داده می
شود. در صورتیکه بیش از یک پیوند دوگانه بین اتمهای کربن مجاور وجود داشته باشد. به عنوان
سیستم کانژوگه شناخته میشود. -CH = CH – CH = CH –روغنهای گیاهی خشک کن بوسیلة قدرت
جذب اکسیژنشان از هوای اطراف و تشکیل یک فیلم االستیک که بستگی به کامل بودن پلیمریزاسیون
دارد، شناخته میشوند. پلیمریزاسیون به عنوان واکنشی که در آن دو یا بیشتر مولکولها با یکدیگر
ترکیب شده و تشکیل یک مولکول واحد را میدهند. تعریف میشود. مقدار اکسیژن جذب شده نسبت
مستقیم با عدد یُدی یک روغن دارد. این عدد نشان دهندْ میزان اسیدهای چرب غیر اشباع موجود در
روغن میباشد.
مقدار اسیدهای چرب نشان دهندْ قدرت خشک کنندگی یک روغن میباشد. عدد یُدی به صورت وزن
بر حسب گرم یُدی که با 100 گرم از روغن ترکیب میشود. بیان میگردد. طبیعت اسیدهای چرب
موجود در یک روغن خشک کن و نسبت آنها، به مقدار زیادی تعیین کنندة چگونگی خشک کنندگی آن
میباشد. جهت راحتی آنها را به دو گروه دستهبندی مینمایند.
اسیدهای چرب اشباح )به عنوان مثال اسید پالمیتیک، استئاریک و اولئیک( که سهم کمی در خشک
کردن دارند.
اسیدهای چرب غیر اشباع از قبیل اسید لینولنیک، لینولئیک، ایزومرهای کانژوگه اسید االئواستئاریک
این روغنها سهم اساسی در خشک کردن، رنگ، مقاومت و پایداری مرکبها دارند. عدد یُدی باال نشان
دهندة توانایی خشک کردن سریع یک روغن میباشد. ولی در روغنهای خشک شوندة سریع، مالک
اصلی نمیباشد. اطالعات جزیی از موقعیت عملی پیوندهای دوگانه در مولکول جهت تقسیر عدد یُدی
ضروری میباشد. به استثنای روغن کتان، روغنهای خام به نُدرت به صورت غیر بهبود یافته در
فرموالسیونهای مرکب استفاده میشوند. روغن کتان تصفیه شده به تنهایی و یا همراه با بُرشهای
پتروشیمی در بسیاری از فرموالسیونهای مرکب اُفست مصرف میشود. بیشترین فروش آن در تولید
رزینها، ورنیها ناقلین مرکب میباشد.
روغن کتان:
این روغن به صورت روغن تصفیه شده و تقویت شده و البته در ترکیب با رزینهای بهبود یافته و به
عنوان یک جزء الزم در سیستم رزین در چند دستة مهم از مرکبهای خمیری استفاده میشود. روغن
کتان از تخم پنبه که در آرژانتین، آمریکا، کانادا، هند، روسیه، استرالیا و نیوزیلند کشت میشود، تهیه
میگردد. هر تخم پنبه شامل 40 -32 درصد وزنی روغن میباشد. استخراج تمام روغنها اقتصادی
نبوده و البته مقداری در دانه باقی میماند که برای خوراک چهارپایان مصرف میشود:
دو روش استخراج روغن از تخم پنبه به صورت زیر است:
الف( فرآیند مکانیکی
ب( فرآیند استخراج یا حالل
در فرآیند اول، تخم پنبه به وسیلة خرد کردن در یک خرد کننده به اندازة ذرات مناسب تبدیل می
گردد. تخم پنبه خُرد شده جهت استخراج اُپتیمُم مقدار روغن در 90 -80 سانتیگراد پخته میشود. در
صورتی که از استخراج کنندهها استفاده شود، استخراج بوسیلة فشار هیدرولیک در دمای 110 درجة
سانتیگراد انجام میگیرد. مواد خروجی از کوره در شکلهای مشخص قالبگیری شده و در یک پارچه
پیچیده میشود و در معرض فشار هیدرولیک باالتر از 315 کیلوگرم قرار میگیرد. روغن، در نهایت به
داخل تانک، تخلیه میگردد. پرسهای پیچشی مکانیکی که expeller نامیده میشوند به تخم پنبه فشار
آورده و روغن از کنار آنها خارج میگردد و در انتها کیک باقی مانده نیز تخلیه میشود.
استخراج یا حالل یک روش نیمه پیوسته میباشد و باالترین راندمان روغنگیری را بدست میدهد ولی
ته ماندة آن به عنوان خوراک دام کمتر مورد قبول قرار میگیرد. در این روش تُخم پنبه خُرد شده و با
حالل مخلوط میگردد. )معموالً اتر پتروشیمی یا تری کلرواتیلن( حالل و روغن موجود در مخزن تصفیه
شده و از دانههای تُخم پنبه جُدا میگردد. حالل بوسیلة تقطیر و بازگشت بازیابی میگردد. روغن کتان
خام شامل درصد کمی از ناخالصیهای مختلف میباشد. این ناخالصیها شامل اسیدهای چرب،
کربوهیدارتها، مومها و لزوجتهای گیاه سوسپانس شده میباشد. در صورت ماندن در دورة طوالنی
این ناخالصیها رطوبت هوا را جذب کرده و به فُرم foots رسوب مینمایند. پس از یک دورة ماهانه یا
سالیانه، این ناخالصیها در تانک رسوب کرده و روغن صاف تهیه میگردد. این روغن سپس با آب داغ
به طور کامل شُسته شده و در تانکهای جداگانه آب رُسوب مینماید. روغن کامالً از آب جدا شده و در
خالء خشک میشود. روشهای تصفیة اسیدی معموالً تمام اسیدهای چرب را دفع نمینمایند و تولید
روغنهایی با عدد اسیدی باال مینمایند. از این قبیل روغنها به جهت کیفیت عالی دیسپرسیون آنها در
جایی که اسیدینه آزاد در مرطوبسازی پیگمنت مُشارکت دارد، استفاده میشود.
مهمترین روش تصفیه پاالیش با باز میباشد. در این روش عالوه بر دفع مواد شکننده و رنگی،
اسیدهای چرب را صابونی مینماید. که قابل جدا شدن میگرددند. کاستیک سودا )سود( به داخل
SvÎH NIa K¨o¶ nj S¹µ«ÃQ RHoÃYIU ÂwnoM
روغن اسیدی شده و به هم زده میشود تا یک فرم امولسیونی ایجاد شود. محلول به سرعت حرارت
داده میشود تا امولسیون شکسته شده و عاملی برای پیشرفت جداسازی رووغن از صابون باشد.
روغن کامالً چندین بار شُسته شده، سپس آب آن جدا گردیده و در خالء خشک میشود. البته فرآیند
پیوسته نیز وجود دارد که جداسازی بوسیلة سانترفویوژ کردن با سرعت باال به جای رسوب کردن
مرحله به مرحله با آب انجام میگیرد. اساسی ترین ترکیب روغن کتان، استید لینولنیک میباشد که
دارای سه پیوند مزدوج ایزوله میباشد:
CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH (CH ) COOH 3 2       2 2 2 2 7
دیگر اسید چرب غیر اشباع اسید لینولئیک میباشد که ابقاء رنگ در اثر حرارت را به مرکب اعطاء می
نماید. اسید لینولئیک دارای 18 اتم کربن با پیوند مزدوج ایزوله بر روی اتمهای کربن نهم و دوازدهم
میباشد:
CH (CH ) CH CH CH CH CH (CH ) COOH 3 24     2 2 7
از روغن کتاب اغلب در تولید رنگ و مرکب استفاده میشده است. روغنی با رنگ زرد روشن بوده که
بدون حضور خشک کُن، تشکیل فیلمی از آن بر روی شیشه یک هفته طول میکشد. تا همین اواخر،
مقادیر وسیعی از آن به وسیلة حرارت دادن تا 350 سانتیگراد در یک کوزة باز یا بسته تقویت می
شدند. این روغنها در گسترة وسیعی از ویسکوزیته جهت استفاده در ورنی اُفست وراد بازار شدهاند
روغن کتانی که با حرارت تقویت شده است. گاهی اوقات ورنی اُفست نامیده میشود. این نام کمتر در
اروپا استفاده میشود ولی هنوز در آمریکا استفاده میگردد. آنها امروزه در کتری یا خُمرههای احاطه
شده که از فلزات یا آلیاژهای مختلف مخصوصاً فوالد ضد زنگ که ایده آل برای تقویت حرارتی روغن
های روشن میباشد، ساخته میشوند. این مخازن شامل امکاناتی برای دمیدن هوا از میان روغن،
پوشاندن سطح با اکسیژن یا یک گاز بیاثر با حرارت دادن روغن در خالء میباشد. از کاتالیستهای پودر
فلزی، گازها، عوامل واکنش دهندة آلی یا معدنی گاهی اوقات جهت شتاب دادن به فرآیند تقویت
کردن استفاده میشوند. کنترل شدیدی بر روی درجه حرارت، سرعت حرارت دادن و اطمینان از زمانی
که ویسکوزیتة روغن مورد دلخواه تهیه شده است. باید انجام گیرد. عالوه بر روغن کتان خام و ورنی
اُفست که قابل استفاده در مرکب میباشد. نمونههای دیگری از روغن کتان نیز وجود دارد که قابل
استفاده در صنعت مرکب میباشد. نمونهای از آنها شامل روغن جوشانده است که قدرت خشک
کُنندگی را بدون تغییر زیاد در ویسکوزیته افزایش میدهند. این روغن بوسیلة حرارت دادن روغن
خام در یک کتری بخاری در دمای 140 -120 درجه سانتیگراد تهیه میشود. روغن بهم زده شده و
هنگامی که گرم است گاهگاهی هوا به داخل آن دمیده میشود. خشک کُنهایی به فرم نمکهای آلی
محلول در روغن از کُبالت، منگنز و سرب به آن افزوده میشود.
روغن دمیده به وسیلة دمیدن حجم زیادی از هوا از میان روغن در گسترة دمای 140 -100 درجة
سانتگیراد تهیه میشود. دارای رنگ قهوهای روشن بوده دارای قدرت خشک کنندگی باالتر و با
ویسکوزیتة باالتر میباشد. کیفیت مرطوب کردن، دیسپرسیون و خواص جریان را بهبود میدهند.
مرکبهایی که شامل روغن دمیده هستند باید به دقت فرموله گردند چون دارای عدد اسیدی باالتر بوده
و دارای بوی قویتری میباشند و همچنین گاهی اوقات بوسیلة حرارت دادن تا 290 درجة سانتگراد
)برای استفاده به عنوان ناقل مرکب( سخت میگردند. قابلیت ژل شدن در اثر انبار کردن را داشته و
ویسکوزیتة آنها معموالً پائینتر از Poise 200 نگهداری میشود. اسیدهای چرب روغن کتان در تولید
رزینهای آلکید استفاده میشود. از روغن کتاب تصفیه شده برای ساخت ورنیها استفاده میشود.
امکان تهیة روغنهای اورتان به وسیلة واکنش روغن خشک کن با یک دی ایزوسیانات وجود دارد. که
در نتیجه روغن محلول در الکل تهیه میشود. این واکنش البته زمان خشک کردن را سریعتر و مقاومت
بهتری در برابر آب به دست میدهد. عالوه بر خطر تجزیه حرارتی، آنها در حین عملیات میتوانند تولید
مقادیر کمی از ایزوسیاناتها نمایند. این ماده میتوانند تولید تولوئندی ایزوسیانات نماید که میتواند
باعث آلرژی بر روی پوستهای حساس در فضای محدود بدون تهویه کافی شود. در بریتانیا، سازندگان
مرکب از هر گونه فرمولی ممانعت مینمایند. بنابراین روغنها بدون یک تحقیق کامل نمیتوانند
استفاده شوند.
روغن چوب چینی
منبع تهیة روغن چوب چینی از تُخم میوة گردویی که در بوتههای آمریکای شمالی و جنوبی آفریقا و شرق
دور رشد مینماید. میباشد. این بوتهها Aleurites montan Aleurites و fordil نامیده میشوند. روغن
از بوتة نوع دوم که در ارتفاعات باال کشت میشود شامل اسید آالئواستئاریک کمتری بوده و آهستهتر
تقویت (bodyed (میگردد. زمان ژالسیون آن بین 30 -20 دقیقه در دمای 276 درجه سانتیگراد می
باشد. دانهها با یک پوستة سخت پوشیده شدهاند که معموالً جهت باز شدن آنها، به آنها حرارت داده
میشود. سپس دانهها خُرد شده، سائیده شده و به وسیلة عملیاتی مشابه روغن کتان به وسیلة
عملیات مکانیکی یا استخراج حالل، روغن آن استخراج میگردد. روغن چوب چینی دارای رنگ زرد
روشن با ویسکوزیته و اندیس شکست نور نسبتاً باالتری از دیگر روغنهای خشک کُن گیاهی میباشد
به آسانی جهت تشکیل یک فیلم نرم، چیندار و بدون براقیت خشک میشود. روغن خام دارای بوی
ویژه میباشد. مشابه روغن اویتیسیا به عنوان روغن کانژوکه شناخته میشود. علت این امر باال بودن
درصد اسید االئواستئاریک )حدود 80 )%آن در اسیدهای چرب میباشد. سه پیوند دو گانه کانژوکه،
که در ساختمان مولکولی اسید االئواستئاریک بوجود میآیند )که موقعیتهایی با واکنشپذیری باال
برای پیلمریزاسیون دارند( به صورت زیر است:
CH (CH ) CH CH CH CH CH CH (CH ) COOH 3 23   2 7
20 درصد دیگر از اسیدهای چرب شامل اسید اولئیک و اسیدهای چرب اشباع دیگر با نسبت تقریبی
2 :1 میباشند. برای هر سه مولکول اسید چرب، یک مولکول گلیسرول در ساختمان روغن تری
گلیسیرید وجود دارد. جهت اطمینان از توانایی خشک شدن روغن به یک فیلم شیشهای شفاف، این
روغن تا دمای 310 -290 درجه سانتیگراد حرارت داده میشد. این فرآیند یک عملیات حساس می
SvÎH NIa K¨o¶ nj S¹µ«ÃQ RHoÃYIU ÂwnoM
باشد که میتواند ژالسیون را در دمای 275 درجه سانتیگراد پس از چند دقیقه شروع نماید. این
ژالسیون می تواند به وسیلة افزودن مقدار کمی از روغن کتان، گلیسیرین یا rosin کُند شده و یا
متوقف شود. در صورتی که به طور مناسب عملیات تقویت حرارتی بر روی آن انجام گیرد، مقاومترین
روغن خشک کُن در برابر آب و باز بدست میدهد.
از آنجایی که این روغن فیلم شیشهای و ترد با قدرت خشک شدن سریع و خواص مقاومت عالی را
بدست میدهد. معمول است که از آن به عنوان یک جزء در ورنیهای اولئورزینی مخصوصاً با رزینهای
آلکید یا فتلیک خاص که فیلم مقاوم در برابر سایش، آب، باز و صابون را بدست میدهد، استفاده
شود. این روغن، ورنی و رنگ ناقل مناسب برای مرکبهای اُفست مورد استفاده در کارتنهای دترجنت
و صابون را ایجاد مینماید. کاربردهای دیگر آن در ورنیهای براق پس از چاپ و مرکبهای فتالیک می
باشد. در مرکبهای مورد استفاده در صنایع غذایی به علت بوی ایجاد شده در هنگام خشک شدن،
حذف شده است.
روغن اویتیسیا
دیگر روغن کانژوکة مورد استفاده در تولید مرکب، روغن اویتیسیا میباشد که از دانة یک درخت بلند
به نام rigida استخراج میشود. این درخت اساساً در آب و هوای محلی در شمال شرقی برزیل رشد می
نماید. پس از استخراج روغن به فرم تودهای تبدیل میگردد. ولی به وسیلة حرارت دادن تا 200
درجة سانتیگراد به مدت 2 ساعت پایدار شده و به فرم مایع تبدیل میگردد. روغن اویتیسیا مایع از
چند جهت شبیه روغن چوب میباشد. سریعاً خشک شده و بفرم یک تودة چیندار تبدیل میشود در
صورتی که 275 درجة سانتگیراد حرارت داده شود، ایجاد ژل مینماید دارای یک ویژگی بو بوده و
سبزتر از رنگ زرد روشن روغن چوب چینی میباشد. اسید چرب آن، اسید دی لیکانیک است که سه
پیوند مزدوج کانژوگه در مولکول آن وجود دارد ولی به علت داشتن یک گروه کتونی در فرمول
ساختمانی آن، دارای ساختمان بینظیری است:
SvÎH NIa K¨o¶ nj S¹µ«ÃQ RHoÃYIU ÂwnoM
CH (CH ) CH CH CH CH CH CH CO CH COOH     2 7 2 2
روغن oilicica در تولید ورنیهای اولئر رزینی که سریعاً خشک شده و دارای براقیت، خواص مقاومت
در برابر سایش، آب و باز خوبی باشند، استفاده میشود. فیلم خشک شدة آن زودتر شکنندهتر از
روغن چوب چینی بوده و گاهی اوقات با روغن کرچک دیهیدارته، روغن ماهی یا روغن سویا جهت از
بین بردن این خاصیت، ترکیب میشود. مشابه روغن چوب چینی از آن برای تولید مرکبهای لِترپِرس و
اُفست که به سختی بر روی مبناهای غیر جاذب خشک شده و چاپ مقاوم در برابر خراش را بر روی
فیلم و فویل بدست میدهند، استفاده میشود.
روغن کرچک دی هیدارته: (Oil Castar Dehydrated(
روغن کَرچَک غیر بهبود یافته غیر خشککن میباشد که از دانة بوتة commanies Ricinus تولید می
شود. از آن در مرکبهای نُسخه برداری، نوارهای تایپ استفاده میشود به عنوان پالستی سایزر در
مرکبهای مایع نیز استفاده میشود.
روغن کَرچک اساساً شامل تری گلیسیریدهایی از اسید ریسینولئیک میباشد. این اسید چرب شامل
یک پیوند دوگانه و یک گروه هیدروکسیل است. گروههای هیدروکسیل میتوانند به وسیلة دی
هیدراسیون برطرف شوند )با استفاده از اتصال هیدروژنی به یکدیگر( این عمل اغلب به وسیلة
حرارت دادن تا 280 درجة سانتیگراد در حضور یک کاتالیست )معموالً اسید سولفوریک( با استفاده از
خالء یا گاز بی اثر برای جلوگیری از اُکسیداسیون و بر طرف کردن محصوالت تجزیة فراّر انجام میگیرد.
این واکنش تولید دو ایزواسید لینوییک با مشخصات 12 :9 اسید لینوییک )غیر کانژوکه( و 9 :11
اسید لینولئیک )کانژوکه( مینماید. که معموالً نسبت آنها 3 به 1 است.
روغن کرچک دی هیدراته دارای رنگ روشن بوده و به مقدار کمی ویسکوزتر از دیگر روغنهای خشک
کن میباشد. از روغن کرچک دی هیدارته اساساً در ورنیهای براق برای به دست آوردن فیلمهای رنگ
کم رنگ که دارای مقاومت رنگ خوب در اثر خشک شدن در هوا یا حرارت میباشند. استفاده میگردد.
جهت استفاده در مرکبهای دکورسازی فلزات به علّت رنگ روشن آن و انعطافپذیری آن، ایدهآل می
باشد. از آن به علت بوی باقی ماندة کم آن گاهی اوقات در بستهبندیهای غذایی استفاده میشود.
بیشترین استفادة آن در تولید آلکیدها )هوا خشک و حرارتی( جهت مرکب و پوششهای رول سفید
میباشد.
روغنهای جدا شده
بوسیلة تماس روغنهای خشک کن با یک حالل از قبیل پرویان مایع، فورفورال یا گاهی اوقات مخلوطی
از پرویان مایع و فورفورال تهیه میشوند. حالل از روغن به وسیلة تشکیل دو الیة مُجزا، جُدا میگردد.
هر دو الیه شامل مقداری روغن با عدد یُدی مختلف میباشند. یکی از آنها دارای عدد یُدی باالتری از
روغن پایه و دیگری دارای عدد یُدی پائینتری از روغن پایه میباشد. سپس حالل از هر دو روغن به
وسیلة عملیات تقطیر جدا میگردد. روغن جدا شده با عدد یُدی باالتر، زمان خشک شدن سریعتری از
روغن اصلی بدست میدهد.
روغنهای دریایی (oil marine)
عملیاتی بر روی قسمتهایی از چربی ماهی و چربی وال برای به دست آوردن روغن ماهی انجام میشود.
این روغن دارای ترکیبات متنوعتر و گسترة وسیعتری از ترکیبات اسید چرب نسبت به روغنهای گیاهی
میباشند. استفاده از این روغن به علت بو و رنگ شدید آن محدود شده است. ولی استفاده از آنها
باعث تشکیل فیلم شیشهای و نرم میگردد. باال بودن هزینه و محدودیتهای ایجاد شده در نگهداری
منابع طبیعی، استفاده از این روغنها به وسیلة صنایع را ممنوع نموده است.
روغنهای نیمه خُشک کن (drying semi)
اغلب به مقدار وسیعی به صورت ترکیب در رزینهای سنتزی اساساً آلکیدها استفاده میشود.
آلکیدهای بهبود یافته یا روغنهای نیمه خشک کن، معموالً نرمتر، روشنتر در رنگ بوده و دارای اِبقای
رنگ بهتری از روغنهای خشک کن میباشند. اصلیترین روغنهای خشک کن روغن تنباکو، روغن سویا،
SvÎH NIa K¨o¶ nj S¹µ«ÃQ RHoÃYIU ÂwnoM
روغن آفتاب گردان میباشند. مهمترین این روغنها روغن سویا میباشد که کاربرد وسیعی را در رزین
های آلکید مورد استفاده برای چاپ بر روی حلب پیدا کرده است.
روغن سویا
امروزه کشت دانههای سویا به طور قابل مالحظهای اهمیت دارد. دانههای سویا در تمام قارهها رشد
نموده و مقدار زیادی از روغنهای طبیعی را تولید مینمایند. این دانهها منبع ارزشمندی از پروتئین
میباشند روغنبه وسیلة عمل اکستروژن استخراج میشود. مقدار روغن استخراج شده نسبتاً کم بوده
)حدود 20 درصد( و از ته ماندة آن به عنوان خوراک دام و طیور استفاده میشود شامل نسبت باالئی
از اسید لینولییک و اسید اولییک با بوی به خصوص و رنگ روشن میباشد. آلکیدهای بر پایة این
روغن به تنهایی یا با دیگر بهبود یافتهها، ابقای رنگ و چسبندگی مرکبهای حلب را تا سطح عالی باال می
برند. البته از آنها در ورنیهای پس از چاپ و مرکب افست رول نیز استفاده میشود. توانایی مرطوب
کردن پیگمنت آنها مخصوصاً با کربن بالک خوب است.
روغنهای غیر خشک شونده (oil drying non)
روغنهای معدنی:
از روغنهای معدنی به صورتهای مختلف به عنوان ناقل در مرکب چاپ و یا به عنوان یک حالل یا رقیق
کننده در تولید ناقلهای مرکب استفاده میشود. استفاده و توسعة آ«ها با بهرهبرداری از میدانهای
نفتی دریای شمال افزایش خواهد یافت. گسترة وسیعیاز محصوالت آن موجود میباشد. ویسکوزیتة
روغنهای معدنی از روغن spindle و روغنی که به مقداری ویسکتوزتر از حالل است تا روغنهای
سنگین تغییر مینماید. رنگ آنها از گسترة زرد روشن تا قهوهای تیره تغییر مینماید. این روغنها
محصوالتی از بُرشهای با نقطة جوش باال که از تبخیر بُرشهای پتروشیمی در دمای باالتر از 350 درجة
سانتیگراد در فشار اتمسفر یک به دست میآیند، میباشند. شامل درصد متغیری از هیدروکربنهای
آروماتیک، نفتتیک و پارافینیک همراه با درصد کمی از گوگرد حدود 4 درصد میباشند. کیفیت مرطوب
سازی پیگمنت روغنهای معدنی بستگی به نسبت نسبی هر کدام از این ترکیبات دارد. درصدهای
باالی هیدروکربنهای پارافینیک و آروماتیک، خواص مرطوبسازی پیگمنت ضعیفتر و همچنین قابلیت
امتزاجپذیری با رزین ضعیفتری را بدست میدهند از آنها به تنهایی و یا در ترکیب با Rosin ،برخی
مُشتقات Rosin ،رزینهای هیدروکربنی در مرکبهای چاپ روزنامه و مرکبهای مشکی ارزان استفاده می
شوند. روغنهایی از قبیل spindle رقیق کننده یا حالل برای موم استر، رزیناتها، الستیکهای
ایزومریزه، رزینهای فنلیک و مالبیک در مرکبهای سریع و رُسوب کننده میباشند.
روغنهای مرکب چاپ روزنامه:
ویژگیهای ضروری برای یک روغن مرکب چاپ روزنامه این است که باید ارزان بوده و خواص مرطوب
سازی و دیسپرسیون خوبی را نشان دهد. همچنین مرکبی را تولید نماید که دارای خواص جریان کافی
بودن هدر رفتگی به همراه کیفیت مخلوط شدن خوب، نفوذ کافی و سرعت رسوب کردن کافی باشد.
روغنهایی که این نیازها را برآورده مینمایند. روغنهای معدنی قهوهای تیره (brown dark (که نسبتاً
ویسکوز باشند هستند ولی برای مرکبهای معمول سیاه روزنامه، روغنهایی با ویسکوزیتة بین10 -8
پوز در 21 درجة سانیتگراد پیشنهاد میشود که این عدد معادل ویسکوزیتة 4000 ثانیه در دستگاه
1:No Redwood و 400 ثانیه در 2:No Redwood میباشد. دستگاه Redwood ،دستگاه معمول مورد
استفاده برای اندازهگیری ویسکوزیتة روغنهای روان کننده در بریتانیا است. ویسکوزیتة روغنهایی
با وزیسکوزیتة بیشتر در دستگاهمشابهای در دمای 60 درجة سانتیگراد و 3/93 درجة سانتیگراد
اندازهگیری میشود. نقطة اشتعال برای این گونه روغنها در گسترة حدود 159 درجة سانتیگراد تا
باالی 200 درجة سانتیگراد میباشد. روغنهای معدنی مورد استفاده در مرکبهای چاپ روزنامه، دارای
درصد آروماتیک نسبتاً باالیی میباشند. روغنهای مرکب باید با هزینة کم ساخته شوند. به علت باال
بُردن نقطة اشتعال آنها، مشکالتی را در حمل و نقل و انبار کردن ایجاد نمایند.

روغنهای گیاهی

روغنهای گیاهی غیر خشک کن به عنوان پالستی سایزر، روغن و به عنوان جزیی از رزینهای سنتزی
ارزشمند میباشند. مهمترین آنها روغن کرچک میباشد.
روغن کَرچَک (Oil Castor)
روغن کرچک از دانههای تخم بوتة Communis Ricinus که در مناطق گرمسیری رشد مینماید، به
دست میآید. روغن به وسیلة فشار دادن )پرس کردن( سرد و استخراج توسط حالل تهیه میشود.
نمونههایی از آن با کیفیت باال برای استفادههای دارویی انتخاب میشوند. 80 تا 87 درصد اسید چرب
این روغن را اسید ریسینولییک در مولکول تری گلیسیرید تشکیل میدهد. فرمول شیمیایی این اسید
به صورت زیر است:
CH (CH ) CH(OH) CH CH CH (CH ) COOH 3 23      2 2 7
از روغن کرچک در تولید روغن کرچک دی هیدراته استفاده میشود دارای کیفیت مرطوب کردن
پیگمنت خوب بوده و گاهی اوقات به عنوان یک عامل واسطه استفاده میشود. دارای هر دو قسمت
قابل امتزاج در الکل و روغن در مولکولهای اسید چرب خود میباشد. از آن در تولید مرکبهای نسخه
برداری، روبان ظهای ماشین چاپ و کالیراسیون دستگاههای ویسکوزیته استفاده میشود.

حاللها
حالل به گروه بزرگی از مواد جامد و مایع اطالق میشود. فرضیههای حالل و محلول قابل تبدیل به هم
هستند، بنابراین وقتی مفهوم حالل و محلول مطرح میشود باید اشاره شود که کدام حالل است. یک
حالل عبارت از جدایی پایداری مولکولهای موارد دیگر اضافه شده میباشد. مرکبسازها، با مخلوط
کردن تعداد زیادی از مواد حالل میسازند. )از گرما حرارت نیز الزم باشد استفاده میکنند( که ممکن
نیست خود به خود بر اساس پایة مولکولی مخلوط شوند، بلکه به صورت یک مخلوط واحد در حالل باقی

میمانند موادی که خود به خود جدا میشوند برای همدیگر حالل نیستند. اثر متقبال داخلی بین
مولکولها، آمادگی درهم شدن مواد را در شرایط معین غلظت و حرارت فراهم میسازد.
قدرت حالل، با مالحظه مفید بودن حالل، فاکتور بسیار مهمی میباشد. حالل پودری تمام نیست بلکه یک
خاصیت آرمانی است ولی نوع ویژه آن نسبت به آنچه حل کرده است، حالل نامیده میشود. این طور به
نظر میآید که بعضی حاللها باید مقدار بیشتری از مواد فیلم ساز در شرایط غلظت پایین داشته
باشند. و هم زمان حالل کامالً باید از فیلم چاپی در خشک شدن تبخیری، جدا شود و این پدیده ما را وا
میدارد که برگردیم شباهت سازندة فیلم و حالل را بررسی کنیم. در محلولهای پلیمری ویسکوزیتة
باالی مایعات که دارای باالترین قدرت راندمان محلول با غلظت پایین میباشد میتواند معیار قدرت
حالل مخصوص نسبت به یک پیلمر مخصوص به حساب بیاید.
برعکس در محلولهای غلظت پایین، حاللی که بزرگترین غلظت داخلی و درونی را تولید میکند دارای
باالترین حاللیت برای پلیمر میباشد. بدین معنی که هرچه قدر حاللیت حالل باال باشد، با این که درصد
پلیمر در محلول باال میباشد دارای ویسکوزیتة پایین میباشد. حاللهایی که دارای عوامل
هیدروکسیلی باال میباشند خاصیت قطبی باال دارند، در نتیجه دارای ثبات دی الکتریک باال میباشند.
در مقابل، حاللهای هیدروکربوری و سایر حاللها دارای ثبات دی الکتریک پایین و غیرقطبی میباشند.
بعد از قدرت حاللیت عامل مهمی که بیشتر در حاللها مطرح است میزان تبخیر آنها است. این مسئله
در ساخت و فرموالسیون مرکب چاپ بسیار اهمیت دارد. حاللهای با قدرت تبخیر پایین که دارای
پایداری چاپ میباشند. جهت تولید مرکبهای لترپرس و افست مناسباند.
کنترل میزان تبخیر حاللها در مرکبهایی ضروری است که خشک شدن آنها به روش تبخیر یا جدا
شدن حالل از سطح فیلم چاپی صورت میگیرد. نسبت تبخیر حاللها در یک مخلوط حالل و رزین یا
ساختمان اجزای سازندة ترکیب و غلظتها و حرارت متغیر است.

تأثیر متقابل فیزیکی بین انواع مولکولها، هر دو، حد نیروهای مؤثر یا نیروهای نسبی تبخیر اجزای
تشکیل دهنده در یک مخلوط متغییر است. تبخیر در یک درجه حرارت معین بیشتر با تعیین فشار بخار
و حرارت تبخیر به دست میآید.
مخلوط یک حالل معین و دارای نقطة جوش ثابت )که ممکن است باالتر یا پایینتر از اجزای تشکیل
دهندة مخلوط میباشد( آزئوتروپ نامیده میشود. کلمة متعادل برای مخلوط حاللی به کار میبرند که
درجه حرارت تبخیر تا پایان مخلوط حالل ثابت و بدون تغییر بماند.
یک مخلوط حالل که برای تخبیر خشک شدن در درجه حرارت اتاق آماده شده است. معموالً با مخلوط
حاللی که برای تبخیر خشک شدن به حرارت )حدود 60 درجه( فرق دارد و هر دو مخلوط به صورت
نرمال با مخلوط آزئوتروپ متفاوت میباشد. برای مخلوط ممکن است دارای فشار بخارهای مانند آنکه
مخلوط نقطه اشتغالهای پایینتری از هر کدام اجزای سازنده حالل مخلوط باشد سایر خواص که باید
بیشتر در انتخاب حالل برای مرکب چاپ مورد نظر قرار گیرد عبارتند از: بوی باقی مانده، قابلیت
اشتغال، سمیت، خلوص و رنگ ساختمان شیمیایی حاللهای کم اهمیت تر از روغنهای خشک شونده یا
رزینها در مرکب چاپ میباشد، زیرا حاللها در واکنشهای شیمیایی خشک شدن وارنیشهای مرکب
چاپ شرکت نمیکنند.
با این وجود، حضور آب یا عدم حضورش در موارد خاص بسیار اهمیت دارد.
حاللها را برای اینکه آسانتر یاد بگیریم و خواصشان را بررسی کنیم الزم است به شکل زیر دسته
بندی کنیم:
الف- حاللهای هیدرو کربوری شامل آلیفاتیک، نفتنیک و آروماتیک
ب- الکلهای یک هیدروکسیله که دارای یک عامل هیدروکسیل هستند، شامل الکلهای خطی و
حلقوی میباشد.
پ- گیلکولها مانند اتیلن گلیکول و پروپیلن گلیکولژ
ت – اترهای گلیکول دی اتیل اتر
ث – کتونها مثل استن
ج – اترها مثل اتیل استات
الف- حاللهای هیدروکربوری
این حاللها برشهای نفتی با نقطة جوش پایین )آلیفاتیک(اند. تعداد زیاد و متعددی از حاللهای نفتی
با نقطة جوش پایین در مرکبهای هلیوگراور و فلکسوگرافیک و سیلکاسکرین مصرف دارند. که از
تقطیر جزء به جزء مواد نفتی حاصل میشوند. این برشهای نفتی ممکن است به هم نزدیک بوده و با
اختالف 20 درجه سانتیگراد از همدیگر اختالف داشته باشند. یا متوسط یا دور از هم با اختالف 100
درجه سانتیگراد از همدیگر قرار گیرند. محصوالتی که تصفیه میشوند دارای استانداردهای ویژهای
هستند که با حاللهای (Point Boling special (SBP معروف هستند.
از جمله حاللهای فوق که بیشترین مصرف را دارند. وایت اسیریتها هستند که در ردیف SBP6 قرار
میگیرد که حاللهایی ارزان قیمت بوده و قدرت پاکنندگی آنها خیلی زیاد است. این حاللها به صورت
حالل شل کننده در بعضی از مرکبهای سیلک اسکرین مصرف دارند. و حتی در بعضی از مرکبهای
لترپرس نیز مورد استفاده قرار میگیرند. حدود تقطیرشان 180 -100 درجه سانتیگراد بوده رنگشان
مثل آب بین 14 - %1 %آروماتیک بوده و بقیه آلیفاتیک میباشند.
روغنهای پارافین (کروزن)
بی رنگ و نقطة تقطیرشان باالتر از وایت اسپریتها است. دارای بوی مخصوص بوده که نسبت به نقطه
و حدود تقطیرش متغیر است. دارای 8 %آروماتیک و معموالً جزو حاللهای بسیار ارزان قیمت می
باشند. به صورت پاک کننده و حتی شکل کننده در مرکبهای لترپرس و افست و مرکبهای سیلک
اسکرین کاربرد دارند.

حاللهای نفتی با نقطة جوش باال جزو آلفاتیک محسوب میشوند. اختالف این حاللها با هم معموالً بین
20 الی 30 درجه سانتیگراد میباشد و حاللهای این گروه معموالً بین 320 – 240 درجه سانتیگراد از
تقطیر جزء به جزء قرار دارند. این گروه جزو روغنهای معدنی به حساب میآیند. که قبالً به طور خالصه
از آنها صحبت به میان آوردهایم بیشترین مصرف این حاللها در افست ورقی، رول کلدست و رول
هیتست میباشد.
ب – الکلها (الکلهای خطی)
الکلها نیز به صورت حالل در ساختمانمرکبهای چاپ به ویژه در مرکبهای فلکسوگرافی و هلیوگراور
مصرف دارند و شامل الکلهای زیر میباشند:
اتانول یا الکل اتیلیک
اتیل الکل یا اتانول به صورت بدون آب و خالص در صنعت مرکبسازی مصرف ندارد. بلکه به صورت
96 %که 4 %آن آب میباشد مصرف دارد. در کشورهای اروپایی این الکل را به دو گروه IMS
(Sprite Methylaled Industrial (تقسیم میکنند. که در مرکبهای فلسکو و گراور مصرف دارد. گروه
اول با OP برابر با 64 که دارای چگالی 821/0 با 7/9 %آب گروه دوم با چگالی 797/0 یا 4/1 %آب
دارای 74 =OP میباشد. این الکل حاللی خوب برای نیترو سلولز از نوع A میباشد.
پروپانول نرمال: یک حالل خیلی خالص و دارای نقطه جوش باالتر از اتانول و ایزو پروپاتنل میباشد. C
ْْ92 =P.B و مزه و طعم بخار آن شیرین میباشد و جزو IMS ها بوده در مرکبهای فلکسو و گراور
مصرف دارد. خشک شدن و تنظیم خشک شدن مرکب را بعد از چاپ و روی ماشین چاپ با این حالل می
توان کنترل کرد. کلیة رزینهایی که در اتانول ایزو پروپانل حل میشود در نرمال پروپانل نیز حل می
شود.
ایزوپورپانول (IPA : (یک الکل IMSبدون رنگ به رنگ آب است. دارای نقطة جوش 3/82 و چگالی
0/784 بوده و یکی از حاللهای خوب رزینهای مورد مصرف در مرکبهای فلکسو و گراور به شمار می
رود. حاللیت آن برای رزینهای پلی آمید، اتیل سلولز کلوفان و شالک بیشتر از حاللهای اتانل و
نروپانول نرمال میباشد.
بوتانول نرمال: الکلی از گروه IMS است که خیلی دیرتر از الکلهای قبلی پرش دارد. بخار آن سنگین
تری از اتانول؛ ایزو پروپانل و پروپانل نرمال است و قابلیت مخلوط شدن با بیشتر حاللهای مورد
مصرف در هلیوگراور و فلکسوگرافی را دارد. بیشتر در صنایع رنگ و مرکبسازی، به ویژه در مرکب
های سلیک اسکرین، مصرف دارد. رزینهایی که بیشتر در بوتانول حل میشوند عبارتند از آلکیدها،
مالمین، فرم آلدئید، نیترو سلولز و شالک. بیشتر چربیهای رنگی بازی – پایه روغن و واکس نیز قابل
حل در بوتانول نرمال میباشد.
الکلهای حلقوی
سیکلوهگزانول: مادهای است روغنی شکل با بوی بسیار قوی ولی قابل تحمل. حالل خوبی برای اترهای
سلولزی، کلوفان استری و شالک میباشد و به صورت محدود در مرکبهای اسکرین مصرف دارد. قابل
مخلوط شدن با حاللهای روغنی و حاللهای هیدروکربوری است.
متیل سیکلوهگزانول: یک مایع کامالً روغنی شکل تقریباً با بویی شبیه بوی سیکلوهگزانول است ولی
قدرت حاللیت آن کمتر از سیکلو هگزانول میباشد. این ماده یکی از بهترین حاللها برای اترهای
سلولزی، استرهای کلوفان و شالک میباشد.
پ – گلیکولها
منواتیلن گلیکول: منواتلین گلیکول یک الکل بدون رنگ و غلیظ و جاذب رطوبت است. قابلیت مخلوط
شدن با آب، الکلها و بعضی از حاللهای کنونی را دارد. کاربرد آن در مرکبهای لترپرس کارتن بر پایة
آب و فلکسوهای پایة آب میباشد. با آب کامالً مخلوط میشود و درجة انجماد آن پایین میرود. این مایع
حالل خوبی برای ژالتین، دسکترین، رزینهای مالتنیکی و فوماریکی میباشد.
منوپروپلین گلیکول: این حالل بدون رنگ خیلی شباهت به اتیلن گلیکول دارد. کاربرد آن در صنایع
غذایی از جمله صنایع دارویی، عطر و اسانس میباشد به ویژه در تولید مرکبهای چاپی که جهت بسته
بندی مواد غذایی به کار میبرند همین حالل خوبی برای رزینهایی است که در مورد مونواتیلن گلیکول
اسم بردیم.
هگزیلن گلیکول: مایعی است بدون رنگ و بدون بو که تقریباً مزه نوشابههای گازدار را دارد. بیشترین
کاربرد آن برای ایجاد تأخیر در خشک شدن مرکبهای فلکسوگرافی و گراور میباشد. زیرا نقطة جوش
آن باالتر از سایر گلیکولها است و به علت گرانی، کاربرد کمی دارد ولی در مرکبهای لترپرس پایة آب
مصرف دارد به ویژه برای چاپ صنایع بستهبندی غذایی مصرف میشود. در بعضی موارد میتوان از
این حالل در تولید مرکبهای افست خشک که برای چاپ روی لیوانهای بستنی و لیوانهای لبنیات، از
جنس پلی استایرن، استفاده کرد. قابل مخلوط شدن با روغن گیاهی و بیشتر حاللهای روغنی مورد
مصرف در مرکبهای چاپ میباشد.
دی اتیلن گلیکول: مایعی است بدون رنگ و غلیظ و جاذب رطوبت و قابلیت مخلوط شدن با آب، الکلها،
استن، گلیکول اترها را دارد. بیشترین مصرف آن در فرموالسیون مرکبهای لترپرس پایة آب در
صنایع بستهبندی به ویژه کارتن میباشد. حالل خوبی برای نیتروسلولز و شالک و رزینهای مالئنیکی
است.
دی پروپیلن گلیکول: این حالل بدون رنگ، غلیظ و دارای نقطة جوش باالتر از اتیلن گلیکول و دی اتیلن
گلیکول میباشد. تقریباً مانند دی اتیلن گلیکول در تولید مرکبهای کارتن لترپرس پایه آب مصرف
دارد. جهت تنظیم درجة خشک شدن این نوع مرکبها با سایر گلیکولها هماهنگ میباشد.
تری اتیلن گلیکول: حاللی است بدون رنگ، پایدار، غلیظ و نقطة جوش آن باالتر از دی اتیلن گلیکول می
باشد. قابلیت مخلوط شدن با آب و الکل را دارد ولی با حاللهای هیدروکربوری مخلوط نمیشود همراه
حاللهای گلیکولی برای حل کردن رزینهای مالئینیکی، شالک جهت تولید مرکبهای لترپرس کارتن پایة
آب مصرف دارد.
گلیسرین: مایعی شربتی غلیظ، بدون رنگ، بدون بو و با مزة شیرین میباشد. کامالً جاذب آب بوده و تا
50 %وزن خود آب جذب میکند؛ بنابراین با آب آزوئوترپ بوده در اثر تقطیر از هم جدا نمیشوند و با
هم تقطیر میشوند. بیشترین کاربرد این مایع برای ساختن رزینهای مصرفی در مرکب چاپ است و
جهت ساخت یک نوع مرکب استامینی نیز کاربرد دارد. به عالوه در بیشتر مرکبهای پایة آب، به ویژه
فلکسو، نقش نرم کننده را در رزینهای آکرلیک دارد.
ت – اترهای گلیکول(دی اتیل اتر)
آمینواتیل گلیکول اتر: حالل خوبی برای نیترو سلولز و بخشی از رزینهای هیدروکسیل دار میباشد.
که حالت روغنی داشته و بوی شیرینی دارد. ساختمان آن شبیه اتیلن گلیکول بوده که از هیدروژنهای
عامل هیدروکسیل اتیلن گلیکول بنیان الکیلی اتیل نشسته است.
اتوکسی پروپاتول: این حالل اولین بار توسط انگلیسیها برای حالل نیترو سلولز معرفی شد که از جمله
پروپیلن گلیکول منواتیل اتر (P.M (به علت غیرسمی بودن جهت حل اتیل سلولز برای مصارف ساخت
رنگ چاپ روی فویلهای سلوفان آلومینیم معرفی شد و حالل پروپیلن گلیکول منو اتیل اتر )اتوکسی
پروپانول( نزدیکترین اکسید اتیلن میباشد. جایگزین اتوکسی اتانول شده است که یک حالل غیر سمی
و غلیظ و شربتی و دیر فرار بوده و به عنوان حالل که پرش حالل را تأخیر میاندازد در مرکبهای
لترپرس و فلکسو و گراور کاربرد دارد.
ث- کتونها
اَسِتُن (دی متیل کتن) یکی از پرمصرفترین حاللهای صنعتی است و دارای قیمت نسبتاً مناسب با
قدرت حاللیت باال میباشد. قابلیت مخلوط شدن با آب، حاللهای هیدروکربوری و روغنهای طبیعی را
دارد. بیشترین مصرف آن در تهیة الکهای نیتروسلولزی بوده و به عنوان یک حالل خوب برای لوازم
آرایشی مانند الک ناخن کاربرد دارد. از آنجا که در کشور ما هوا خشک و دمای آن نسبت به کشورهای
اروپایی باالست. در ساخت مرکبهای فلکسو و گراور مصرف ندارد ولی در اروپا مصرف آن معمول
است. بهترین حالل نیترو سلولز، اتیل سلولز و PVC , PVAC استرهای کلوفان و سایر رزینهای
سنتزی است.
متیل اتیل کتون (MEK :(حاللی است بیرنگ، دارای نقطة جوش باالتر از استن، کم حالل در آب،
دارای بوی خاص خود و قابل حل در کلیة روغنهای گیاهی و حاللهای استری بیشترین و اصلیترین
1 مصرف آن در مرکبهای گراور بوده و قدرت پرش آن
)یک سوم( استن میباشد. همراه حاللهای 3
اتیل استات الکلها جهت حل رزینهای مالئنیکی، سلولزی و پلی آمیدی برای تولید مرکبهای گراور
مصرف دارد.
متیل ایزوبوتیل کتن: حاللی است بی رنگ و به رنگ آب و با بوی کتونی باال می باشد. تقریباً با آب
مخلوط نمیشود ولی با بیشتر حاللهای آلی و روغنها مخلوط میشود. در رنگهای چاپی سیلک اسکرین
و گراور مصرف دارد. از جمله رزینهایی که در آن حاللیت دارند، عبارتاند از: نیترو سلولز، اتیل
سلولز، پلی وینیل کراید و پلی وینیل استات و کوپلیمرهای وینیلی، رزین اپوکسی، پلی اورتان و
کائوچوی کلره نیز در این حالل حل میشوند.
سیکلو هگزاتون: یک حالل بسیار قوی، بدون رنگ و با بوی تند میباشد. با آب مخلوط نمیشود. برای
حل کردن رزینهایی مانند اتیل سلولز، نیترو سلولز و پلی وینیل کلراید کاربرد دارد. بیشترین مصرف
آن در تولید رنگ سیلک اسکرین میباشد.
متیل سیکلوهگزانون: اسم تجاری آن سکتون B است. درست خواص سیکلو هگزاتون را دارد ولی از
نظر فراریت از آن پایینتر بوده و رنگ آن کهربایی و بوی بسیار تندی دارد و مانند سیکلوهگزانون در
مرکبهای چاپ سیلک اسکرین مصرف دارد.

ایزوپرن: یک حالل کتونی بسیار خوب است، دارای نقطة جوش باال و بوی بسیار تندی است این بو که
بیشتر ناشی از ناخالصیهای موجود در حالل میباشد. بهترین حالل روغنها و چربیها است. بیشتر
جهت تولید مرکبهای چاپ فلز به روش سیلک اسکرین به کار میرود و بهترین حالل نیترو سلولز و
PVC میباشد.
دی استن الکل )پیرانتون الکل(: حاللی است روشن به رنگ کمی زرد که در اثر ماندن به مرور زردتر
میشود. حاللی کامالً استثنایی است، زیرا هم خواص الکلی را دارد و هم خواص کتونی؛ بدین معنی که
میتواند به عنوان یک حالل واسطه دو گروه رزین را با هم در کنار هم نگهدارد بهترین حالل براب
نیترو سلولز، سلولز استات پلی وینیل استات شالک بوده و حالل بیشتر جوهرهای هم بازیک و
غیربازیک نیز میباشد.
ج – استرها
استرها گروهی از حاللهای آلی هستند که در تولید مرکبهای چاپ مخصوص فلکسو و گراور مصرف
دارند. در ذیل به شرح تعدادی از این حاللها میپردازیم.
اتیل استات: با نقطة جوش پایین، حالل نیترو سلولز بوده و رنگ آن مثل آب با بوی قوی میوهای می
باشد به مقدار 8 %با آب مخلوط و روغنهای گیاهی مثل روغن کرچک، کتان و حاللهای هیدروکربوری
مخلوط میشود. قدرت حاللیت آن با افزودن مقدار کمی الکل افزایش پیدا میکند. بعد از مرکب چاپ
در صنعت رنگ سازی نیز جهت تهیة الکهای صنعتی کاربرد دارد. عالوه بر اینها حالل رزینهای نیترو،
سلولز، اتیل سلولز، پلی وینیل استات، پلی استایرن، استرهای کلوفان و رزینهای مالئنیک نیز می
باشد.
ایزوپرپیل استات: تماماً خواص اتیل استات را دارد. با این تفاوت که میزان فراریت آن نصف اتیل
استات بوده ولی بوی آن تندتر از اتیل استات میباشد.

نرمال بوتیل استات: بدون رنگ، با بوی میوهای و مخصوص حاللهای استاتی است. با آن مخلوط نمی
شود ولی با روغنهای گیاهی و فیلی، از حاللهای آلی و هیدروکربوری، مخلوط میشود به مقدار خیلی
کم در مرکبهای چاپ فلکسو و گراوری مصرف دارد فقط در مرکبهای دکوری- فویل آلومینیوم
مصرف دارد. چون فراریت کمتری نسبت به اتیل استات دارد. لذا فیلم حاصل از الک ساخته شده از
این حالل براقتر از اتیل استات میباشد. میزان فراریت آن نسبت به اتیل استات 6/1( یک ششم9
است. حالل خوبی برای نیترو سلولز رزینهای هیدرور، کربوری، کلوفان و استرهای کلوفان، کائوچو
کلره، رزینهای وینیل، پلی استایرین و اکریالتها میباشد. 20 %حالل نرمال بوتیل استات شالک را
نیز در خود حل میکند.
نرمال پروپیل استات: رنگ آبگونه با بوی میوهای و حالل خوبی برای نیترو سلولز است؛ به ویژه وقتی با
الکلها و استاتهای دیگر مخلوط شود. حالل کلیة رزینهایی خواهد بود که برای اتیل استات و بوتیل
استات نام بردیم. کاربرد آن برای رنگهای فلکسو و گراور میباشد.

افزودنیها
پالستی سایزرها (نرم کنندهها)
اساسیترین وظیفة یک پالستی سایزر در فیلم مرکب، افزایش نرمی و خمپذیری فیلم چاپ خشک شده
میباشد. پالستیسایزرها ضرورتاً حاللهای غیر فراّر میباشند. مرکبهایی که به وسیلة عمل تبخیر
خشک میشوند. )مخصوصاً بر روی سطوح غیر خلل و فرج دار( تمایل به تُردی داشته و در صورت خم
شدن کاغذ باعث شکستن فیلم میگردند. پالستی سایزر به ایجاد االستییسته در فیلم مرکب کمک
کرده و اجازه میدهد که سطح خم شده و یا تا بخورد و اشکالی در فیلم مرکب به وجود نیاید. پالستی
سایزرها معموالً به مایعات ویسکوزی میباشند. از پالستی سایزرهای مشخصی جهت افزایش خواص
فیلم مرکب نهایی از قبیل مقاومت در درجه حرارتهای پایین و عدم تغییر رنگ در دماهای باال استفاده
میشود. به دست آوردن فرموالسیون دقیق جهت رسیدن به موازنة اُپتیمم در خواص فیلم مرکب
خشک پالستی سایزر شده، ضروری میباشد. اساساً نقش نرم کنها به صورت خالصه به شرح زیر
است:
1 -از تجمع رنگدانه جلوگیری میکند.
2 -از کریستال شدن در اثر تغییرات درجه حرارت جلوگیری میکند.
3 -براقیت را زیاد میکند.
4 -چسبندگی فیلم ایجاد شده را به سطح افزایش میدهد.
5 -در درجه حرارت باال موجب پایدار شدن رنگ میشود.
6 -قابلیت انعطافپذیری به سطح چاپی میدهد.
پالستی سایزرهای مورد استفاده در چاپ به شرح زیر میباشند:
تری کرزیل فسفات
روغن سویا اپوکسی شده
کافور
دی ایزو بوتیل فتاالت
دی بوتیل فتاالت (P.O.D)
پالستی سایزر با رنگ سفید آبی میباشد که دارای بوی کم میوهای است و جهت استفاده در
نیتروسلولز پیشنهاد شده است. استفاده از آن در کاربردهایی با درجه حرارت پایین توصیه نمیگردد.
به طور وسیعی از آن در مرکب مایع و الک شیشه استفاده میشود. سازگاری خوبی با دیگر رزینها
دارد.

تری اتیل ستیرات:
بی رنگ، بی بو، مایعی ویسکوز با طعم تلخ میباشد. تنها به مقدار کمی در آب حل میشود. و دارای نقطة
جوس 127 درجة سانیتگراد میباشد. دانسیتة نسبی آن 136/1 و نقطة اشتعال آن 155 درجة
سانتیگراد است. قابلیت حل کرده موم استر، شالک و مقداری رزینهای فنلیکی را دارد. با نیترو
سلولز، اتیل سلولز، استات سلولز، بوتیرات و رزینهای وینیل سازگار میباشد. در مرکبهای مورد
استفاده برای بستهبندی مواد غذایی به طور وسیع استفاده میشود به وسیلة استریفیکاسیون اسید
سیتریک تهیه میگردد.
دی سیکلوهگزیل فتاالت(سیکلوهگزانول فتاالت)
جامد کریستالی سفید با نقطة ذوب 62 درجة سانتیگراد، دانسیتة ظاهری 29/1 ،وزن مولکولی 330 و
نقطة جوش 212 درجة سانتیگراد میباشد. در اغلب حاللهای آلی به جز آب حل میشود. پالستی
سایزر عالی برای نیتروسلولز بوده و به مخلوط شدن آن با شالک کمک میکند. البته با اتیل سلولز، رزین
های اکریلیک، پلی وینیل استات و بوتیرات نیز سازگار میباشد. یک دی استر آروماتیک است که به
وسیلة استرینیکاسیون ایندرید فتالیک و سیکلوهگزانول تهیه میشود.
واکسها
مواد شیمیایی مختلفی در ساختمان مرکبهای چاپ کاربرد دارند، از آن جمله واکسها، که به سطح
چاپی لیزی و خاصیت لغزندگی میدهند و غیر از مقاومت در مقابل سایش سطح چاپی را هم مقاوم آب
میکنند. بخش عمدة ساختمان مرکبهای کاغذهای کپی را واکسها تشکیل میدهند، ضمناً در ساختمان
مرکبهایی که به وسیلة حرارت برگردان میشوند. درصد زیادی واکس ووجود دارد. با اضافه کردن
مقدار کمی واکس به فرمول مرکب چاپ مقدار زیادی از چسبندگی آن کاسته میشود. مصرف واکسها
در فرمول مرکبهای چاپ به دو صورت توصیه میشود:
1 -نوعی از واکس پودر بسیار نرم که اندازة ذرات آن در حدود اندازه رنگدانهها است و میتوان آن
را به طور مستقیم در فرمول مرکب چاپ به کار برد.
2 -کاربرد واکس در ساختمان مرکب به صورت خمیر، که بدین منظور واکس را در حالل مرکب و
مقداری از رزین مصرفی در مرکب با حرارت به صورت مایع در میآورند. سپس به روش سرد کردن
آرام آن را به صورت خمیر، نرم مانند کِرِمهای بهداشتی، در میآورند و به طور مستقیم به فرمول
مرکب چاپ اضافه میکنند.
از آنجا که واکس در اثر حرارت نرم شده و نیز در اثر افزایش درجه حرارت محیط، سطح چاپی حالت
چسبندگی پیدا میکند در نتیجه در اثر بخشی از واکسبه مناطق غیرتصویری منتقل میشود و باعث
کثیفی کار چاپی میگردد. بایستی هنگام مصرف و انتخاب واکس دقت الزم را به کار بُرد برای این
منظور باید از واکس با نقطة ذوب باال و شکننده استفاده کرده و ذرات و دانههای آن نیز کامالً ریز
باشد. باید واکسها را در حداقل مقدار مورد استفاده قرار داده زیرا افزایش مقدار اضافی واکس
موجب ماتی سطح چاپی میگردد. کاربرد گریس و وازلین به مقدار کم میتواند نقش واکس را بازی
کرده و سطح چای را از شکنندگی نجات دهد و موجب نرمی و انعطاف سطح چاپی گردد. بنابراین کاربرد
مقدار کمی التولین بسیار مفید خواهد بود.
حال به ذکر نام تعدادی از واکسها میپردازیم:
واکسهای سنتزی:
1 -واکسهای پلی اتیلن: این واکسها با ظاهری سفید و ذرّات سخت، معموالً به صورت پودر مورد
مصرف قرار میگیرند. از نظر شیمیایی موادی خنثی و بی بو بوده، بنابراین مستقیماً میتوانند با مواد
غذایی برخورد داشته باشند. در درجه حرارتهای باالی نقطة ذوب شان در بیشتر حاللهای مرکبهای
افست و لترپرس حل میشوند؛ به ویژه قابلیت امتزاج با روغنها و رزینهای مصرفی در مرکبهای
چاپ را دارا میباشند. واکسهای پلی اتیلنی در بیشتر مرکبها مصرف دارند. این واکسها به منظور
افزایش خاصیت ضد سایش و لغزندگی سطح چاپی به فرمول مرکب اضافه میشوند. برای مصرف در
مرکبهای افست و لترپرس حتماً الزم است قبالًاین واکس را در حالل و بخشی از روغن و رزین مرکب
حل و به روش کامالً تخصصی و آرام سرد کرده و به صورت خمیری کامالً کرمی شکل درآورد که در آن
ذرات واکس کامالً به صورت ریز در حد رنگدانه درآمده باشد. امروزه انواع مختلف واکسها ساخته و
جهت مصرف در انواع مرکب چاپ ارائه میشود که باید بهترین آنها را جهت مرکب مورد نظر به کار بُرد
منظور از بهترین این است که هر واکسی برای یک نوع مرکب مناسبتر است و لذا باید با تحقیق و
بررسی، آن نوعهای مناسب را یافت که میزان مصرفشان بین 2 -1 %است. واکسهای پلی اتیلنی از
پلی مریزاسیون اتیلن حاصل میشود. و بزرگی مولکول آن کامالً با درجة حرارت ذوب واکس تناسب
دارد. هرچه مولکول بزرگتر باشد ذوب باالتر است.
2 -پلی تترافلوئورواتیلن )واکس(: مخفف آن PTFE است و با اسامی مختلف تجاری تولید و عرضه می
شود. در شرکت دوپن به نام تفلون در ICI به نام فلوئون و در شرکت هوخست به نام هستالون
از جمله خواص خوب این پلی مر مقاومت حرارتی آن و غیرقابل حل بودن آن در حاللهاست. )تاکنون
حاللی یافت نشده است که این پلی مر را حل کند( انواع مختلف این پلی مر با نقطة ذوبهای متنوع
تولید میشود که باالترین آن دارای نقطة ذوب 320 درجه سانتیگراد و چگالی نسبی 1/2 است که
اندازة ذرة آن بین 4 تا 5 میکرون میباشد و برای همه نوع مرکب چاپ مناسب میباشد. بهای گران این
واکس مانع مصارف عمدة آن میباشد.
3 -اسید چرب آمیدها: یک اسید چرب آمید عبارت از یک ترکیب شیمیایی آلی است که در آن عامل
هیدروکسیل (OH (-با یک عامل گروه آمی (NH2 (-جابه جا شده باشد، و آن یک مادة واکسی میباشد
که خاصیت لغزندگی و لیزی دارد. سه اسید آمیدی که بیشترین مصرف را در صنعت مرکبسازی را
دارند به شرح ذیل میباشند:
1 -اولئوآمید
2 -استئارآمید
3 -اوریوآمید
اسید چرب آمیدها از نظر ظاهری مانند واکسها هستند. رنگشان از حالت زرد روشن تا قهوهای تیره
متغیر است و نقطة ذوب آنها از 68 تا 108 درجة سانتیگراد بوده و در بیشترین حاللهای آلی حل می
شوند. همچنین با اکثر واکسها قابلیت مخلوط شدن و امتزاج را دارند ولی به خاطر بوی خاصی که
دارند مصرفشان محدود است. به عنوان مواد لیز کننده و لغزنده در رنگهای چاپ سیلک اسکرین،
فلکسوگرافی و هلیوگراور مصرف دارند که از پشت زدن کار و جمع شدنهای سطحی خودداری می
کنند. میزان مصرفشان معموالً 1 %است و از پاشیدن مرکب چاپ فلکسو در سرعتهای باال جلوگیری
میکند.
با مصرف استئارآمید میتوان پالریتی یا قطبیت امولسیونهای آبی را باال برد و در نتیجه موجبات
پایداری امولسیون آن را فراهم ساخت. این مواد از نظر شیمیایی خنثی بوده و از عبور آمونیاک از
درون اسیدهای چرب مُذاب به دست میآیند. )اسیدهای چرب معموالً دارای مولکول بزرگتر و سنگین
تر بوده و بعد از ترکیب با آمونیاک اکثراً جامد و واکسی میشوند(
واکسهای نفتی: واکسهای نفتی از نفت خام حاصل میشوند. ترکیب شیمیایی نفت خام هر منطقة
استخراجی ساختمان خاص همان منطقه را دارد ولی معموالً 10 %ورنی نفت خام واکسها هستند در
مرکبهای چاپ از واکسهای نفتی جهت پایین آوردن چسبندگی استفاده میکنند به ویژه از نوع
واکسی کریستالی نفتی در تهیة کاغذهای کپی استفاده میشود ژلهای نفتی که چسبندگی را کاهش می
دهند در مرکبهای لترپرس و افست مصرف دارند، از جملة این واکسها میتوان انواع پارافینهای
جامد با درجات ذوب مختلف را اسم برد، از پارافینهای سبک که مایعاند تا سنگینترین آنها که جامد و
ترد و شکننده هستند، این پارافینها را پس از استخراج به روشهای مختلف از جمله حل کردن
حرارتی، میتوان تخلیص کرد.
واکس مونتان: واکس مونتان از مشتقات نفتی جامد مانند بیتومن استخراج میشود که از رنگ زرد
روشن تا قهوهای تیره متغیر است. نقطة ذوب آن 83 -80 درجة سانتیگراد، عدد اسیدی آن 28 -23
و عدد صابونی آن 92 -77 میباشد، اگر تصفیه و بیرنگ شود نوع سفید آن دارای نقطة ذوب 77-
72 درجه سانتیگراد، عدد اسیدی 107 – 93 و عدد صابونی 143 -95 خواهد بود. واکس مونتان در
حاللهای آروماتیک و هیدروکربورهای کلره، وقتی که سرد هستند، حل میشود ولی در حاللهای
هیدروکربوری آلیفاتیک تنها در صورتی که گرم کنیم حل میشوند. بیشترین مصرف آنها در تهیة
کاغذهای کپی در کنار واکس سنتزی است.
واکسهای طبیعی: واکسهای طبیعی اغلب، مخلوط پیچیدهای از اسیدهای چرب استرها، الکلها و
هیدروکربنها هستند. اسیدها شامل مخلوطی از اسیدهای چرب اشباع شده، دارای فرمول عمومی
اند. عدد n بین 32 -12 متغیر است. الکلهای 1 CnH2n اتیلنیک اسید و اسیدهای دی بازیک و غیره
این واکسها دارای عدد کربنی 12 الی 34( الکل جامد( و پارافینهای جامدشان دارای عدد کربنی
.میباشد C12- C34
واکس زنبور: واکس زنبور یا موم که به رنگ زرد تا زرد قهوهای در طبیعت وجود دارد بیشتر توسط
زنبور از گیاهان و گلها دریافت و در یک جا جمع میگردد. دارای نقطة ذوب 64 – 62 درجة
سانتیگراد، نقطة انجماد 61 درجة سانتیگراد عدد اسیدی 19 و عدد یُد 10 میباشد. چگالی آن در 15
درجة سانتیگراد عبارت از 96/0 است و در اتر، کلروفروم، نتراکلرید کربن و روغنهای گیاهی حل می
شود. در آب و اتیل الکل حل نمیشود، در درجه حرارت معمولی اتاق نیز در حاللهای نفتی حل نمی
شود ولی در اثر حرارت با اکثر پارافینها مخلوط و امتزاج حاصل مینماید.
این واکسرا میتوان در مرکبهای اُفست، لترپرس مصرف کرد و همانطور که از اسمش پیدا است،
بیشتر از عسل طبیعی که توسط زنبور ساخته میشود حاصل میشود که به آن واکس زنبور گویند.
واکس کارنوبا: یک واکس سخت و شکننده بوده که رنگ آن از رنگ کاهی زرد تا خاکستری قهوهای
متغیر است. عدد اسیدی آن 5 -5/2 ،عدد ید آن 13 -10 عدد صابونی آن 85 -79 ،دارای نقطة
ذوب 84 -82 درجة سانتیگراد و چگالی نسبی 999/0 میباشد.
این واکس جهت باال بردن درجة ذوب واکسهای دیگر مصرف دارد. حاللیت آن در درجه حرارت اتاق
خیلی کم است ولی در حرارت بیشتر در حاللهای نفتی حل میشود. بیشترین مصرف آن در مرکب چاپ
افست و لترپرس، جهت باال بردن لغزندگی و لیزی همراه با براقیت میباشد. در تهیة کاغذهای کپی و
واکس چرم مصرف فراوان دارد. و به دلیل باال بودن قیمت آن، آن را همراه پارافین، در واکس چرم
مصرف میکنند. این واکس از برگهای درخت نخل که در برزیل میروید حاصل میشود. در هر برگ
نخل به مقدار 5 گرم واکس کارنوبا وجود دارد.
بی بو کنندهها:
بعضی از موادی که در ساختمان مرکب چاپ کاربرد دارند، دارای بویی قوی و بعضاً فوق العاده
ناخوشایند میباشند، به عالوه حاللهایی با نقطهی جوش باال نیز هنگام چاپ روی نوردهای صالیهی
ماشین چاپ در اثر گرم شدن ایجاد بوهای ناخواسته میکنند. سایر مواد نیز دارای بو هستند ولی
چندان قوی نیستند و مقاوم میباشند. در بعضی موارد مواد جانبی نیز دارای بو هستند ولی چندان
قوی نیستند و مقاوم میباشند. در بعضی موارد مواد جانبی فراری که در اثر واکنشهای اکسیداسیون
فیلم مرکب یا انبار کردن مرکب و نگهداری آن ایجاد میگردند، همچنین بعضی از مواد کاربردی در
ساختمان مرکب، در اثر ترکیب با الیهی سطح چاپی، ایجاد بوی بد و ناخوشایند مینمایند، که الزم است
به هر شکلی جلوی این بوهای ناخواسته گرفته شود. این مشکل با آگاهی از ساختمان و خواص مواد
مصرفی در ساخت مرکب قابل جلوگیری و حل خواهد بود. در بعضی از موارد به کار بردن مواد شوینده
جهت شست و شوی الستیک و نوردهای صالیهی مرکب در سطوح چاپی ایجاد بوی ناخواسته میشود. لذا
در انتخاب مواد شوینده و حاللهای شوینده باید دقت کافی به کار برد. در مواردی میتوان برای پنهان
نگه داشتن بوهای نااخواسته موادی با بوی قوی و موثر و خوش بو، به مقدار کم در فرمول ترکیب چاپ
به کاربرد و بدین وسیله بوهای موجود در مرکب را ملغوب بوهای خوب کرد. چنین موادی را مواد بیبو
کننده گویند که شامل ترکیبات آمیل، متیل سالیسیالت، وانیل و بعضی روغنهای گیاهی یا حاصل از
تقطیر مواد گیاهی میباشد. (اسانس انواع میوهها)
ضد کفها:
کف پدیدهای است که در اثر عدم حاللیت شکنندههای سطحی تک ملکولی در سطحهای غیرآبی مرکب
حاصل میشود. )مواد شکنندة سطح که اساساً یا در خواص مواد اولیه کاربردی در مرکب چاپ یا با
اضافه کردن مقدار خیلی کمی از آن جهت باال بردن کیفیت مرکب در ساختمان مرکب چاپ حضور دارد(
حتی در بعضی موارد در اثر خاصیت االستیکی سطح مایعات، کف در شرایطی خاص ایجاد میشود که اگر
توجه به کاهش آن نشود موجبات افت کیفیت سطح چاپی را فراهم میسازد. اساساً باید در کاربرد مواد
اولیه دقت الزم را داشت تا کشش سطح مرکب در سطح پایین نگه داشته شود. البته این مسئله بسیار
مشکل است. زیرا شکنندههای سطحی که در ساختمان مرکب به کار میرود یا در ساختمان مواد اولیة
مصرفی در آن به کار رفته است، در اثر چرخاندن یا حرکات ضروری در هنگام چاپ، سبب تشدید کف
میشود. برای جلوگیری از ایجاد کف، به ویژه در مرکبهای پایه آب، الزم است از موادی که با مصرف
مقدار خیلی کمی از آنها پدیدة کف کردن از بین می رود یا کاهش مییابد. استفاده کرد. چنین موادی را
ضد کف گویند.
مواد ضد کف به دو صورت عمل میکنند:
1 -میتوانند حالل خوبی برای شکنندههای سطح باشند که این خاصیت را مواد اولیهای که دارای
ساختمان تک مولکولی هستند دارا میباشند (مانند مواد متاکریالت)

2 -با اضافه کردن موواد خیلی کم به مرکب که در مرکب اصالً قابل حل نباشد، کشش سطحی را کامالً
کاهش داده و یا به حداقل میرسانند چنین موادی با شناخت روی خواص فیزیکی و شیمیایی آنها قابل
دسترسی است. نوع اخیر در اثر حل نشدن به صورت فعال در سطح سیال مرکب، موجب کاهش کف
میشود. این نوع مواد به دو گروه سیلیکونی و غیر سیلیکونی تقسیم میشوند که خود به صورت مایع
یک دست یا امولسیون برای مرکبهای پایه آب به کار میروند.
مکانیسم خشک شدن در چاپ افست
مرکب چاپ به وسیلة روشهای کالسیک نفوذی و اکسیداسیون و پلیمریزاسیون و تبخیر و واکنش
شیمیایی انجام میگیرد. به علت اینکه قشر چاپی بسیار ظریف و کم بوده و مقدار کمی نیز از آبی جذبی
در قشر چاپی وجود دارد. بنابراین خیلی سخت است که بتوان برای هر کدام از انواع مرکبها درجة
خشک شدنشان را دقیقاً بررسی کرد.
مرکبی که به نام مرکب حرارتی است، عامل تثبیت و خشک شدنش روی سطح چاپی از راه خروج حالل و
تبخیر آن از قشر چاپی و جذب بخشی از آن به سطح چاپی صورت میگیرد. یا مرکب که به وسیله
اکسیداسیون و پلیمریزاسیون خشک میشود. مکانیسم خشک شدن مرکب چاپ در سطح چاپی به پنج
روش صورت میگیرد:
1 -از راه جذب در سطح چاپی (روش نفوذی)
2 -از راه اکسیداسیون و پلیمریزاسیون
3 -به روش نشست سریع
4 -به روش حرارتی
5 -از طریق تابش اشعههای IRو UV
روش نفوذی(کُلدسِت)

روش نفوذی، عبارت است از مکانیسم خشک شدن در روش چاپ اُفست رول سرد؛ مانند چاپ کتابها
و روزنامهها روی انواع کاغذ جذبی و بدون پوشش. چون در این روش تبدیل مرکب مایع به یک قشر
جامد توسط خروج حالل از راه جذب صورت میگیرد. میتوان گفت که قشر ظریف مرکب در سطح کاغذ
خشک نمیشود. بلکه بین الیاف کاغذ نفوذ و ثبات پیدا میکند؛و این ثبات و خشک شدن وقتی آغاز می
شود که سطح چاپی به وسیلة قشر اضافی مرکب اشباع گردد، یا به عبارت دیگر چون انواع کاغذها
دارای ظرفیتهای مختلفی از جذب هستند. اگر سرعت ماشین چاپ بر اساس نوع و کیفیت کاغذ تنظیم
شود تا چاپ خوبی ارائه گردد.

روش اکسیداسیون و پلیمریزاس

روش اکسیداسیون روشی کامالً کالسیک از مکانیسم خشک شدن برای چاپ افست میباشد، بدین
معنی که اکسیژن موجب ایجاد رادیکالهای آزاد در زنجیر روغنهای گیاهی غیر اشباع مانند روغن
بزرگ و روغن چرب، میشود. این پدیده یک عمل شیمیایی است. لذا میتوان به وسیلة کاتالیزور عمل
اکسیداسیون را سرعت بخشید. که کاتالیزور معموالً از فلزات سنگین واسطهای تشکیل شده است این
روش خشک شدن برای سطوح غیرجذبی و یا پوشش داده شده به کار برده میشود و محصول عمل
عبارت از یک قشر کامالً سخت از مرکب است که مقاومت خوبی در مقابل سایش و خراش دارد. از
مشکالت این روش چاپ خطر خشک شدن روی نوردهای صالیه یا تشکیل پوسته در منبع مرکب می
باشد. یا به کارگیری میزان مناسب از روغنهای گیاهی خشک شونده )غیر اشباع( و کاتالیزور عمل و به
کار بردن مواد شیمیایی به نام آنتی اکسیدان میتوان از بروز مشکل چاپ در این نوع مرکبها
جلوگیری کرد.

یون:روش نشست سریع:
اساس این روش بر مبنای وارنیش پایهگذاری شده است، که حاللیت رزینهای تشکیل دهندة آن در
مرز رسوب کردن قرار دارد، بدین معنی که اگر بخشی از حالل معدنی بیرون بیاید یا از سطح چاپی خارج
شود، رزین حل شده در وارنیش مرکب چاپ بالفاصله رسوب میزنماید. پس این نوع وارنیشها هم از
خاصیت اکسیده شدن برخوردارند و هم در اثر رسوب رزین سریع نشست پیدا میکنند. رزین جامد
در سطح چاپی کامالً بدون چسبندگی تثبیت میشود. رزین باقی مانده چون بخشی از آلکید را نیز دارا
میباشد به مروز زمان اکسیده شده و فیلم سختی به وجود میآورد، اما مثل مرکبهای اکسیداتیو
مقاومت سایش باالیی ندارد. بنابراین بخشی از خواص مرکبهای سرد و گرم را دارا میباشد.
خشک شدن مرکبهای اُفست حرارتی:
در این روش، خشک شدن و تثبیت مرکب روی سطح چاپی به وسیلة خروج حالل، به روش تبخیر در اثر
حرارت، انجام میگیرد. فاز جامد معموالًبه صورت معلق و کلوییدی از رزینها و آلکیدهای خشک شونده
یا نیمه خشک شونده یا ویسکوزیتة پایین انجام میگیرد. محدودة حاللهای معدنی که در مرکبها
کاربرد دارد. برابر 330 – 260 درجه سانتیگراد میباشد. وجود قطار نوردهای صالیه در ماشینهای
چاپ مدرن و سریع موجب میشود که در مورد حاللهای زیر این محدوده، مرکب قبل از این که به فرم
چاپی برسد حاللهایش را از دست داده، غلظت آن باال رفته و چسبندگی افزایش پیدا کند. بنابراین
موجب اخال در چاپ میگردد. )عدم انتقال رنگ به سطح چاپی، تجمع مرکب روی نوردهای صالیه، پاره
شدن کاغذ حین چاپ( بنابراین برای دوری از پیدایش این پدیده الزم است مرکبها طوری فرموله
شود که عیبهای فوق اتفاق نیفتد.
از طرف دیگر ایجاد تعادل بین پایداری چاپ و خشک شدن در کانال حرارتی یکی از کلیدهای موفقیت
ساخت مرکبهای حرارتی میباشد. بنابراین کاربرد رزینهایی که حاللیت محدودی در حاللهای با نقطة
جوش باال داشته باشند، خروج حالل از سطح چاپی، سایر مواد افزودنی که جهت سهولت چاپ رول
حرارتی باید به کار رود مواد لیز کننده و واکسی است که باعث لیزی سطح چاپی و نیز سهولت حرکت
کاغذ رول روی نوردهای انتقال میشود.

خشک شدن مرکب به روش تابش اشعه (مرکبهای UV)
در این روش مرکب چاپ از رزینهایی استفاده میشود که در اثر حضور کاتالیزوری )شروع کنندة
واکنش( در ساختمان مرکب به مقدار 3 - %2 %تبدیل به رادیکالهای فعال میشود. ترکیب تدریجی
و پی در پی این رادیکال فعال موجب پیدایش رزینهایی با ساختمان بزرگتر شده و با پیشرفت واکنش
های جانبی، در نهایت فیلم چاپی تبدیل به پیلمر سه بُعدی سخت و شیشهای میشود. این انرژی اشعه
ای میتواند به صورت اشعة UV به صورت انرژی الکترومنیتیکی باشد. امروزه در صنایع بستهبندی،
معموالً در انتهای خط تولید، این روش چاپ به کار گرفته میشود.
محدودة فرکانس طول موج نور یو وی کمتر از 400 نانومتر میباشد که به دلیل پایین بودن طول موج
دارای انرژی بسیار زیادی میباشد.
نتیجهگیری
دالیل گچی شدن مرکب
در صورتی که رنگدانه خشک شود حالت گچی پیدا میکند که ممکن است به دالیل زیر باشد:
1 -اگر کاغذ جب باالیی داشته باشد.
در صنعت کاغذ سازی الیاف تشکیل دهندة کاغذ با هم متفاوتاند. مانند: کاغذهایی با ساختمان الیافی
از نوع هادرن )بدون الیاف چوب( کاغذهایی با ساختمان الیافی از نوع چوب )با الیاف چوبی( کاغذهایی با
ساختمان الیافی سولزی )بدون الیاف چوب( کاغذهای از نووع هادرن دارای بافت موادی چون پارچه
هستند که اغلب از الیاف کتانی، پنبهای و کنفی تشکیل شدهاند. که این کاغذها، کاغذهایی بسیار
مرغوب و پرارزش میباشند. اغلب کاغذهای اوراق بهادار دارای چنین الیافی هستند کاغذهای روزنامه
دارای الیاف چوبی 90 -85 درصد هستند که به همین دلیل خاصیت شکنندگی دارند. کاغذهای بسته
بندی مانند کاغذ کراف و تیره اغلب الیافهای چوبی زیادی دارند. از آنجایی که الیافهای چوبی در نوع
مرغوبیت کاغذ تأثیر دارند به همین دلیل کاغذها را نامگذاری کرده اند.

الف- کاغذهای چاپی دارای حدود 75 درصد الیاف چوبی و 25 درصد الیاف سلولزی
ب- کاغذهای چاپی میان ظریف با 70 درصد الیاف چوبی و 30 درصد الیاف سلولزی
ج- کاغذهای با الیاف چوبی خیلی ظریف با 60 درصد الیاف چوبی و 40 درصد الیاف سلولزی
تا موقعی که اطالعات فنی و نگاه کارشناسی در صنعت چاپ و چگونگی کار با مواد مصرفی مختلف مرکب
وجود نداشته باشد، نمیتوان از بهترین مواد مصرفی نظیر مرکب نتیجه مطلوب و دلخواه را گرفت
پوشش دهی روی سطح کاغذ (Coating (سبب افزایش پشت پوشی آن شده و کاغذ نرمتر، صافتر و
مرکب پذیرتر میشود؛ همچنین براقیت مرکب چاپ شده بر روی آن افزایش مییابد. برای انتخاب کاغذ
متناسب با فرآیند چاپی الزم است سه عامل در نظر گرفته شود.
1 -ویژگیهای کاغذ
2 -الزامات فرآیند چاپ
3 -شناخت انواع کاغذهایی که میتوان از آنها استفاده کرد.
ویژگیهای زیر در مرحلة تولید کاغذ شکل میگیرند:
- روشنی
- ضخامت
- پشت پوشی
- قدرت کششی
- قدرت رطوبتگیری
- استحکام
- ماندگاری
- ثبات ابعادی
- مرکب پذیری
- مقاومت در برابر ور آمدن
روند پوششدهی کاغذ بر روی وزن الیة پوشش، چگالی آن )که بر میزان جذب مرکب تأثیر میگذارد(
میزان صافی سطحی که به دست میآید و میزان درخشش چاپ اثر میگذارد. پوششدهی روی سطح
کاغذ باعث افزایش پشتپوشی آن شده و کاغذ نرمتر، صافتر و مرکب پذیرتر میشود؛ همچنین
براقیت مرکب چاپ شده را بر روی آن افزایش میدهد.
مشکل گچی شدن مرکب در خصوص مرکبی که بر کاغذهای هنری مات چاپ میشود نیز به وجود میآید.
مرکبی که بر کاغذ چاپ میشود در تماس با سطح کاغذ دیگری که با آن در تماس است فرستاده شده و
این امر سبب ایجاد نوعی پشت زنی (off-set (به نام خرُده سایش (rub micro (میشود؛ امکان بروز این
مشکل در پالت تحویل و قسمتهای پایانی کار و صحافی نیز وجود دارد.
پوسته شدن مرکب بر روی کاغذ حالتی است که مرکب خشک شده را میتوان به راحتی از روی کاغذ
پاک کرد علت آن این است که حاصل مرکب بیش از اندازه معمول در کاغذ نفوذ میکند. این شرایط می
تواند به علت تغییر یافتن فرمول مرکب و یا نامناسب بودن آن و یا در اثر چاپ بر روی کاغذی که از
قدرت جذب زیاد برخوردار است پدید آید. برای کاهش میزان نفوذ حامل، مرکب ژل و یا ورنی براق و
یا هر نوع ورنی سفت کننده را به مرکب اضافه میکنند.
یکی دیگر از علل پوسته شدن روی کاغذ گالسه در دیر خشک شدن آن است؛ اگر خشک شدن مرکب
به آرامی انجام شود. نشان دهندة این است که قبل از جذب مرکب، حاصل آن بیش از حد الزم جذب
شده و رنگدانه )پیگمنت( آن بدون قدرت چسبندگیرها شده است.
گچی شدن مرکب، معموالً تا چند ساعت پس از پایان عملیات چاپ مشخص نمیشود. ولی ورنی زدن بر
روی سطح گچی شده میتواند چسبندگی الزم را فراهم کند.
انواع مختلف کاغذ و مقوا با ضخامت و جنسها و پوششهای متفاوت وجود دارد اما همة آنها به طور کلی
از الیاف سلولزی تشیکل شدهاند. خواص مشترکی بین انواع کاغذ وجود دارد مثل جهت الیاف و
خاصیت جذب رطوبت که بستگی به نوع الیاف مصرفی و چگونگی عمل آوردن الیاف و پرداخت سطح
کاغذ در مراحل نهایی تولید دارد. کارآیی رضایت بخش کاغذ در ماشین چاپ به داشتن ویژگیهای زیر
است:
صاف بودن: کاغذ باید تخت و صاف باشد و بدون لرزش و انحراف از بین سلیندرها عبور کند. ر
رطوبت نسبی: رطوبت نسبی بین 40 تا 55 درصد معموالً رضایت بخش است.
نداشتن پُرز و گرد و غبار: الیاف پراکنده و گرد و غبار کاغذ به سرعت بر کیفیت چاپ تأثیر میگذارند.
به خصوص که ماشین چی مجبور میشود. در حین چاپ به دفعات ماشین را متوقف کرده و زینک و
الستیک را پاک کند.
مقاومت مناسب کاغذ نسبت به رطوبت: رطوبت ماشین نباید سطح کاغذ را نرم کند و یا به پوشش روی
کاغذ آسیب رساند به طوری که امکان انتقال الیاف و مواد معدنی موجود و یا پوشش کاغذ به الستیک
سیلندر فراهم شود.
مقاومت سطح کاغذ: مقاومت مناسب باعث جلوگیری از تفکیک شدن ذرات کاغذ، بدون نیاز به کاهش
چسبندگی مرکب خواهد بود.
نداشتن مواد شیمیایی فعال: در کاغذ مصرفی نباید هیچ نوع مواد شیمیایی مزاحم باشد که باعث چاپ
ندادن و حساس کردن مجدد زینک و یا آوردن زمینه روی آن یا مخلوط شدن آب و مرکب شود.
متاسفانه در ایران اطالعاتی در موارد خواص شیمیایی کاغذ به مصرف کننده ارائه نمیشود و این خود
باعث اشکال در چاپ و عدم شناسایی آن توسط اپراتور میشود.
قابلیت خشک شدن مرکب: مرکب خیس نباید از برگی به برگ دیگر منتقل شود و یا این که مرکب روی
کاغذ پوسته شود و اشکاالت دیگری که مربوط به خشک شدن مرکب به روی کاغذ است را پدید آورد.

انواع آسیاب کردن الیاف کاغذ
با روشهای متفاوت آسیاب کردن الیاف کاغذ، میتوان انواع کاغذها را برای کارهای مختلف تولید کرد.
معموالً 4 روش جهت آسیاب کردن برای الیاف وجود دارد:
1 -روش شیمی ریگ کوتاه: جهت تولید کاغذهای نوشتی معمولی از قبیل دفترچه
2 -روش شیمی ریگ بلند: جهت تولید کاغذهای پرکامین، ترانسپارنت و کاغذ اسکناس
3 -روش رُش کوتاه: جهت مصرف در صنعت چاپ
4 -روش رُش بلند: جهت مصرف کاغذهای آب خشک کن و کاغذهای فیلتری
برخی از کاغذها و مقواها هستند که روکشدار یا گالسه نام دارند. سطح کاغذها و مقواهای روکشدار
با الیهای از رنگدانه پوشیده شده است. کاغذ روزنامهیک کاغذ روکشدار نیست. کاغذهای روکشدار
معموالً سطح نرم و براق دارند سطح کاغذ و مقواهای روکشدار از مخلوط رنگدانه و نشاسته یا رنگدانه
و کازئین و یا رنگدانه باالتکس که همان الستیک خام است پوشش داده میشود. در انتخاب رنگدانه
معموالً از مِل چینی استفاده میشود تا رنگ سفید کاغذ حفظ گردد. کاغذها و مقواهای لعابدار یک رو
هم به نام مقواهای گلیزاند و در ایران به نام مقواهای پست طوسی یا کرم معروفند.
نوع پوشش دادن به علت بیشتر بودن تنوع به صورت براق، نیمه مات و مات پوششدار شوند و هر
یک کاربرد خاصی در صنایع چاپ و بستهبندی باز کردهاند.
اگرچه این نوع کاغذها و مقواها نسبت به کاغذها و مقواهای بدون روکش برتری دارند و گرانتر هم
هستند ولی ممکن است در حین چاپ دچار آسیب شوند. پُرز بلند شدن یکی از عوامل کاغذ روکش
دارند که اصطالحاً رویفن یا Pickine قابل مشاهده است که عامل اصلی و علت آن استفاده از مرکب
های چسبناک خواهد بود پس نوع مرکب را بایستی متناسب با سطح کاغذ و مقوا انتخاب کرد. عامل
دیگر نیز ضعیف بودن روکشهای کاغذ و مقوا است.
SvÎH NIa K¨o¶ nj S¹µ«ÃQ RHoÃYIU ÂwnoM
باید بهترین کاغذها و مقواها با روکشهای قوی را برای چاپ اُفست انتخاب کرد تا در مقابل چسبناگی
مرکب و خیس خوردن کاغذ مقاومت کند. مهم نیست که با چه موادی پوشش به کاغذ و مقوا دادهاند.
مهم این است که این مواد نباید از کاغذ جدا شوند.
کاغذ مناسب برای چاپ اُفست، کاغذهایی هستند که سطح آنها اگر هم از االستیستة خوبی برخودار
نیست ولی از نظر نقطهای بودن ترام و شفافیت حروف یا خطوط در بازدهی چاپ اثری نخواهد داشت و
ناصافی سطح کاغذ نقشی را در این روش ایفا نمیکند، ولی سطح کاغذ بایستی از الیم خوبی برخوردار
باشد. الیم سطحی کاغذ، مانع از نفوذ رطوب و دوندگی جوهر در سطح کاغذ است، بدون اینکه رنجه در
اطراف حروف و نقطههای ترام ایجاد شود. قابلیت جذب مرکب در سطح کاغذ از اهمیت زیادی برخوردار
است لذا باید با دور ماشین و سرعتهای مختلف و نوع ماشین هماهنگ باشد در چاپ افست سطح کاغذ
بایستی دارای الیم حدود 4/3 باشد تا رطوبت در این سیستم سبب جذب سطحی کاغذ نشود.
کاغذ دارای دو رو میباشد، طرف آبکش و طرف نمد. روی کاغذ را طرف نمد مینامند و پشت آن را طرف
آب کش مینامند طرف نمد کاغذ برای چاپ کارهای رنگی ترامدار مناسبتر است.
کاغذهای گالسه: برای کارهای رنگی ظریف با ترام Lpi 150 مناسب میباشد. این نوع کاغذها با کوتینگ
)قشردهی( مخصوص به نام مواد پر کننده با مواد آلیومینی که از شیر تهیه میگردد به نام کازئین
پوشش سطحی داده میشود.
کاغذهایی که به وسیلة غلتکهای داغ و صاف پرس و براق میگردند به نام کاغذهای سانتیاژ معروف
هستند.
مواد پر کنندة کاغذ عبارتند از تیتان سفید، گچ پودر تالک و خاک چینی، به همین دلیل این کاغذها
سفیدتر از کاغذهای دیگر هستند که هر دو رو را قشردهی میکنند. اگر یک روی کاغذ آغشته به مواد
پرکننده گردد آن کاغذ را کاغذ کروم مینامند. برای کاغذهای گالسة رنگی مقداری مواد رنگی آنلینی به
مواد پر کننده اضافه میکنند.

روشهای تعیین درصد رطوبت و استقامت کاغذ:
کاغذ چون از مواد الیاف گیاهی تشکیل شده دارای خاصیت جذب رطوبت است و همین امر باعث می
شود که درجة حرارت و رطوبت محیط باعث تغییر و تحوالتی در ساختار کاغذ شود دما در کلیة سیستم
های چاپی یکسان است ولی رطوبت در سیستمهای چاپی متفاوتاند. برای مثال در چاپ افست معموالً
درجه حرارت محیط برای کاغذ 20 -18 درجة سانتیگراد همراه با رطوبت نسبی 65 -55 درصد می
باشد که برای همه نوع کاغذ افست مناسبترین و ایدهآل ترین شرایط محیطی خواهد بود. عدم رعایت
رطوبت نسبی محیط باعث کاهش یا افزایش رطوبت کاغذ میشود و در جذب مرکب در کاغذ تأثیر
خواهد گذاشت.
2 -اگر مرکب بسیار آهسته خشک شود:
خشککنها موادی هستند که به عنوان کاتالیزور یا کمک کننده و به خشک شدن روغنهای موجود در
مرکب مورد استفاده قرار میگیرند عموماً خُشک کُنها ترکیبات: کُبالت- کلسیم – سرب- ریزکونیوم –
لیتیوم و روی میباشند.
مرکب چاپ به طور معمول میبایست بین 2 تا 4 ساعت خشک شود. در چاپ افست چهار رنگ بیشتر از
خشک کنهای خمیری نظیر پراکسیدهای معدنی استفاده میشود، این مواد بسیار آتشزا و خطرناک می
باشند و در هنگام استفاده از آنها احتمال آتش سوزی و حریق وجود دارد. برای رفع اشکال آهسته
خشک شدن مرکب میبایست مقداری خشک کن به مرکب اضافه کرد یا کار با مرکب حاوی رزینِ سخت
چاپ شود. با حتی میتوان نوع مرکب را عوض کرد و مرکبی را انتخاب نمود که برای خشک شدن به
حرارت بسیار کمی نیاز داشته باشد.
مرکبها از لحاظ خشک شدن انواع متفاوتی دارند، مرکبهای (fresh duct (داخل مرکبدان خشک نمی
شوند مرکبهای (fresh roller (که بر روی نوردها خشک نمیشوندو (oxidative (که با اکسیژن هوا
خشک میشوند مرکبها میبایست به گونهای فرموله شوند که در بین نوردها و ماشین چاپ خشک
نشده ولی بعد از انتقال به روی کاغذ به سرعت تثبیت شوند.
رطوبت زیاد در محیط باعث دَلَمه بستن مرکب میشود، چرا که آب دیگر قدرت شُستن مرکب از روی
پلیت را ندارد. و باعث میشود مرکب اضافه بر روی سطح پلیت باقی مانده و ایجاد پُرکردگی و یا سیاه
کردگی شود. نکتة دیگری که باید به آن اشاره کرد عدم برخورد مستقیم باد گرم یا سرد یا ماشین چاپ
است، اگر باد سرد و گرم به طور مستقیم با پلیت در تماس باشد آن قسمت یا دچار پُر کردگی میشود
و یا مرکب را از روی سطح پلیت میشوید.
مبنای چاپ افست تقابل و مشارکت آب و مرکب در روی زینک و تنظیم این دو عامل در حالی که یکی از
ابتداییترین مراحل چاپ است، مهمترین بخش نیز به شمار میآید. آنچنان که میتوان آن را به تیغ دو
لبهای تشبیه کرد که با اندکی انحراف در توازن آن باعث خراب شدن کار و از بین رفتن سرمایه شود.
تنظیم آب و مرکب در ماشین چاپ از جمله مسائلی است که در ایران به صورت تجربی به آن پرداخته
میشود و کمتر کسی در ایران از طریق علمی و تخصصی با آن برخورد داشته است.
به طور کلی استفاده از آب در کار چاپی به این دلیل است که مانع از رسیدن مرکب به مناطق غیرچاپی
شود. اما آب به تنهایی دارای یک سری کم و کاستیهایی است که نمیتواند این وظیفه را به درستی
انجام دهد بنابراین کمی داروی آب به آن میتوان عملکرد آن را بهتر نمود. یکی از عوامل استفاده از
داروی آب، کاهش کشش سطحی آب است تا بتواند به صورت یکنواخت و کامل سطح پلیت افست را
بپوشاند. از آن گذشته به دلیل سرعت باالی ماشین چاپ و گرمای ایجاد شده در حین کار، آب به
سرعت تبخیر میشود و نمیتواند مانع رسیدن مرکب به سطح غیرچاپی شود. در عین حال مرکب
ویسکوزیته خود را از دست داده و زمانی که شُل شود راحتتر وارد آب میشود با اضافه کردن الکل
به آب دمای آن را میتوان در حد مطلوب به صورت ثابت نگه داشت. همچنین باعث کاهش کشش
سطحی آب میشود. برای داشتن یک محلول رطوبتی مناسب میبایست دارو و الکل هر کدام به صورت
جداگانه به آب اضافه شود. البته در ماشینهای جدید چاپ، یخچال ماشین عمل مخلوط کردن این سه
عامل یعنی )آب، الکل و دارو( را با درصد مشخص انجام میدهد. میزان دارو در محلول رطوبتدهی بنا
به شرایط متفاوت است به فرض مثال در زمستان به دلیل سرمای هوا و کاهش رطوبت، مقدار آب
مصرفی و داروی آب کمتر خواهد بود، اما در تابستان این میزان افزایش پیدا میکند.
تا آب بیشتری به ماشین تغذیه شود استفاده از اب بیشتر به معنای مصرف داروی بیشتر نیز هست.
نکتهای که باید به خاطر داشت این است که در همة شرایط باید درصد داروی آب ثابت نگه داشته
شود. به منظور افزایش بعضی از خصایص آب برای این که قابل استفاده در چاپ شود، برخی افزودنی
ها به آن اضافه میشود. یکی از این افزودنیها اسید است که بر قابلیت امولسیون و واکنش آب و
مرکب تأثیرگذار است. اسیدهای ساخت دارو، اسیدهای ضعیفی مثل اسید فسفریک و سیتریک
هستند، وجود اسید سیتریک در محلول رطوبتدهی باعث فعال شدن صمغ عربی داخل محلول می
شود. این صمغ به اسید عربی تبدیل میشود این اسید با اکسیدهای فلزی آلومینیوم روی سطح پلیت
واکنش انجام داده و به این نحو سطح غیرچاپی را از نفوذ مرکب محافظت میکند.
شرایط و ویژگیهای محیط چاپخانه همانطور که بر کل پروسه چاپ تأثیرگذار است، بر سیستم آب و
مرکب بی تأثیر نیست و عدم توجه به آن میتواند بر کیفیت هر کدام از این عوامل ثر سوء بگذارد.
دمای پایین در چاپخانه باعث دیر خشک شدن مرکب بر روی کاغذ میشود.
همچنین رطوبت باال نیز در محیط میتوان در خشک شدن و در نتیجه گچی شدن مرکب تأثیرگذار باشد؛
اگر میزان رطوبت در محیط چاپخانه زیاد باشد در خشک شدن مرکب نیز تأثیرگذار خواهد بود.
هر یک درجه افزایش دمای محیط باعث میشود ویسکوزیته مرکب 10 %کاهش یابد و در نهایت منجر
به افت کیفیت مرکب شود. در تابستان به دلیل گرمای زیاد، میزان پخش شدن مرکب بر روی پلیت
افزایش پیدا میکند. چاپکار بدون توجه میزان داروی آب را زیاد میکند تا به واسطة اسید، چربی
مرکب را از روی پلیت بشوید که این خود باعث اُفت کیفیت میشود. در صورتی که تنها راه چاره برای
از بین بردن این معضل، تنظیم دما و درصد رطوبت محیط است که باید بین 22 تا 25 درجة سانتیگراد
و رطوبت 50 %برای چاپ اسکانس باشد.
عدم تغییر چسبندگی طی گذشت زمان نشانگر خوبی از ثبات کار ماشین چاپ است و اگر عدد
چسبندگی در 10 دقیقه اول تغییر نکند، ثبات مرکب را نشان میدهد که نشان دهندة عملکرد بی عیب
ماشین چاپ است برای اندازهگیری چسبندگی مرکب از تک سنج استفاده میشود. اندازهگیری
چسبندگی مرکب با افزودن اندکی محلول افست به مرکب در حال آزمایش بهتر و دقیقتر میشود.
مرکب با چسبندگی پایین، بیشتر برای کاغذهای بدون پوشش برای جلوگیری از مشکالت پُرزگیری و
ورآمدن استفاده میشود. در چاپ چهاررنگ، سازندگان مرکب، مرکبهای مصرفی را بر اساس زمان
خشک شدن درجهبندی میکنند و بنابراین اولین مرکب که چاپ میشود بیشترین چسبندگی را دارد.
3 -اگر مرکب خیلی نرم باشد:(مرکب حاوی مقدار زیادی خشک کن است و خشک کن بیش از اندازه
سبب نرمی مرکب میشود)
از کاتالیستهایی جهت پیشرفت اکسیداسیون روغنهای خشک کن در مرکبهای اُفست استفاده می
شود. در حضور این مواد، اکسیداسیون سریعاًپیشرفت کرده و فیلم مرکب خشک در مدت زمان
کوتاهی تهیه میشود. اغلب کاتالیستهایی که معموالً در سطح وسیعی در مرکبهای روغنی استفاده می
شوند. شامل نمکهای معدنی و صابونهای فلزی از اسیدهای آلی میباشند. معموالً روغنها بواسطة
تشکیل پراکسیدها و هیدروپراکسیدها در زنجیرههای مزدوجشان و این که این پراکسیدها جهت
تشکیل رادیکال آزاد تجزیه میشوند، خشک میگردند. در مجموع فرض بر این است که روغن در
حضور رادیکال آزاد پلیمریزه میگردد. خشک کنهای مختلف به عنوان مثال صابونهای منگنز و کبالت
به تجزیة پراکسیدها و غالباً خشک کردن شتاب میدهند. این نوع خشک کردن را خشک کردن
شیمیایی مینامند که در برابر خشک کردن فیزیکی قرار دارد.

خشک شدن شیمیایی، به وسیله افزودن مواد خشک کن شتاب میگیرد. بدون افزودن خشک کنها به
مرکب، فیلم مرکب نیازمند زمان و تایم بیشتری جهت خشک شدن است و در بعضی از مواقع کاملا
خشک نمیشود. خشککنهای نفتتات به وسیلة اسیدهای نفتنیک تهیه میشوند. اسیدهای نفتینک از
نفت خام مشتق شده و اساساً شامل مشتقات سیلکو پنتان مونورکربنیک اسید با فرمول عمومی
C12H24O2 میباشند. در سالهای اخیر، البته مصرف ترکیبات فلزی از اسیدهای سنتزی توسعه پیدا
کرده است.
خشک کنی با کیفیت خوب باید پاسخگوی نیازهای زیر باشد:
1 -وجود فلز یکنواخت
2 -ویسکوزیته و رنگ ثابت
3 -آمادگی حل شدن در همة عوامل چسبنده
4 -پایداری خوب در الکل معدنی
خشککنهای فلزی به دو گروه تقسیمبندی میشوند:
1 -صابونهای محلول در روغن که شامل خشک کنهای مایع میشوند.
2 -به صورت دیسپرسیون نمکهای معدنی در روغنها که به عنوان خشککنهای خمیری میباشند
الف – خشککنهای مایع:
خشککنهای مایع به وسیلة تبدیل اسیدهای آلی مناسب به نمکهای فلزی و صابونهایشان تشکیل
میشوند. این مواد در روغنها و حاللهای پتروشیمی حل شده و تشکیل مایع یا خمیر میدهند.
اسیدهای چرب موجود به صورت زیر میباشند:
1 -اسیدهای چرب اکتیک به شکل اکتوات
2 -اسیدهای چرب Rosin به شکل رزینات
3 -اسیدهای چرب تفتیتک به شکل تفتناتها
4 -اسیدهای چرب روغن بلند به شکل تاالت
5 -اسیدهای چرب کتان به شکل لینولیئات
جایگزیزنی شیمیایی ترکیبات اسیدهای آلی یا فلز بر روی سرعت خشک شدن موثر است. درصد فلز
موجود دارای حد فاصل بین 3 و 18 درصد برای سرب و زیرکونیوم میباشد که حتی قابل افزایش تا
24 درصد و در برخی موارد تا 36 درصد نیز میباشد. افزودن میزان 4 تا 5 درصد خشک کن به
مرکب، سرعت خشک شدن دلخواه را به دست میدهد و مقدار بیش از حد آن باعث نرم شدن مرکب
و در نتیجه گچی شدن آن در هنگامی که بر روی کاغذ مینشیند میشود. پارامترهایی مانند خواص
سطحی و PH کاغذ و شرایط محیطی بر روی سرعت خشک شدن مرکب موثر است. مسلماً مرکب در دمای
باالتر سریعتر از زمانی که رطوبت نسبی محیط باال باشد، خشک میشود.
کُبالت:
قویترین خشک کن میباشد. رنگ آن بنفش بوده و در صورت اکسیده شدن قهوهای میشود. از آنجایی
که جذب اکسیژن باالیی دارد. اغلب خشک کن فعالی میباشد. مقاومت رنگ در صورت افزایش مقدار
اضافی کبالت کاهش پیدا میکند. در اسیدهای آلی به آسانی حل میشود در شکل زیر ارتباط بین
غلظت کبالت و زمان خشک شدن آورده شده است.
منگنز
عمل کاتالیستی آن کمتر از کبالت است به تنهایی برای مرکبهای چاپ حلب مناسب بوده ولی به عنوان
فعال کننده نیاز به حرارت دارد. گاهی اوقات به صورت ترکیب با دیگر صابونهای فلزی استفاده می
شود بر خالف کبالت، منگنز در ترکیب با سرب، فیلم سختی از مرکب را به وجود میآورد.

سُرب

یک نوع کامالً متفاوت از خشککنها میباشد. اغلب به عنوان خشک کن کمکی اهمیت دارد و کاربرد آن
عموماً در ترکیب با خشک کنهای فعال شبیه کبالت و منگنز است. در ضمن اثر پلیمریزیراسیون سرب
مطمئناً ایجاد یک فیلم سخت از مرکب میباشد.
سریم
جهت پخت نهایی مخصوصاً در ورنیهای سفید و ورنیهای پس از چاپ که ابقاء رنگ عامل حیاتی است،
پیشنهاد میشود. مخصوصاً با رزینهای آلکید و اُپکسی و یا در ترکیب این رزینها با رزینهای آمین
مفید است. خشک کنی با بازده متوسط و رنگ روشن میباشد و به صورت مخلوط با صابونهای کبالت یا
منگنز استفاده میشود.
زیرکونیوم
جدیدترین خشک کن کمکی میباشد. اغلب در حاالت به خصوصی به عنوان یک جانشین برای سرب در
رنگها و دیگر رنگهای بدون سرب که نیاز به خشک کردن دقیق دارند به کار میروند. این ترکیب
مخصوصاً برای حذف چسب در رزینهای آلکید با درصد روغن باال پیشنهاد میشود.
روی
یک خشک کن کمکی میباشد و در صورت استفاده در ترکیب با کبالت ایجاد یک فیلم سخت مینماید.
در میان همة خشککنها روی بهترین عامل مرطوب کننده میباشد و براقیت و درخشش فیلم خشک
شدة مرکب به وسیلة افزودن روی بهتر میشود.
آهن
خشک کردن به وسیلة پلیمریزاسیون را تسریع کرده در الکهای شیشة هوا خشک، از آهن جهت رفع
چسبندگی استفاده میشود.

کلسیم
یک خشک کن کمکی جالب میباشد. شاخصههایی وجود دارد که در ترکیب با دیگر صابونهای فلزی
تشکیل یک کمپلکس فلزی میدهد به عنوان مثال در صورتی که محلول کبالت بنفش به کلسیم افزوده
شود رنگ ابی تیره مشاهده میگردد در برخی مرکبهای سفید استفاده میشود در سیستمهای با بوی
کم استفاده میشوند.
خشک کنهای خمیری:
این خشککنها به وسیلة ساییدن نمکهای آلی سرب و منگنز در ورنیهای روغن کتاب تهیه میشود.
استات سرب، بُرات منگنز معموالً استفاده میشود. درصدهای آن قابل تغییر است. ولی معموالً شامل
40 درصد استات سرب و 8 درصد برات منگنز میباشد. از کُبالت به نُدرت در خشک کنهای خمیری
استفاده میشود. خصوصیات خشک شدن آرام، خشک کنهای خمیری، سطح مرکبقابل قبولی را
بدست میدهند. از آنها معموالً در مرکبهای چند رنگ استفاده میشود. از پراکسیدهای معدنی به
صورت خوبی در خشککنهای خمیری استفاده میشود ولی نکات ایمنی زیادی جهت جلوگیری از آتش
سوزی در هنگام تولید باید صورت گیرد. این ترکیبات در مرکبهای افست بسیار مفید میباشند
جهت ایجاد حد متعادل اثر خشک شدن در مرکبهای پایة روغن، باید توجه شود که برخی رنگدانهها از
قبیل نمکهای PMTA نیاز به خشککنهای بیشتر از حد متوسط هستند و آبی برنز با فتالوسیانین
نیازمند میزان کمتری از این خشککنها میباشد.
چنانچه مرکب حاوی مقدار زیادی خشک کن باشد و کاغذ جذب باالیی داشته باشد حالت گچی شدن
مرکب تشدید میشود یا میبایست نوع مرکب را تعویض کرد و متناسب با کاغذ از مرکب دیگری
استفاده کرد و یا اینکه نوع کاغذ را عوض کرد. برای رفع اشکال مرکبی که بسیار نرم است میبایست
کمی از رزین به کار رفته در مرکب را به آن اضافه کرد.

4 -اگر مرکب دارای رنگدانه )پیگمنت( باالیی باشد:
پیگمنتها به همراه دایها مهمترین و اصلیترین جزء فرمول مرکبهای چاپ میباشند. این مواد
محلول به وسیلة تغییر در خواص انعکاس نور، رنگ را به مبنای چاپ شده میدهند. این مواد با توزیع
اندازة ذرات متعادل تهیه میشوند. غالباً حاللها و سیستمهای ناقلی که با دایها استفاده میشوند،
محصوالتی با ویسکوزیتة پایین به دست میدهند. ذرات دای به قدری ریز هستنتد که به داخل الیاف
مادة پایه جذب میشوند. این عمل به وسیلة انتقال حرارت و یا با استفاده از حاللهای قطبی یا آب
انجام میگیرد. پیگمنتها را به صورت ساده میتوان به دو گروه گیاهی و معدنی و بسیاری از آنها سنتز
میشوند که خود به دو بخش بزرگ معدنی و آلی تقسیمبندی میشوند. تعداد کمی از این نوع پیگمنت
ها در صنعت مرکبسازی استفاده میشوند.
یک پیگمنت با چهار مشخصه زیر معرفی میشود:
1 -نام پیگمنت
2 -شمارة ساختمانی
3 -اسم شیمیایی
4 -اسم تجاری
مقایسة اجمالی از خواص دو گروه رنگدانههای معدنی و آلی با یکدیگر:
خواص پیگمنت معدنی آلی
رنگ عموماً تیره اغلب روشن
کدری باال پایین
قدرت رنگدهی پایین باال
مقاومت به حالل پایین باال
مقاومت به گرما و حرارت خوب یا عالی متغیر رو به ضعیف
قیمت ارزان متغیر رو به گرانی
مقاومت در برابر نور خوب متغیر رو به پایین

امیدواریم مطالب فوق برایتان مفید واقع شده باشد.

فر آیند سوزاندن و اثر آن در کیفیت پلیت

 تاریخچه سوزاندن پلیت در ایران
در سال 1964 پلیت های آلومینیومی حساس که از کیفیت چاپ دهی باالتری نسبت به پلیت مسی بر خوردار
بودند ، توانستند جایگزین پلیت های مسی شوند . از آنجا یی که پلیت آلومینیومی قابلیت حرارت دهی خوبی دارد
 با این جایگزینی پدیده سوزاندن پلیت نیز مطرح می گردد.این فراین باعث افزایش کیفیت
پلیت و بالا بردن تیراژ چاپ می شود . از آن زمان تاکنون دستگاه زینک سوز در چاپخانه ها و لیتو گراف های
بخش خصوصی و دولتی مورد استفاده قرار گرفته است . در سال 1355 شرکت هوخست آلمان که تولید
کننده پلیت با مارک p5s بود سرویس سوزاندن پلیت را مستقل از چاپخانه و لیتو گرافی و به صورت رایگان
ارائه نموده پس از انقالب این شرکت سوزاندن پلیت را متوقف نمود.البته در ایران چاپخانه ها و لیتوگرافی
های بخش خصوصی مانند )لیتو گرافی اشکان ( و بخش دولتی مانند )روز نامه کیهان – روزنامه اطالعات –
شرکت افست –شرکت چاپ و نشر (این سرویس را فقط به مشتریان خود عرضه می نمودند. درسال 1369
موسسه ان – کا )نظری ( اولین موسسه ای بود که به شکل مستقل و مجزا از چاپخانه و لیتو گرافی فقط در
زمینه ی سوزاندن پلیت با خرید یک دستگاه زینک سوز برقی از صنعت خود کفایی چاپ فعالیتش را آغاز نمود
.به طوری که روزانه 70 الی 120 برگ پلیت در ابعاد 1 ورقی تا 4 ورقی را می سوزاند.در چند سال اخیر
تعداد 7 کارگاه زینک سوزی که فقط سرویس سوزاندن پلیت ارائه می نمایند در سطح تهران تاسیس گردیده
است.
عملیات سوزاندن پلیت
یکی از راههای افزایش تیراژ چاپ افست استفاده از پلیت های مسی می باشد و راه حل دیگر حرارت دادن
پلیت آلومینیومی است.زینک های مسی تیراژ چاپ باالیی دارند اما دقت الزم در کار های ظریف را نمی توان از
آن انتظار داشت و همچنین قیمت تمام شده آن چند برابر پلیت آلومینیومی می باشد . بنابر این راه حل
مناسب برای افزایش تیرلژ با حفظ کیفیت چاپ و افزایش عمر پلیت و مقاومت ژالتین در مقابل خورندگی مواد
شیمیایی و بخصوص الکل ایزوپروپانول و مرکب های افست بخصوص مرکبهای uv و مقاومت در مقابل سایش ،
سوزاندن پلیت های الومنیومی می باشد که باعٍ افزایش کیفیت پلیت آلومینیومی می گردد. ابتدا پلیت
آلومینیومی را شسته و لکه های ناشی از خشک شدن آب را از روی سطح پلیت پاک نموده و سپس آن را
درون کحفظه هی بنام دستگاه زینک سوز با حرارت غیر مستقیم 270درجه سانتی گراد به مدت 3 دقیقه قرار
می دهند .در این حالت وقتی که پلیت از محفظه خارج می کنند نواحی یا سطوح تصویر دار روی پلیت که قبال
به رنگ سبز یا آبی بود و به رنگ قهوه ای تبدیل می شود واین فرایند باعث مقاوم شدن نقش های ثبت شده
یا سطوح تصویری روی سطح پلیت بدون کم کردن درصد ترامها می گردد. تیراژ چاپ و افزایش عمر پلیت به
مدت زمان حرارت دهی و حرارت موجود در دستگاه زینک سوز می باشد . افزایش عمر پلیت نیز به حد سختی
آلومینیوم بستگی دارد که پلیت حرارت دیده نباید دچار کش آمدن و از دست دادن حالت فنری پلیت گردد و
چنانچه اگر یک سری پلیت چهار رنگ با یک دمای یکنواختسوزانده نشود پلیت برای از بین بردن آلودگی روی
سطح پلیت سوزانده شوده که باعث زمینه دادن بر روی کاغذ می باشد . یعنی نواحی غیر تصویر مرکب را ببه
جای آب جذب می کند . در صورتی که این نواحی آب پذیر می باشند . 2 روش وجود دارد 1 -قبل از
سوزاندن محلول صمغ یا مولتی گام بر روی سطح پلیت با اسفنج مالیده می شود و سپس پلیت سوزانده می
شود. 2 -بعد از عمل سوزاندن محلول های مختلف بعد از سوزاندن از جمله محلول PD100–پر منگنات و مایع
هیدروکسید و غیره را بر روی سطح پلیت زده می شوند،این دو روش باعث می شود نواحی غیر تصویری از
حالت الئوفیلیک یا چربی دوستی به حالت هیدروفیلیک یا آب دوستی تبدیل گردید این عمل باعٍ حساسیت
ززدایی نواحی غیر تصویری می شود .این محلول ها برای محافظت بیشتر از پلیت سوزانده شده مورد استفاده
قرار می گیرد.
عملیات دقیق سوزاندن پلیت با عٍ مستحکم تر شدن مولکولی در ساختمان پلیمر بخش تصویری پلیت می
گردداین فرایند باعث بهینه سازی و بهره وری بیشتر پلیت آلومینیومی می گردد.
فرایند سوزاند پلیت یعنی حرارت دادن مناسب به سطوح تصویر دار پلیت ، مقاوم کردن سطوح تصویری آن
در مقابل سایش و خورندگی ، حفظ خواص مکانیکی ورق پلیت آلومینیومی ، یعنی هیچ گونه تغیراتی در
آیتمهای متالوژی ورق ایجاد نگردد بلکه موجب این آیتمها می شود . با حرارت دادن مناسب به پلیت می توان
جلو گیری از دفرمه شدن ورق نمود .چنانچه افزایش درجه حرارت و یا افزایش زمان حرارت پیش آید باعث
دفرمه شدن ورق می شود و در واقع ورق دچار شل شدگی می گرددکه موجب ناهماهنگی عالئم و ریجستر بر
روی کاغذ می شود یعنی اگر یک سری پلیت چهار رنگ بایک دمای یکنواخت سوزانده نشود پلیت کوچک و
بزرگ می شود و کار روی هم چاپ نمی شود که در واقع این ضعف عملیات سوزاندن پلیت نمی باشد بلکه بی
توجهی در سوزاندن پلیت منجر به شل شدگی و از دست دادن خاصییت فنری ورق می شود.
-تنشهای مکانیکی موثر بر روی سطح پلیت
عمر پلیت که در واقع به تعداد چاپی که از آن گرفته می شود تعریف می گردد که باسوزاندن پلیت افزایش
می یابد . سوزاندن به معنی حرارت دادن سطوح تصویر دار پلیت است البته به شرطی که ماده قسمت
تصویر پلیت از نوع مناسب برای سوزاندن باشد . حرارت بیش از حد پلیت باعث شل شدن استحکامی در
پروسه ساخت فرایند آنلینیگ )سخت کردن ( ورق آلومینیومی که در مرحله ساخت انجام می شود. زمانی که
پلیت بر روی سیلندر نصب می گردد کلمپها یا گیره ها ورق را بر روی سیلندر نگه می دارند .
تحت تاثیر نیروی کشش ثابت است و تناوبی نمی باشد اگر چاپی در هنگام نصب پلیت دقت کافی نداشته
باشد و کلمپ ها را بیش از اندازه سفت کرده باشد حتی اگر فرایند سوزاندن دقیق انجام گرفته باشد حتی
قبل از اینکه پلیت ضعیف گردد به تجربه دیده شده است پلیت دچار پارگی زود هنگام می گردد.
نیروی فشار که بر روی پلیت اعمال می شود تنش تماسی که از طرف سیلندر الستیک به سیلندر پلیت وارد
می شود این فشار به شکل عمودی به سطح پلیت وارد می شود.
اصطکاک حاصل بین الستیک سیلندر و سطح پلیت باعث بوجود آمدن دو پدیده می شود:1 -سایش سطح پلیت
2-ایجاد حرارت در اثر اصطکاک که حرارت سطح پلیت را باال می برد.
نور های مرکب باسطح پلیت تماس پیدا می کنند مرکبی شدن سطح پلیت و تمیز شدن آن بوسیله نورد آب و
در صد تبخیر محلول آب بر روی سطح پلیت با عٍ کاهش درجه حرارت سطح پلیت می گردد در نتیجه در همین
پروسه بگونه ای نوسان درجه حرارت به طور شدیدی در روی سطح پلیت به طور لحظه ای بوجود می آید . این
نوسان درجه حرارت و محدوده آن بعالوه فشار عمودی وارد از طرف الستیک سیلندر بر روی سطح پلیت به
طور نوسانی تغییر می کند که باعث ایجاد خستگی )Fatigue )و خزش )creep )در پلیت می شود که عامل
اصلی گسیختگی در پارگی پلیت قبل از ضعیف شدن و سطوح تصویری می باشد .
در این مرحله اهمیت فرایند سوزاندن پلیت به طوری که بیش از اندازه به آن حرارت داده نشود مشخص می
گردد،زیرا که با حرارت بیش از اهندازه به پلیت خواص استحکام مکانیکی ورق به طور شدیدی کاهش پیدا
می کند و این با توجه به فرایند تنش های اعمالی به سطح پلیت در ماشین چاپ که در باال به آن اشاره شد
SñQ ·kºHp¼w k¹ÄAoÎ ÂwnoM
باعث تضعیف شدید عمر پلیت می گردد .سپس در اثر حرارت مناسب به پلیت آیتمهای کریستالی مولکولی
فلزآلومینیوم پلیت هیچ گونه تغییراتی در ورق ایجاد نمی شود نه تنها آیتمهای متالوژی آن را تغییر نکرده
است بلکه به هیچ ترتیبی از نظر مقاومت مکانیکی هیچ گونه تغیراتی در ورق داده نشده است ودر اصل در
اثر حرارت مناسب ایتمها متالوژی ورق را تقویت کرده ایم.
دالیلی که از آلومینیوم بعنوان فرم چاپی ماشین افست کاربرد دارد 1-خاصیت الوفیلیک و هیدروفیکی 2-
آلومینیوم مقاومت خوبی را در خصوص خستگی )Fatigue )نسبت به فلزات آهنی نشان می دهد . ضمنا در
تیراژ باالی میلیون مقاومت به سایش آهن نسبت به فلزات غیر آهنی مانند آلومینیوم و مس بیشتر می باشد
پلیت در ماشین افست تحت تاثیر بارهای خیلی باالیی قرار ندارند بلکه بر عکس تحت تاثیر بارهای کوچک
نوسانی و تغییرات درجه حرارت شدید قرار می گیرد و این باعث ایجاد خستگی وخزش در ورق می شود.
2-2-2 -اثر سوزاندن پلیت در اصالح اشکال ساختاری چاپ افست
در ابتدا الزم است که نکته بسیار پر اهمیتی که در خصوص ضعف اساسی روش چاپ افست در مقایسه با
دیگر روش های چاپ اغلب نادیده گرفته می شود. به آن اشاره نمود همانگونه که در سطور پیش به آن اشاره
شده است روش های چاپ به چند گروه اصلی و کاربردی تقسیم می گردند که به طور مختصر می توان آنهارا
به ترتیب زیر بر شمرد 1 -چاپ گود 2 -چاپ برجسته 3 -چاپ همسطح در صنعت چاپ امروزی هر یک از این
روش ها خود ممکن است به چند زیر گروه تقسیم گردند که این خود به دالیل تکنولوژی و اقتصادی بوده و
هر کدام دارای ضعفها و قدرت های خاصی می باشند .همامگونه که در فصول پیشین در جای جای گوناگون به
آن اشاره شده و مورد برسی قرار گرفته است در چاپ همسطح روش چاپ افست )printing offset)بر اساس
اختالف خصوصیت رفتاری روی یک سطح مشخص که اغلب سطح روی پلیت می باشد ، در قبال مرکب چاپ ، می
توان به فرایند یک چاپ با کیفیت دست پیدا نمود . این اختالف رفتاری بر اساس خصوصیت روغن دوستی
)oleophilic )و آب دوستی )Hydrophilic)بخشهایی از سطح پلیت می باشد.ایجاد این خصوصیت رفتاری
معموال با انجام فرایند های خاصی که در بخش لیتو گرافی انجام می شود روی پلیتهای افست ایجاد می گردد. و
در نتیجه سطح روی پلیت با توجه به طرح چاپی به دوقسمت تصویری )Image Area )که همان بخش چربی
دوست یا اولئوفیلیک است وقسمت غیر تصویری )Non Area Image )که همان بخش آب دوست و یا
هیدروفیلیک است تقسیم بندی می گردد.
این دو بخش با توجه به نوع طرح گرافیکی)چاپی(به طور شدید حتی می تواند به داخل یگدیگر مخلوط گردند
بطوری که برای مثال در هنگامی که در طرح چاپی اصلی ترام با در صدهای گوناگون داشته باشیم بخش های
تصویری وغیر تصویری بصورت نقطه های )dot)بسیار کوچک در کنار یکدیگر روی سطح پلیت در فرآیندلیتو
گرافی بوجود می آیند. همانگونه که می دانیم در چاپ افست سطح روی پلیت در قبال کار کرد الستیک
سیلندر بطور شدیدی تحت تاثیر پدیده اصطکاک قرار می گیرد که در مقایسه بابضی از روش های چاپ مانند
چاپ گود )gravure roto)این اصطکاک بسیار شدیدتر بوده و پلیت روش چاپ بکار رفته این پدیده بطور
شدیدی روی کیفیت چاپ به دست امده بطور ساختاری اثر می گذارد. حال انکه در دیگر روشها از جمله مانند
چاپ گود بعلت سختی باالی سطح روی سیلندر گراور و همچنین گود بودن بخش تصویری در این روش می
توان گفت که اصطکاک موثر روی سیلندر گراور بسیار کم می باشد بقدری که در تیتراز و کارکرد های بسیار
طوالنی حتی می توان مقدار ان را در حد صفر در نظر گرفت و همچنین به علت ساختار روش چاپ این مقدار
بسیار کم اصطکاک حتی نمی تواند کوچکترین اثری روی کیفیت چاپ در تیراز بسیار باال و زمان های طوالنی
کارکرد داشته باشد.
لذا بدیهی است که در چاپ افست فاصله از اصل همانندی که در واقع یکی از اصولهای پایه ای در تگثیر طرح
اصلی)original (میباشد بطور ساختاری نسبت به بعضی از روشهای دیگر چاپ گود بیشتر است و این خود
بعنوان یکی از اشکاالت ساختاری چاپ افست به شمار می رود.
حال سوزاندن پلیت چگونه به اصالح این مشکل ساختاری کمک می کند.
برای بیان دقیق تر و علمی این اثر کمکی ابتدا اجازه دهید چند نکته ای را در خصوص پلیت افست متذ کر
شوم . در استفاده پلیت روی دستگاه های طوالنی مدت و یا بعبارت دیگر در هنگام گرفتن تیراز باال از زینک
معموال کار گرفتن از پلیت تا به انجا می رسد که اصطالحا گفته می شود که پلیت ضعیف کرده و دیگر قابل
استفاده نیست و در صورت ارائه کار می بایست دو باره پلیت جدیدی را از کار مزبور در لیتوگرافی تولید
کرده و به تعبیر علمی تر پایین امدن حساسیت رفتاری دو گانه سطح پلیت )خاصیت اولئو فیلیکی و
هیدروفیلیکی بخشهای تصویری و غیر تصویری ( بعلت کار کرد زیاد و یا بعبارت دیگر قسمت تاثیر اصطکاک
زیاد بودن ان می باشد در این مرحله به حدی است که کامال باچشم غیر غیر مسلح قابل تشخیص بوده و به
طور کامال بارزی در چشم هر فرد غیر متخصصی در روی کار چاپی دیده می شود .
بدین ترتیب بطور شدید وضوح و کنتر است کار چاپی کم می شود و لذا در چشم هر بیننده ای قابل قبول می
نمایاند.
در اینجا می بایست توجه داشته که ضعیف کردن پلیت پدیده ای نیست که به ناگهان در فرایند چاپ افست
پیش بیاید بلکه بطور ساختاری پدیده ای تدریجی است لذا از همان ابتدای کار می شود منتها به علت نا
محسوس بودن این ضعف کیفیت در چاپ )حداقل توسط چشم غیر مسلح(می توان عملیات چاپ را ادامه داد تا
جایی که این اشکال بگونه ای که پیشتر گفته شد پیش بیاید...در همین حالت که معموال معیاری از پلیت خوب
و بد به لحاظ مقاومت کوتینگ روی ان بطور تحت اللفظی به میان می اید.و عموما بیان می شود که جنس این
پلیت خوب می باشد و یا جنس نوع دیگری پلیت از مثال فالن شرکت می باشد. اما می بایست توجه داشت که
اساس این مشکل در واقع ساختاری است.
با سوزاندن پلیت سطح پوشش پلیت)بخش تصویری و غیر تصویری(بطور کلی سخت تر می گردد لذا بعبارتی
طول عمر پیلت چهار برابر اضافه می گردد و بعبارتی دیگر ضعیف شدن پلیت در هنگام چاپ چیزی چهار برابر
از نظر زمانی و یا تیراز تعویق می افتد . لذا با سوزاندن زینک می توان سه تا چهار برابر فاصله از اصل
همانندی را کمنمود و در نتیجه به اصالح ساختاری اشکال موجود در چاپ افست کمک نموده اپر این افزایش
عمر پیلت را حداقل یک برابر در نظر بگیریم می توانیم این فرایند اثر بخشی را بطور مقایسه ای در نمودار
زیر نشان داد.
SñQ ·kºHp¼w k¹ÄAoÎ ÂwnoM
بدین ترتیب کامال واضح است که بلعکس انچه که بعضی بطور عامیا نه مطرح می کنند که در صورتی که کار
چاپی با کیفیت باال مورد نظر باشد بهتر است پیلت سوزانده نشود.
در واقع در صورتی که نیاز به کار چاپی باشد حتی در صورتی که نیاز به تیراز کمی هم باشد رعایت اصول
همانندی خود ایجاب می نماید که پیلت سوزانده شود و سپس از ان کار گرفته شود از روی نمودار پیداست
که در سیستم چاپ افست بهترین کیفیت بطور ساختاری همان کارهای چاپی بدست امده در لحظات اول چاپ
است و هر چقدر که از این مر حله دور تر شویم و سطح زمان باالتر و یا تیراز باالتر رویم کیفیت بطور متنایب
کم می شود تا انجایی که دیگر پیلت ضعیف کرده و دیگر نمی توان کار چاپی را انجام داد این نقطه در نمودار
صفر در نظر گرفته شده است.
3-2 -مزایای سوزاندن پلیت
1-سوزاندن پلیت از نظر اقتصادی نسبت به کپی مجدد
2-باال بردن تیراز چاپ و افزایش عمر پلیت
3-مقاومت در برابر سایش و خوردندگی سطوح تصویری پیلت
4-جلو گیری از اطالف وقت برای تعویض مجدد پیلت و دیگر تنظیمات مربوطه
1-3-2-سوزاندن پیلت از نظر اقتصادی
امروزه هزینه های پیش از چاپ به عنوان یکی از پارامترهای مهم در چاپ مطرح می باشد.سوزاندن پلیت در
مقایسه با کپی مجدد برای چاپ در تیراز باال و یا چاپ مجدد توجیه اقتصادی دارد.چرا که اجرت سوزاندن پیلت
دو ورقی/10000ریال می باشد در صورتی که کپی مجدد پلیت 2ورقی60000 70000ریال می باشد.این
موضوع در پیلت های 2ورقیCTPبیشتر مشهود است چرا که کپی پیلت 2ورقی110000CTPریال الی
125000ریال است .ویا در پلیت های 5/4ورقی که اجرت کپی ان 150000ریال الی 170000ریال است
در صورتی که اجرت سوزاندن پلیت 5/4ورقی/1500ریال می باشد با توجه به فاصله قیمت ها سوزاندن
پیلت با کپی مجدد ان فرایند سوزاندن باعث بهره وری بیشتر از پلیت و کم کردن هزینه ها می باشد.
SñQ ·kºHp¼w k¹ÄAoÎ ÂwnoM
نوع پیلت اجرت کپی اجرت سوزاندن
GTOمعمولی 30000ریال 6000ریال
6000 60000 CTP GTO
10000 70000 معمولی ورقی2
10000 120000 CTPورقی2
15000 170000 ورقی4/5
15000 220000 CTP ورقی4/5
2-3-2 باال بردن تیراز چاپ افست
سوزاندن پلیت الومینیومی باعث افزایش تیرلز چاپی با حفظ کیفیت چاپ سطوح تصویر بر روی سطح کاغذ می
باشد. با سوزاندن پلیت استحکام بیشتر زنجیره مولکولی پلیمر کوتینگ روی سطح پلیت ایجاد می گردد به
تجربه نشان داده شده است که در اثراین استحکام مولکولی در پلیت سوزانده شده می توان تیراز 4برابر
بیشتر از پلیت سوزانده نشده افزایش داد در نتیجه باعث افزایش عمر پلیت می گردد.
تیراز انواع پلیت با مارک های مختلف به صورت بدون سوزاندن و سوزانده شده که به شکل تجربی در
چاپخانه های مختلف بدست امده است.
الزم به ذکر است شرکت کداک که پلیتی را ارائه نموده است با نام کداک پلی کروم کاپریکورن اسکل تیراز
این پلیت بدون سوزاندن 25000شیت می باشد و با سوزاندن 000/1200تیراز دارد. این پیلت دارای الیه
پوششی ویزه مقاوم در برابر مواد شیمیایی به خصوص الکل ایزوپر و پانول )IPA )و سایر عوامل دخیل در
چاپ می باشد و مقاوم در برابر مرکب uvاست.
تیراز انوان پلیت های معمولی با مارک های مختلف بصورت سوزانده شده و نسوزانده که به شکل تجربی از
چاپخانه های مختلف بدست امده است
نوع پلیت بدون سوزاندن سوزانده شده سطح چاپ شونده چاپخانه
موخستP55 70000شیت 280000شیت مقوای 250 گرمی چاپ خودکار
السرا 40000شیت 160000شیت تحریر80گرمی چاپ اینده
فوجی 20000شیت 80000شیت کاغذ گالیه90گرمی چاپ صاحب کوثر
رکوپلیت 50000شیت 200000شیت مقوای250گرمی چاپ صاحب کوثر
پیلت چینی 20000شیت 80000شیت کاغذ پشت چسبدار چاپ پدیده
تیراز انواع پیلت های پلیت ستر)CTP )با مارک های مختلف به صورت سوزانده شده و نسوزانده که به شکل
تجربی از چاپخانه های مختلف بدست امده است.
نوع پلیت)CTP )بدون سوزاندن سوزانده شده سطح چاپ شونده چاپخانه
اگافا با کوتینگ بنفش 80000شیت 320000شیت کاغذتحریر80گرمی نیرو چاپ
فوجی با کوتینگ سبز 70000شیت 280000شیت کاغذ گالسه90گرمی چاپ پدیده
الکتراکسل کداک پلی
کروم
150000شیت 000/000/1 مناسب برای ترام
1-%99بینFM
شرکت کداک
3-3-2-اثر سوزاندن پلیت در افزایش مقاومت در مقابل سایش و خورندگی سطوح تصویر دار
تاثیر سوزاندن پیلت در افزایش مقاومت در قابل سایش و خورندگی سطوح تصویر سوزاندن پیلت باعث
افزایش استحکام اتصاالت بین مولکولی در ساختمان پلیمر مناطق تصویری می گردد.در اثر این افزایش
استحکام عمر ومقاومت مناطق تصویری افزایش یافته و در نتیجه مقاومت بیشتری در برابر سایش و
خوردندگی مواد شیمیایی و الکل و مرکب)بخصوص مرکب UV)که خود عامل خورندگی سریع مناطق تصویری
میباشد از خود نشان می دهد سوزاندن پلیت برای هر تیرازی نه فقط برای باال بردن تیراز بلکه برای حفظ
مناطق تصویردار و حفظ و ماندگاری کیفیت چاپی پلیت ضروری است و بعبارتی باعث مقاومت زالتین پلیت می
گردد..در واقع فرایند سوزاندن پلیت اثر مهمی در بهینه سازی پلیت دارد.
4-3-2-جلو گیری از اتالف وقت برای تعویض مجدد پلیت و کپی مجدد
به منظور جلو گیری از اتالف وقت در تعویض مجدد پلیت و تنظیمات مجدد و هم چنین کپی مجدد پلیت و
هزینه های اضافی و حفظ کیفیت پایدار تصویر برروی سطح کاغذ فرایند سوزاندن پلیت نقش عمده ای را ایفا
می کند.
4-2-انواع دستگاه سوزاندن پلیت
1-دستگاه برقی سوزاندن پلیت
این دستگاه دارای 2 تا 4 طبقه افقی و به صورت کشویی می باشد از یک فن برای سیر کوله کردن هوای گرم
در محیط دستگاه برخورار است و در دو طرف دستگاه 8 عدد المنت به صورت مساوی تعبیه شده است . این
دستگاه دارای یک کنتاکتور برای حفظ و کنترل درجه حرارت می باشد این دستگاه به دلیل برقی بودن هیچ
گونه الودگی برای پلیت بوجود نمی اورند این دستگاه توانایی سوزاندن پلیت نیم ورقی تا 5/4 ورقی را دارا
می باشد.)شکل15-2)
15-2-دستگاه برقی سوزاندن پیلت
2-دستگاه گازی سوزاندن پلیت
این دستگاه به صورت عمودی یا ایستاده می باشد دارای 4 قفسه بوده و برای سیر کولر کردن هوای گرم در
محیط دستگاه از یک فن بر خوردار می باشد این دستگاه دارای یک کنتاکتور برای حفظ و کنترل درجه حرارت
می باشد و توسط گاز گرم می شود و این دستگاه چون پازی می باشد در بعضی مواقع باعث الودگی پلیت می
گردد این دستگاه توانایی سوزاندن پلیت نیم ورقی تا 5/4ورقی را دارا می باشد.)شکل16-2)
-4-2-درجه حرارت مناسب و مدت زمان الزم در فرایند سوزاندن
رابطه درجه حرارت منایب و مدت زمان الزم با الیاز الومینیوم و ضخامت ورق پلیت در فرایند سوزاندن
ضخامت یکسلن ورقه های پلیت و کیفیت الیاز الومینیوم به کار رفته در پلیت و کوتینگ روی ورق از ویزگی
های مهم برای سوزاندن پلیت می باشد. پلیت الومینیومی در اثر حرارت نباید دچار کش امدن و شل شدگی
واز بین رفتن حالن فنری پلیت گردد.بنابراین مدت زمان الزم و درجه حرارت یکنواخت و مناسب از اهمیت
بسزایی بخوردار هستند. به طور کلی شرکت های اروپایی سازنده پلیت مانند اگفا – کداک – السرا – رکوپلیت
که پلیتهایشان از ویزگی های ذکر شده باال برخوردار هستند دستورالعمل الزم را برای مدت زمان و درجه
حرارت مشخص و مناسب راارائه می دهند که بشرح زیر می باشد درجه حرارت الزم و مناسب برای پلیت
1ورقی یاGTOباضخامت 15میکرون 270درجه سانتی گراد و مدت زمان الزم 30 ثانیه می باشد درجه حرارت
الزم و مناسب برای پلیت 2ورقی باضخامت 30میکرون 270 درجه سانتی گراد ومدت زمان الزم 3 دقیقه می
باشد برای پلیت 5/4ورقی باضخامت 30 میکرون 270 درجه سانتی گرادو مدت زمان الزم 5/4دقیقه می
باشد.الزم به ذکر است با ورود پلیت های ارزان قیمت اسیایی)چین-هند-کره-تایوان (به بازار ایران
متاسفانه در بعضی موارد دیذه می شود که ضخامت ورق پلیت در یک بسته یکسال نمی باشد مثال یکی 30
میکرون و دیگری 28 یا 29 میکرون است و از کیفیت الیاز خوبی برخردار نمی باشدو این موضوع ما را ملزم
می سوزانیم پلیت چینی را باید به رنگ زیتونی بسوزانیم ولی باهمان درجه حرارت مذکورزمان کمتری باید
داخل دستگاه قراربگیرد این عمل مانع از کش امدن پلیت و درفمه شدن و از بین رفتن حالت فتری پلیت می
گرددولی تیراز چاپی که از این پلیت با رنگ زیتونی گرفته می شود به جای 4 برابر 3 برابر تیراز معمولی پلیت
را می توان دریافت کرد نا گفته نماند در هنگام سوزاندن اگر یک سری کار 4 رنگ داشته باشیم مدت زمان
الزم و درجه حرارت یکنواخت برای هر 4 رنگCMYKیعنی 4 عددپلیت باید یکسان باشد تا چهار رنگ روی هم
چاپ شوند.
2-4-2-تفاوت بین پلیت سوزانده شده و پلیت سوزانده نشده
طول عمر پلیت سوزانده شده 4برابر پلیت سوزانده نشده است یعنی از پلیت سوزانده شده 4 برابر تیراز
چاپی بیشتری را می توان دریافت کرد.
مقاومت پلیت سوزانده شده در برابر دارو های شیمیایی و الکل و مرکب )بخصوص مرکبuv)که باعث
خورندگی و سلیش سطوح تصویر دار می باشند 4 برابر بیشتر از پلیت سوزانده می باشد پلیت سوزانده شده
از استحکام بیشتر زنجیره ای مو لکولی پلیمر کوتینگ روی سطح و طول عمر بیشتر مناطق تصویری را نسبت به
پلیت سوزانده نشده دارا می باشد و از مقاومت زالتین باالتری بر خوردار است در مقابل نور مستقیم ضعیف
نمی گردد در صورتی که مناطق تصویری پلیت سوزانده نشده در مقابل نور مستقیم ضعیف می شوند پلیت
سوزانده نشده قابلیت رو تئش کاری را دارد در صورتی پلیت سوزانده شده قابلیت رو توش کاری را ندارد.
5-2مشخصات محلولهای قبل و بعد از سوزاندن
خالصه اختراع : یک ترکیب محلول در اب که به منظور حفاظت از پلیت های نیمه حساس که تحت نور قرار
گرفته اند )ظهور شده اند(استفاده می شود این تر کیب از مقادیر مناسب زیر تشکیل یافته است )a)یک نمک
امونیم سدیم پتاسیم و یا لیتیوم یک اسید الی قوی )b)یک نمک امونیم سدیم پتاسیم و لیتیوم یک شوینده
یونی که خصوصیتهای یک نمک اسیدی الی قوی را دارا می باشد به همراه یک نمک اسیدی الی ضعیف و
)c)امونیم سدیم پتاسیم و یا لیتیوم یک اسید الی ضعیف.
این تر کیب به سطح پلیتی که ظهور یافته قبل از اینکه سوخت شود مالیده می شود در اثر کاربرد این محلول
از الود شدن و یا خراب شدن سطح پلیت جلوگیری بعمل می اید.
حوزه تخصوصی این اختراع :
این اختراع مربوط است به یک ترکیب محلول در اب براتی سوزاندن پلیت که البته ترکیبات ان شاکل مقدار
موثر از یک نمک اسید الی قوی و یک نمک اسید الی ضعیف می باشد با بکار بردن محلول رو.ی سطح پلیت که
ظهور یافته قبل از این که سوزانده شود از الودگی ها و یا خرابی پلیتکه ممکن است در هنگام سوزاندن پلیت
در ان ایجاد شود جلو گیری بعمل می اید این محلولدارای این مشخصه خاص است که دارای کار برد سریع تری
روی پلیت ها است و از این جهت به محلول های مو جود در این خصوص که تا بحال ارائه شده است ارجحیت
دارد.
پیش زمینه اختراع :
همانگونه گه می دانیم نوع پلیت ها نیمه حساس که به تشعشع نور حساس هستند و برای چاپ افست بکار
می روند بسیار معروف و شناخته شده است این پلیت از یک فلز پایه که معموال الومینیوم انودایز شده است
تشکیل یافته اند البته در بعضی موارد این فلز پایه ممکن است روکشی از فلز دیگر مانند زینک منیزیم و
مس استیل شده باشد که در این حالت بصورت دو فلز )dimtal)می باشند.
هنگامی که این الیه حساس به تشعشع بگونه ای تصویر محور تحت قسمت یک فیلم از پیش تهیه شده تحت
تاثیر نور واقع می شود اثراتی را روی بخش تصویری پلیت می گذارند که باعث می شود خصوصیت حل
نشدنی این بخش از پلیت تقویت می گردد بگونه ای که با یک محلول ظهور مناسب می توان این پایه حل پذیر
از پلیت را به راحتی برداشت و به الیه ای از پلیت رسید که دیگر قابلیت حل شدگی بسیار پایین از خود
نشان می دهد بدین ترتیب روی پلیت یک تصویر باقی می ماند که مورد نظر برای چاپ خواهد بود نوع دیگر از
مواد حساس به تشعشع نور وجود دارد که به عنوان فتوپلیمر شناخته می شوند این نوع الیه های بعد از تحت
تاثیر نور قرار گرفتندارای خصوصیت حل نشدن می گردند که برای این پلیت ها فیلم نگاتیورمورد استفاده
قرار می گیرد در این حالت ان قسمت از سطح پلیت که نور نخورده می تواند توسط مایع ظهور برداشت شود و
قسمت تصویر که همان بخش تحت تشعشع قرار گرفته است تصویر را برای چاپ تشکیل می دهد مثالی از
فتو پلیمر های مناسب شامل رزینهای دیازو حساس شده با کروم است که بصورت کلوئید)زالتین(است می
باشد مواد حساس به تشعشع نور مانند انهایی که به صورت کریستالهای ایزومری دو گانهقائم
دیازو)diazides orthoguinone)هستند بعد از تحت تاثیر نور قرار گرفتند بسیار بیشتر خاصیت حل پذیری
پیدا می کند که در نتیجه برای این نوع پلیتها فیلم پزیتواستفاده می شود در این حالت ان قسمت از پلیت که
تحت تاثیرنورقرار گرفته توسط مایع ظهور برداشته می شود و قسمتی که نور نخورده بخش تصویر پلیت را
تشکیل می دهد این نوع پلیتها به پلیتهای پزیتوکار مشهور هستند.
عمر پلیت که در واقع به تعداد چاپی که از ان گرفته می شود تعریف می گردد با سوزاندن پلیت افزایش می
یابد سوزاندن به معنی حرارت دادن قسمت تصویری پلیت است البتهبه شرطی که ماده قسمت تصویر پلیت
از نوع مناسب )برای سوزاندن(باشد عملیات سوزاندن پلیت باعث شدید شدن اتصاالت بین مولکولی در
ساختمان پلیمر بخش تصویری پلیت می گردد درجه حرارت و زمان الزم در این درجه حرارت که می بایست
پلیت قرار بگیرد توسط حد سختی الومینیوم پایه که برای بسته شدن روی دستگاه چاپ و تنشی که در انجا
باید تحمل کند تعیین می گردد.
اختراع شماره6694412.k.uبرای بخش هایی تصویری که از جنس نفتاکنون دیازو )nophthoquinone)هستند
داده شد طبق این اختراع پلیت حساس به نور که دارای الیه ای از دیازو است دارای خصوصیت تصویر محوری
و اثر پذیری از نور می باشد که پساز تحت تاثیر نور قرار گرفتن با یک محلول باز ظهور می گیرد در مرحله
ظهور ان بخش از سطح پلیت که نورخورده بر داشته می شود وسپس بعد از این مرحله به داخل کوره گذاشته
می شود تا ان بخش تصویری از پلیت که در واقع نور نخورده حرارت ببیند و بعبارتی تقویت وسخت شود
سپس الزم است که پلیت را دوباره با یک محلول باز شستشو داد تا الودگی ها و کثیفی هایکه در اثر حرارت
دادن در پلیت بوجود می اید از بین برود تا پلیت برای چاپ حاظر شوگردد.
در بسیاری از مواقع برای پلیتهای که بخش تصویری می بایست حرارت ببیند به عبارت دیگر برای پلیت هایی
که حتما الزم است که برای تقویت و سخت شدن سطح تصویری ان را حرارت داد در مواد الیه حساس به نور
مواد تقویت کننده ای رابکار میبرند )که البته این عمل در کار خانه انجام می گیرد(ویا روی بخش تصویری
ماده الکی تقویت کننده ای را بعد از ظهور زینک می مالد )که البته این کار در لیتوگرافی انجام می گردد(رزین
نووالک)novalke)و یا رزین ریزول)resol)نمونه های از این نوع مواد تقویت کننده می باشدند که به طور
معمول استفاده می گردد اگر چه همانگونه که در پتنت)اختراع(1154749گفته شده عملیات حرارت دادن
)سوزاندن(پلیت به اندازه ای که بخش تصویری تقویت شده سخت گردد باعث می گردد ان بخشی از پلیت که
در مرحله ظهور کنده شده حداقل با یک الیه الود کننده پوشیده شود این الیه الوده کننده دارای خاصیت
جذب مرکب است که این خود باعث زمینه دادن می گرددویا یک زمینهدانه دانه را درهنگام چاپ روی کاغذ
ایجاد می کند در نتیجه این الیه الوده کننده قبل تاز چاپ می بایست از روی پلیت بر داشته شود که این کار
نیز بر اساس اموزه هایی که از اختراعات مربوط به شستشو پلیت با محلول باز می باشد میسر است پتنت .us
No4244910. Patاستفاده از نوع متنوعی از تر کیبات محلول در اب را که بعنوان ))صمغ(( )gumminy)ویا
محلول های سوزاندن از ان نام می برند ارائه نموده است تا از مشکالت حاصل از سوزاندن زینک)پلیت(جلو
گیری بعمل ایداین محلول ها عبارتند ازdisulfonate phenoxybenzene dodeyl sodiumونمک سدیم
اسید سولفوریک نفتالین باز می باشد.
پنت 4786581. usاستفاده از یک محلول صمغی را برای حفاظت پلیت در هنگام سوزاندن توصیه می کند این
محلول ها دارای ترکیبات پلیمری هیدروفیلیک)polymer hydrophilic)و یک تر کیب)oc)اسید الی می باشد
تر کیب اسید الی دارای دو یا چند خصوصیت اسیدی است که شامل :اسیدی carboxyli bensen
SñQ ·kºHp¼w k¹ÄAoÎ ÂwnoM
سولوفیک)sulfonic)وفسفونیک)phosphonic)که دارای phosphonic alkaneاست.در مقابل اختراع
581این اختراع حاضر لزومی برای کار برد پلیمرهیدروفیلیک نمی بیند. در اختراع شماره
us4885230پیشنهاد استفاده از کوپلیمر و یا مونومر محلول در اب مانند styrene acid vinylphosphonic
acido sulfonicونمک های محلول در اب انها را دارد.گرچه آنچه که در این اختراع حاظر پیشنهاد می گردد
شامل استفاده از پلیمرهایی که دارای خصوصیت های اسیدی قوی و نمک های آنها باشد نیست و الیه آلوده
کننده ای که در نتیجه سوزاندن پلیت در آن پیش می آید به طور کلی ضرورتا قابل تشخیص با چشم غیر
مسلح نیست واطمینان از این که تمام آلودگی ها از روی پلیت رفع شده باشد بسیار کار مشگلی است.
عالوه بر این همچنین آلودگی هایی نیز میتوانند در هنگام ظهور پلیت در اثر نفوز مواد ظهور به داخل خلل و
فرج ریز داخل سطح پلیت ایجاد شده باشد و چنین آلودگی هایی احتمال دارد که در هنگام چاپ ایجاد زمینه
)الیه کشیده شده مرکب روی سطح پلیت(نماید.
انتخاب روش ظهور دوباره کردن پلیت بعد از سوزاندن به منظوره از بین بردن این الیه آلوده کننده بسیار پر
هزینه و زمانبر می باشد تازه با توحه به این که پس از سوزاندن دوباره می بایست پلیت به لیتوگرافی ارجاع
داده شده که دوباره مرحله ظهور انجام گیرد.
باتوجه به آلودگی هایی پس از سوزاندن پلیت روی میدهد و مشگالتی که برای آن ایجاد می شود بهترین راه
آن است که در همان مرحله اول از احتمال ایجاد آلودگی روی پلیت جلوگیری شود.همچنین این موضوع کامال
شناخته شده است که آلودگی ایجاد شده در روی پلیت به علت تصعید ترکیبات و موادی است که دراثر
حرارت دادن از روی بخش تصویری پلیت ازاد شده و سپس دوباره روی قسمت هایی که در مرحله ظهور از
روی پلیت برداشته شده رسوب می نماید .حتی برای پلیت هایی که روی سطح انها چگونه مواد الوده کننده ای
وجود ندارد در طی مرحله سوختن در کوره به علت وجود الودگی قبلی در کوره دچار الودگی می شود در نتیجه
بهترین راه استفاده از یک فرمول صمغ پیش از سوزاندن است که فرایند سوزاندن را موفقیت امیز نماید.
حاال دراین مرحله الزم است خصوصیاتی که این محلول صمغ بیش از سوزاندن باید داشته باشد را در نظر
بگیریم ترکیبات این محلول می بایست به عنوان تمیز کننده یا حتی اببندی سطح متخلل اکسید الومینیوم عمل
کند.
در حقیقت چنین تمیز کننده ای می بایست با دقت باال در اطراف ساختار قسمت تصویری پلیت چاپ نیز اتفاق
بیوفتد به عبارت دیگر ترکیبات این صمغ پیش از سوزاندن نباید الیه هایی از پلیت را که در واقع تصویر را
تشکیل میدهند مورد حمله قرار دهند همچنین این صمغ نه تنها باید به فلز پایه نفوذ کند بلکه همچنین
نباید باعث ایجاد ناتنظیمی و یا مشگلی در سطح پلیت گردد نارسایی هایی که به علت فرایند سوزاندن پیش
می اید می تواند مشکالت کتینگ پلیت را تحت فشیرهای دستگاه چاپ نمایان گرداند.
این ترکیب ابی که در این اختراع ارائه شده عالی ترین حفاظت را برای سوزاندن پلیت به وجود می اورد و
همچنین قابلیت ان را دارد که با الیه هایی با ضخامت مختلف روی سطح پلیت قرار بگیرید خواص عالی و فوق
العاده این ترکیب در مقایسه با تر کیبات قبلی در خصوص بهتر بودن یک پارچگی کتین روی سطح پلین در
هنگام مالیدن و سوزاندن به طور بسیار خوبی خود را نشان میدهد عالوه بر این)اجزا(عناصر تمیزکننده)پاک
کننده(این ترکیب دارای خاصیت کندسازی ویسکوزیته است همچنین دارای خصوصیت بی نظیر مرطوب
کنندگی است که به طور نمایانی با افزایش حرارت باالمی رود.
جزئیات اختراع حاظر :
این اختراع مربوط است به استفاده از یک ترکیب محلول در اب که به سطح پلیت ظهور یافته قبل از سوزاندن
پلیت به ان مالیده می شود تا از سطح پلیت حفاظت نماید و از الوده شدن پلیت در هنگام سوزاندن ان
جلوگیری بعمل اید . موثر واقع شدن این محلول وابسته است به افزایش الیه ان مضخامت محلول مالیده
شده به سطح پلیت این ترکیب که قبال به اجزا ان اشاره شده است می بایست ئارای نسبت مولی پتاسیم به
سدیم 1:15تا 1:1باشد ویا طرجیحا 1:8تا1:2ترکیب نمک پتاسیم-سدیم به چند دلیل طرجیح داده می شود
اول اینکه این تر کیب در هنگام سوزاندن پلیت باعث تغییر رنگ پلیت به رنگ قهوه ای می شود.این تغییر
رنگ نشانه دبسیار خوبی است برای چاپچی که سریعا متوجه شود .ایا پلیت سوخته شده یا ن .
دلیل دوم این که با ترکیب نمک سدیم پتاسیم باعث یک نواختی فیلم محلول روی سطح پلیت در هنگام
سوزاندن می گردد در نتیجه بعد از سوزاندن و شستن پلیت یک سطح صاف و بدون هیچ گونه اثر خاصی روی
کوتینگ بدست می اید اگر نمک مورد استفاده فقط نمک سدیم می باشد در هنگام سوزاندن پلیت ترک های
بسیار نازکی روی فیلم محلول مالیده شده روی زینک پیش می اید که باعث می گردد در محدوده هایی از سطح
پیلت که دارای سطح موجی خطی است نشان دهد که بخش هایی از سطح پلیت مورد حمله قرار گرفته است .
اسید الی قوی که در این محلول استفاده می شود ممکن است دارای زنجیره های خطی الکیل الکاریل اریل و
یا اریل اتر :c8c4باشدوشامل اسید هایی باشد مانند )phenoxy-sulfo)بنزن فولفونیک به همراه یک مونومر
دی الکیل خطی و یا مشتقاتی از زنجیره اسید نفتالین سولفونیک که دارای نسبت 4:1اتم کربن است .ترجحا
این اسید قوی الی می بایست مخلوطی ازمنزن سولفونیک و یا oxybis داشته باشد به عنوان نمونه نمک اسید
الی قوی که می بایست در محلول وجود داشته باشد باید به نسبت وزنی 12 %به1 %باشد و یا ترجیحا 8 %به
3 %و یا 6 %به 2 %وزنی.
اسید الی ضعیف که در این ترکیب وجود دارد را می توان از مخلوط گروهی از اسیدهایی ضعیف مانند اسید
سیتریک )که ترجیح داده می شود( گلیکول مالونیک اسید تارترونیک اسید گلیریک و 4 3 2 1
acide box butaneetracarylic تهیه نمود ترجیحا نمک اسید الی ضعیف می بایست شامل نیترات پتاسیم نیز
باشد این نمک به طور کلی به نسبت وزنی 12 %تا 5/0 و یا ترجیحا 9 %تا 1 %به کار میرود.
اساسا عناصر موجود این محلول باید بگونه ای باشد که در هنگام سوزاندن پلیت باعث ایجاد الودگی هوا و
محیط را نکند وباید بر اساس طبیعت سطح پلیت الیه حساس پلیت و هدفی که در استفاده از پلیت در نظر
گرفته شده است انتخاب شوند برای مثال با توجه به کاربردی که پلیت دارد این عناصر انتخابی نباید تنها از
جنبه های فیزیکی موثر باشند بلکه می بایست بگونه ای باشند که باعث پاک شدگی قسمت تصویری پلیت
نشود و یا این که قسمت غیر تصویری پلیت را در خود حل نکنند همچنین ایت عناصر می بایست بگونه ای
باشند که پس از سوزاندن زینک بتوان بدون این که لطمه ای به بخش های تصویر و غیر تصویری پلیت زده
شود به راحتی برداشته شوند عناصر ترکیبی که در باال به ان اشاره شد بطور ویزه ای برای انجام عملیات
سوزاندن و جلوگیری از الوده شدن پلیت موثر و مفید می باشند عناصر تر کیبی این محلول براحتی قابلت کار
برد به روی سطح پلیت ظهور یافته را دارند و می توان به روش های سنتی مانند به اسپری کردن غوطه
ورکردن و یا مالیدن این محلول را به سطح پلیت زد تا یک الیه محافظتی مناسب روی سطح پلیت شکل بگیرد
پس از انجام عملیات سوزاندن ایت الیه محافظتی روی پلیت را می توان براحتی با شستشو توسط اب از بین
برد این مرحله برداشتن سطح حفاظتی روی پلیت به راحتی می توان در هنگام بسته شدن پلیت روی دستگاه
چاپ نیز انجام داد.و در نتیجه الزم نیست که پلیت لیتوگرافی برای انجام این عملیات برگردد شستن پلیت
توسط اب به منظور برداشتن الیه های محافظتی و به چنین غیر حساس نمودن ان توسط موادی مانند صمغ
عربی تمام ان عملیاتی خواهد بود که پلیت را برای انجام چاپ اماده می کنند.
برای ارزیابی کیفیت این محلول در ازمایش جدا از هم انجام گرفته که اولین ان مر بوط است به مطالعه اثر
یک الیه ضخیم از این محلول در روی کوتینگ پلیت بمنظور تعیین اثر بخشی این ترکیب محلول در انجام
ماموریت تمیز کردن و ابندی کردن منافذ پلیت دومین ازمایش مربوط است به مطالعه دقت تمیز کاری و ابندی
کردن منافذ اطراف یک طرح پیچیده تمامی این ارزیابی یک پلیت پزیتیو انجام گرفته است که به شرح زیر
توضیح داده می شود :
1-5-2 -تست الیه ضخیم و فلز پایه پلیت :
پلیت مورد ازمایش دارای ابعاد 4cm.7X25.12است که مقطع 8.3-5.2ان قسمت نور )تشعشع نور( قرار می
گیرد. سپس تمام پلیت ظهور یافته و کامال خشک شد . سپس بخش نور خورده با ضخامت چند میکرون از این
محلول بطور دقیقی پوشیده شده تا اینکه محلول کامال روی ان خشک شود سپس با راکت اغشته به محلول
روی سطح کل پلیت را کشیده و بدین تر تیب یک سطح الیه با ضخامت نازک در سطح کل پلیت ایجاد می
گردد.سپس دوباره به پلیت اجازه داده می شود که کامال خشک گردد و این الیه نازک دارای کوتینگی در حدود
m2/2gتا3می باشد )
سپس پلیت مزبور در کوره ازمایشگاه با درجه حرارتی حدود 270 تا 264 بمدت 2 دقیقه حرارت داده شد
بعد از خنک شدن کل پلیت با اب شیر معمولی کامال شسته شد بعد از این مرحله تنها بخش نور خورده پلیت
توسط پارچه اغشته به مرکب کمی مر کبی شد طوری که )از مخلوط مرکب و اب این قسمت مرطوب گردد(
وسپس پلیت به همین گونه در هوای ازاد گذاشته شد تا کامال خشک شود این پلیت سپس باذره بین و یا
میکروسکوپ 40xمورد بتزرسانی قرار گرفت البته قبل از سوزاندن نیز می بایست سطح پلیت با ذره بین
دیده شود و بازرسی گردیده باشد.
پلیت ازمایش-
پلیت مورد ازمایش دارای ابعاد 28cm X 20می باشد که در حدود 5cm-5.2ان تحت نور قرار نگرفته و بقیه
سطح پلیت تحت تشعشع نور واقع شده که از یک تصویر خاکستری استفاده شده وقتی که پلیت مزبور ظهور
یافته و کامال خشک شد سپس مقدار مناسبی از محلول مزبور به سطح پلیت با اسفنج مالیده می شود وپس از
اینکه دوباره پلیت را کامال خشک شد مقدار کوتینگ بکار گرفته از محلول در این بخش در حدود
m2/4gتا5.3بود سپس دوباره پلیت را داخل کوره گذاشته در درجه حرارت حدود270-265بمدت 2 دقیقه
نگه داشته تا حرارت ببیند بعد از خنک شدن پلیت با اب شسته شده سپس با پارچه اغشته به مر کب و بروی
ان کشیده می شود سپس پلیت را زیر ذره بین بطور دقیق در خصوص مر کب دهی بخش تصویر و عدم مر
کب دهی بخش پایه مورد ازمایش و بررسی قرار می دهیم همچنین تمیزی قسمت پایه پلیت ومرکب گیری
بخش نور نخورده پلیت را در مرزهای ان مورد بررسی و مشاهده قرار می دهیم.
معیار های ازمایش :
معیارهای زیر برای ازمایش بکار گرفته شده است.
معیار مشاهده الیه ضخیم محلول قبل از سوزاندن )مشاهده باچشم(
H سطح صاف
S سطح صاف کمی بی نظمی در سطح دیده می شود
R رگه رگهSTREAKS مقداری بی نظمی در سطح دیده می شود به همراه
I سطح کوتینگ محلول روی پلیت بی نظمی همراه با جمع شدگی و شکست
هیچگونه یکپارچگی محلول روی سطح دیده نمی شود تجمع محلول دیده می شود قطرات محلول
دیده می شود و به صورت تیکه ای خشک شده
Z
هیچگونه تفاوتی دریافت قسمتهایپلیت دیده نمی شود ) یکنواخت (
مشاهده الیه ضخیم روی سطح پلیت بعد از سوزاندن
مشاهده با میکروسکوپ مشاهده با چشم
هیچگونه تفاوتی دربافت قسمت های پلیت دیده IA-N سطح صاف/تغییر نیافته
نمی شود )یکنواخت(
تفاوت کمی در بافت روی پلیت دیده می شود بافت در روی سطح پیلت دیده می شود
مقدار تفاوت در بافت دیده می شود مقداری بخش بافت شدیدی روی سطح پلیت دیده می شود
های روشن تر روی سطح پلیت که نشانه نفوذ محلول
است دیده می شود
بافت شدیدی همراه با تکه های سفید روی سطح
پلیت دیده می شود
محلول کوتینگ شده روی سطح پلیت خیلی نامنظم
است بخشهای روشن نفوذ شده دیده می شود
شکستگی در مقدار کم محلول روی سطح پلیت
بخش نور خورده وپلیت مشاهده توسط چشم /
میکروسکوپ
تمیز بدون هیچگونه مرکب گرفتگی
تمیز بدون هیچگونه مرکب گرفتگی C
کمی مرکب گرفتگی V
مرکب گرفتگی بطور تکیه ای یا کامل T
بعضی قسمت ها تصویر مرکب را بصورت توده ای و تیکه ای با حجم زیاد گرفته P
سطح تصویر مقدار بسیار زیاد مرکب به خود گرفته)زمینه در سطح تصویر دیده می شود در
عین حال زمینه پلیت زمینه پلیت ممکن است کامال تمیز باشد
نگه داری و کار با پلیت سوزانده شده
اپراتور ماشین چاپ پس از دریافت پلیت سوزانده شده معموال باید مشخصات کاررا با سفارش مربوطه کنترل
و مطابقت کند و از هم اندازه بودن پلیت با ابعاد ماشین خود نیز مطمئن شود.اپراتور باید قسمت های تصویر
دار و بدون تصویر پلیت را کنترل کرده ولبه های پلیت سوزانده شده را نیز بازدید نماید متاسفانه بیشتر
اشکاالت ناشی از لیتو گرافی تا بعد از جاپ قابل مشاهده نیستند یکی از اشکاالتی که در موقع دریافت پلیت
سوزانده شده می توان به ان پی برد و جود الیه ضخیم و رگه مانند صمغ بر روی تصویر است چنین رگه هایی
می توانند باعث نقاط کور برروی تصویر شوند الیه ضخیم صمغ می تواند باعث جلو گیری از شسته شدن مر
کب روی زینک شود ودر این صورت مر کب خشک و سخت می شود و در موقع چاپ مرکب به راحتی به پلیت
منتقل نمیر شود چنانچه الیه ضخیمی از صمغ بر روی پلیت مالیده شده باشد این الیه را باید با اب تمیز
شستشو داد و سپس الیه نازک و یکنواختی را برروی ان مالید شستشوی الیه صمغ ممکن است وقت زیادی را
بگیرد اما به هر ترتیب باید دقت کافی برای پاک کردن کامل ان انجام داد روش صمغ زدن پلیت بسیار مهم
است و باید در این مورد دقت کافی صورت گیرد همانطور که قبال گفته شد صمغ زدن به منظور غیر حساس
کردن سطوح بدون تصویر انجام می شود.
در مواقعی که از پلیت سو.زانده شده به مدت طوالنی استفاده نمی شود صمغ می تواند باعث حفظ قسمت های
بدون تصویر باشد اگر به سطح شونده صمغ نشود پس از مدتی مجددا حساس می شود و در مواقعی که پلیت
دارای پوشش الومینیومی و یا مسی نباشد می تواند باعث ایجاد اکسیداسیون شود اکسید ایجاد شده را
معموال می توان بار دیگر به راحتی به وسیله صمغ غیر حساس کرد اما این عمل در صورتی که پلیت قبال مرکب
خورده باشد ممکن نیست و بهتر است که برای جلوگیری از وجود اکسیداسیون حتما پلیت سوزانده شده را
صمغ زده و خشک کرد وجود خراش در قسمت های بدون تصویر نیز یکی از اشکاالت دیگر است و باعث
حساس شدن سطح پلیت سوزانده شده می شود در این حالت خراش به وجود امده مرکب پذیرشده و چاپ می
شود بنابراین باید قبل از چاپ ان را غیر حساس کرد وجود خراش در قسمت های تصویر دار سوزانده شده
مشکل بیشتری را ایجاد می کند صمغ زدن باعث غیر حساس شدن این خراش شده و باعث ایجاد شکستگی
در تصویر می شود.
شانس بهتری برای جلو گیری از ایجاد این خراشها در مقایسه با قسمت های بدون تصویر وجود دارد و ان
صمغ زدن مجدد پلیت سوزانده شده است خراش ایجاد شده در قسمت های هاف تون مشکل بیشتری را
ایجاد می کند در چنین مواردی تصمیم این که ایا مجددا اقدام به تهیه زینک جدیدی شود و یا اینکه با زینک
موجود اقدام به چاپ این مشکل را حل می کند و کیفیت چاپ را مشخص می سازد .
صمغ زدن به پلیت سوزانده شده یکی از مراحل کار لیتو گرافی ئ وفرایند سوزاندن پلیت می باشد که احتیاج
به توضیح دارد در بحث کلی که در این مورد ارائه شد اشاره کردیم که صمغ باعث غیر حساس شدن قسمت
های غیر چاپ شونده پلیت سوزانده شده می شود واز این عمل بعد از سوزاندن پلیت انجام می شود اما باید
توجه داشت که فقط قسمت های غیر قابل چاپ شونده پلیت سوزانده شده نیاز به صمغ دارند و صمغ باید
دقیقا تا مرز بین قسمت های تصویر دار و بدون تصویر مالیده شود اگر چه مر کب در این قسمت باعث دفع
صمغ می شود اما در عمل دور نگهداشتن صمغ از قسمت های تصویر دار زینک غیر ممکن است.
صمغ یک ماده مرطوب کننده است و باعث کاهش سطحی اب می شود بنابراین امکان این که مرکب به وسیله
مقداری از محلول صمغ پوشیده شود وجود دارد عالوه بر ان قسمت های مرکب پذیر پلیت سوزانده شده
همیشه در شرایطی نیستند که بتوانند مایع مر طوب کننده را دفع کنند.
برای صمغ زدن به پلیت سوزانده شده باید مقدار کمی از محلول صمغ رابرروی پلیت سوزانده شده قرار
داده و ان را بطور یکنواخت به وسیله اسفنج برروی تمام سطح پلیت سوزانده شده بمالیم این الیه باید بسیار
نازک باشدو بعد از ان با پارچه خشک وتمیز ان را به صورتی پاک می کنیم که سطح پلیت سوزانده شده خشک
شود به نظر می رسد که صمغ کامال از روی پلیت سوزانده شده پاک شده باشد اما اگر محلول صمغ از غلظت
مناسب برخوردار بوده و تمیز و تازه باشد تاثیر الزم را بر روی قسمت های بدون تصویر پلیت خواهد گذاشت
هدف از پاک کردن پلیت سوزانده شده این است مطمئن شویم صمغ دقیقا تا مرز بین قسمت های چاپ دار و
بدون چاپ قرار گرفته است.
برای خشک کردن ترجیحا باید از پارچه خشک استفاده شود و این کار باید با دقت الزم انجام شود اشکال در
صمغ زدن یکی از بزرگترین دالیل اولیه خراب شدن پلیت سوزانده شده است.
پس از صمغ زدن نوبت به سشتشوی قسمت های تصویر دار پلیت سوزانده شده با یک مایع پاک کننده
میرسد این عمل به منظور پاک کردن مرکب باقی مانده بر روی پلیت سوزانده شده است و همان طور که قبال
توضیح داده شد مرکب خشک شده بر روی پلیت سوزانده شده قادر به جذب مرکب تازه نیست و باید پاک
شود در اغلب موارد مایع پاک کننده قادر به حل مرکب خشک شده نیست در این صورت باید از ماده پاک
کننده قویتری استفاده کرد اما چون احتمال دارد مواد شیمیایی باعث از بین رفتن خاصیت جذب چربی در
قسمت های تصویر دار پلیت سوزانده شده شوند باید پس از پاککردن مر کب از یک ماده شستشو دهنده
استفاده شود که به حفظ قسمت های چاپ شونده پلیت سوزانده شده کمک کند پس از ان باید پلیت سو
زانده شده را کامال خشک کنیم.
در واقعی که ماشین متوقف است ذرات مرکب بر روی پلیت سوزانده شده خشک شود در خلل چاپ همیشه
احتمال مخلوط شدن اندکی مرکب در اب ماشین وجود دارد این مسئله تا هنگام توقف ماشین قابل مشاهده
نیست در خالل توقف های ماشین مایع مرطوب کننده بخار شده و ذارت مرکب بر روی قسمت های بدون
تصویر باقی می ماند اگر توقف ماشین طوالنی باشد ذرات مرکب برروی پلیت سوزانده شده در اثر توقف
ماشین در موقعی که نوردهای روی فرم بر روی پلیت سوزانده شده قرار داشته باشند بوجود اید.
به دلیل وجود سیستم های متنوع در ماشین های مختلف و گیره های پلیت متفاوت نمی توان دستور العمل
یکنواختی را برای بستن پلیت بر روی ماشین افست ارائه دغاد اماانچه که در همه جا یکسان است نیاز به
دقت و احتیاط در موقع بستن پلیت سوزانده است زیرا همیشه امکان خراشیدن شدن و یا شکستن لبه های
ان وجود دارد.
قسمت های تصویر دار و غیر تصویر دار در خالل کار چاپ دچار ساییدگی می شوند مقدار این ساییدگی
بستگی به شرایط کار و جنس پلیت سوزانده شده دارد اماممکن است دلیل ان وجود فشار بیش از حد بین
سیلندر پلیت سوزا نده شده باشد.

اثر کار برد پلیت سوزانده شده در عمل کرد دستگاه افست
1-مبانی چاپ افست – محدودیت ها وتوانایی ها
روش های چاپی که در انها مر کب به طور مستقیم از روی فرم چاپ به کاغذ یا سطح چاپ شونده منتقل می
شود نیاز به وسیله ای دارد که دارای عکس العمل باشد این وسیله برای حمایت از کاغذ الزم است وجود
چنین الیه واسطه ای ضروری است .
می توان گفت که مر کب از روی پلیت بر روی کا غذ افست شده است سطح چاپ شونده به طور مستقیم با
فرم چاپ تماس می گیرد جنس واسطه عکس اعمل کننده افست الستیکی است که ابتدا به تصویر از رویب
پلیت و سپس برروی کاغذ چاپ می شود
روش چاپ افست ابتدا تصویر بر روی حلب استفاده شد اما امروزه رواج زیادی یافته است. دالیل زیادی برای
رایج شدن این روش وجود دارد. بخصوص پلیتهایی هاف تون بودن پلیتهای مدرن مردن برای چاپ تیراز یکی
دیگر از ان برای چاپ دقیق)چه به صورت خطی و چه ترامه(تخت و زبور است .بخاهیم خطوط دقیقی را چاپ
کنیم بسیار صاف باشد بنابراین هاف تون برخردار بتشد باید با ترام درشت اگر عکس فتو گرافی بسیاری از
مشخصه اریزیتال از دست خاهد رفت.
یکی دیگر از مزیت های افست همانطور که قبال گفته شد البته تماس الستیک با کاغذ زیاد چاپ راحتی صورت
می گیرد .
چاپ افست از محدویت هایی برخودار است کاغذ هایی پرزدار به الستیک سلیندر به منظور شستشوی
الستیک مخصمصی تولید می شود البته گران تر از کاغذ معمولی است الیه مر کب تازک دو بار و این مسئله
ممککن است ضعیف تری را از نظر رنگ ارائه داد البته با این روش مر کب کمتری در روش های چاپ دیگر
تصویری بهتر
استفاده کرد البته این مشکل لیتو گرافی است اجاذه دهید در این حا
به همین مقدار کفایت کنیم رطوبت ان طور انتقاد قرار می گیرد باعث ضعیف شدن پایین امدن کیفیت
ایجاد مشکالت دیگر نیست.
اب سیستم
این واقعیت که یک پلیت سوزانده شده یکی از ضرورت های چاپ افست است بنابراین همین ضرورت باتوجه
خاصی دست یابی ب ه
چاپ مطلوب تقریبا غیر ممکن است این صورت هر
گونه تالش ماین چی برای اصطالح چاپی بی نظیر ماند
بنابراین ماشین چی باید توجه خاصی به سیستم اب داشته باشد واز کارکرئ صحیح و دقیق ان اطمینان
حاصل کند
-3 -عمل کرد سیستم اب بر رئی پلیت سوزانده شده .
1 -سیستم اب باید بتواند الیه نازکی یکنواخت بتمام نقاط منتقل کند
2 -سیستم اب باید بصورتی عمل کند که بتعث خردگی مزاید غیر قابل چاپ بر روی دستگاه قسمت های غیر
قابل پلینت جلو گیری کند.
3 -در یک سیستم اب اپراتور باید امکان تغییر مقدار تغذیه در قسمت های غیر قابل چاپ پلیت داشته باشد
4-سیستم اب باید مجهز به وسایل الزم یکنواخت باشد و باد تغذیه را ثابت و بدون نوسان انجام دهد
5 -تغییردادن مقدار اب کم یا زیاد ان باید با یک دور گردش سیلندر بتوان مقدار اب الزم را تنظیم کرد
6 -سیستم اب باید کامال قابل دسترسی ونگه داری و سرویس ان نیز اسان باشد
3-1-3-عملکرد سیستم مرکب بر روی پلیت سوزانده شده
1-مرکبدان باید بتواند مرکب را به یک الیه تازک چاپی پلیت سوزانده شده یکنواخت باشد
2-مرکب را به صورت اندازه گیری و تغزیه کند که تمام اوراق مر کب دریافت کنند
3-عملکرد سیستم مرکبدان باید به صورت باشد که از سایه دیگر پلیت جلو گیری شود
4-سیستم مر کبدان باید به صورتی طراحی شده باشد که اسیبی به پلیت وارد نکند
5 -پوشش سیستم مرکبدان از نظر مرکب رسانی باید به صورت ی باشد که نوردهای روی فرم بتواند پلیت
را خنثی کند
2-3-تاثیر محلول مرطوب کننده برروی مناطق غیر تصویری پلیت سوزانده شده
یکی از اصول اولیه چاپ افست جلوگیری از مرکب گیری در قسمت ی است یعنی باید مطمئن شد که قسنت
های با حداقل رطوبت ممکن که به ان تغذیه از مناطق غیر تصویری پلیت کننده مناسب می باشد
ابهای سخت تیاز به مواد افزئدنی بیشتر دارند تا ان را به حالت خنثی در اورد
تنها برقراری مطلوب برای محلول مرطوب کننده مقدار مواد الزم مواد نگه دارنده برای حفظ الیه غیر حساس
در عین حال شرایطی را فراهم سازد که الیه تازک یکنواختی از رطوبت محلول به نواحی غیر تصویری پلیت
سوزاندن شده تغذیه می کند.
1-2-3-دالیل استفاده از محلول مرطوب کننده بر روی سطح پلیت سوزانده شده
چاپ با تیراز باال باعث شکسته شدن قسمت های بدون چاپ پلیت سوزانده شده می شود .
1-گرد و غبار کاغذ باغث سائده شدن و شکسته شدن ال یه غیر حساس پلست می شود
2 -مرکب ممکن است بیش از حد چرب باشد
3-اب معمولی ممکن است از نوع اب سخت و یا نا مناسب برای چاپ باشد
4-شرایط کاری سختی در ماشین وجود داشته باشد
2-2-3-ویزگی های محلول مرطوب کننده برای استفاده بر روی سطح پلیت سوزانده شده
1-پاکیزه نگهداشتن نقاط غیر قابل چاپ پلیت سوزانده شده با حداقل تغذیه رطوبت شده ایجاد می شود در
محلولهای مرطوب کننده استفاده میشود نیترات مس یکی از مواد نگهدارنده است که همیشه مورد مصرف
ندارد
3-2-3-تاثیر الکل در سیستم اب ماشین برروی سطح پلیت سوزانده شده
مهمترین استفاده از الکل به جهت وسیله نازک تری از رطوبت به قسنت های پلیت تغذیه می شود همانطور
که قبال هم گفتیم الیه نازک باال باعث رفتن کیفیت چاپ و شفافتر شدن رنگ می شود پلیت باعث مقاومت و
جلو گیری از صدمه دیدن پلیت توسط الکل می شود.
مزیت های استفاده از الکل ئر محلول مرطوب کننده به شرح زیر است :
1-ثابت ماندن سیستم رطوبت دهی و در نتیحه تغییر رنگ کمتر
2-چاپ شدن تصویر با رنگ شفاف تر
3-امولسیون کمتر
4 -باالنس شدن اب و مر کبپ
5 -تغذیه کمتر اب به الستیک و کاهش انتقال رطوبت
6-حذف شدن انتقال ضایعات وگرد غبار از طریق اب به سطح پلیت
7-کاهش شستشو نورد ها
4-2-3-تاثیر داروی اس پی ای بر روی پلیت
برای از بین بردن مرکب از روی مناطق غیر تصویری از داروی اس پی ای استفاده می گرددمقداری از داروی
اس پی ای روی سطح غیر تصویری می نالند تا این که مناطق مذکور مرکب پیاک شود البته اس پی ای بر روی
سطح پلیت غیر تصویری مالش زیاد با مانطق تصویری زود هنگام این مناطق می شود برای تاثیر این دارو که
به خود مر کب گرفته است نیاز به سایش بیشتری دارد تا این مناطق را از مر کب پاک نمود.
درباره عوامل زمینه دادن کاغذ که ناشی از دالیل گوناگون می باشد بخش توضیحات کاملی داده خواهد شد.
3-3-دالیل زمینه اوردن پلیت سوزانده شده در خالل چاپ
یکی از مشکالتی که بر سر راه شتاسایی سیستماتیک تداخل بین علت های ان است به نوان مثال زمینه
اوردن ممکن است به علت شکستن کاغذ مصرفی باشد بنابراین وقتی ذر صد علت یابی ان ها باشیم تداخل
بین انها اجتناب نا پذیر است.
زمینه اوردن عبارت ایت از پیدار شدن کاغذ به عبارت دیگر مر کبی شدن نقاط رد یابی این اشکال به
خصوص اگر نقاط غیر قابل چاپ قبال توسط مرکب رنگ دیگری چاپ شده باشد از برج 1 به2 اتفاق بیافتد.
معموال لبه سفید کاغذ یا فاصله بین این چاپ دو سیلندر در ماشین های رو تاتیو می توانئد محل های خوبی
باشد.
این اشکال چاپی شامل زمینه اوردن به دلیل تیره بیشتر قابل شناسایی میباشد به صورت سایه نیز نمایان شود
مقدار جریان رطوبت در سطح غیر تصویدی پلیتسوزانده شده از بین خواهد رفت اما اگر زود چاپ پلیت
سوزانده شده چسبیده شود اگر با فزلیش اب در ان موقع است که سیستم رطوبت را باید کنترل کرد.
سیاه کردن یا زمینه اوردن را می توان به دو دسته طبقه بندی کرد
1-سیاه کردن نا پایدار و موقت 2-سیاه کردن ثابت و پایدار
سیاه کردن نا پایدار در بعضی موارد ممکن است مشکل را می توان با توقف کردن ماشین با بر طرف کردن اما
نقاط سیاه پایدار بع راحتی به کار ماشین مجددا ظاهر خواهند شد.
علت این مشکل به شرح ذیل است :
الف(عوامل سیاه کردن یا موقت
در مواردی که سیاه کردن با سشتن از عوامل چاپ قابل بر طرف شدن باشد علتهای زیر ممکن است باعث این
اشکال شده باشند.
1-یکی از دالیل زمینه موقت می تواند تشخیص با چشم غیر مصلح نیست این الیه الوده کننده در پلیت در
مناطق غیر تصویری پیدا کند مه راحل ان استفاده صحیح از محلول قبل یا بعداز سوزاندن می باشد.
2-شل بودن بیش از حد مر کبی مصرفی
اثار این مسئله در مرحله اولیه اماده سازی مر کبدان باید کنترل مجدد خشک کن صحیح نیست چون باعث
کاهش قدرت رنگ و تعویض مرکب تازه راه حل است .
3-عکس العمل ناشی از نوع پوشش کاغذ به خصوص در موقع ورزنی زدن :
مواد مرطوب کنندهای که در روند اضافه می شود البته ممکن است مواد باعث مشکل نباشد اما ترکیب عبور
کاغذ از هر برج چاپ می تواند باعث انباشته شدن سایه دار شدن کار در برج اخر چاپ شود.
4 -موتد رطوبتی اضافه یا صمغ در سیستم اب
وجود این مواد نیز باعث امولسیون به کار می رود به طور کامل شسته نشده باشد و وردی پادچه باقی ماندنه
باشد در مرحله اول چاپ باتعث زمینه اوردن شدن کاغذ می شود هر دو صورت چاره کار واضح است .
5-تغذیه رطوبت اضافی به پلیت سوزانده شده
این حالت نیز می تئاند منجر به ایجاد امولسیون مقدار رطوبت روی پلیت سوزانده شده کم نشود می توان
اشکال را در سیستمتغذیه اب و یا ناکافی بودن حساسیت زدلیی سطح پلیت جستو جو کرد.
معموال برای مر طوب کننده پی اچ ویا استفاده از اب سختبا عث باالمی تئاند باغث ایجاد امو لسیون اب و مرکب
شود و لذا قسمتهای غیر تصویری پلیت غیر تصویری پلیت در چاپ زمینه می اورد.
ب(عوامل سیاه کردن بطور ثابت)
علت زمینه اوردن شدن کاغذ در قسمت های بدون چاپ پلیت باسشتشوی سادع پلیت از بین نمی رود به
صورت ذیل است :
1-نقص در حساسیت زدایی پلیت سوزانده شده
استفاده از مواد شیمیایی و صمغ قبال در خالل چاپ دچار شکستگی شود و خود عامل مشکالت ثانوی گردد.
2 -چرب بودن بیش از حد مرکب
عنوان این مطلب ممکن است مغادیر با اصول افست چرب باشد مولکول های ان باعث جا به جا کردن تضیح
داده خواهد شد تنها راه حل در این مورد تعویض مرکب با یک مرکب کم چربی تر است.
3-نفوذ مواد کاغذ در اب
کاغذ محتوی است که به داخل اب نفوذ کرده حساسیت زدایی دارد می شود.
کاغذهایی که از پی اچ پایین برخوردار عستند اب به مقابله یکی از موادی است که اگر کاغذ سازی از ان
استفاده خوشبختانه ایت مشکل توسطتولد کنندگان کاغذ شناسایی شده و اگر کاغذ مصرفی مخصوص چاپ
افست نگرانی در این خصوص وجود ندارد.
4-گرد غبار پرز کاغذ
تجمع این مواد بر روی الستیک سیلندر می تواند باعث خوردگی در قسمت های چاپدار و بدون چاپ شود در
قسمت های بدونچاپ رفتن الیه های حساسیت زدایی در قسنت های بدون مورد3 است ودر مورد بسیار
حساس می توان کاغذ را تعویض کرد.
5-فشار چاپ و فشار نوردها
فشار سیلندر ها باعث سایش که در قسمت 4 توضیح دادشد می شود راه حل ان تنظیم صحیح فشار
سیلندرها و نوردهای روی فرم است.
6-پی اچ اب کم باشد
اگر محلول مرطوب کننده محتوی دراین قسمت چاپ نشود هم مر کگب می گیرد باعث عدم کارایی موادی که
برای حفظ حساسیت زدایی پلیت به کار رفته است می شود و در نتیحه باید بعلل پایین امدن بیش از اندازه
پی اچ اب توجه کرد.
7 -اشکال در عکاسی تصویر
سیاه شدن تصویر یکی ذیگر از نقص در لیتو گرافی ظهور بیش از اندازه یا سیاه شدن پلیت ها و ظهور انها با
نقص این مشکل از مواد حساسیت زدا استفاده کرد.

امیدواریم مطالب فوق برایتان مفید واقع شده باشد.

مقدمه

چاپ صنعت,و در بعضی موارد هنری است که دامنه فعالیتهای آن بسیار وسیع میباشد و بیش از هر
صنعت یا هنر دیگر از نظر ارتباط با سایر فنون عظیم است.
در این حرفه بسیاری از تکنولوژی ها از حرکات فیزیکی هسته ای گرفته تا ترکیبات مادی شیمیایی
بکار گرفته شده اند و هر روز که عمر این پدیده افزوده می شود مواد و قوانین علمی بیشتری به
خدمتش درخواهند آمد.
یکی از این خصوصیات این حرفه عدم خود کفایی آن است , به این معنی که بعید به نظر می
رسد که این جامعه واحد بتواند کلیه علوم و مواد و لوازم مربوط به آن را به تنهایی تهیه نموده و
در راه نیل به هدف یک چاپ مترقی و پیشرفته آنها را مصرف نماید. به نظر می رسد که رسیدن
به چنین هدفی مستلزم استفاده از کلیه فرهنگهای موجود در جهان حاضر و به عبارت دیگر تمدن
هر عصری می باشد.
با توضیحاتی که داده شد , میزان پیشرفت جوامع مختلف را در حرفه ظریف می توان به خوبی
داوری نمود . آن جامعه ای که مثال ده درصد نیازهای صنعت چاپ خود را در فرهنگهای خارجی
جستجو می نماید به میزان نود درصد در صنعت و هنر چاپ پیشرفته داشته است , و بالعکس جامعه
ای که فقط ده درصد از فنون و مصالح چاپ را در اختیار دارد پیشرفتها یش فقط همان میزان ده
درصد می باشد.البته تهاتر نیز درصدها را باال می برد ولی بحث در مورد آناز حوصله این مقدمه
خارج است.

چاپ برجسته 
فرض کنیم روی یک قطعه فلز صاف و مسطح مانند مس یک مربع با مکعب ترسیم شود. چنانچه
اطراف این مربع را با وسایلی گود کنیم یک مربع برجسته روی فلز به وجود می آید . حال اگر با وسایل
دیگری سطحی هموار از مرکب مخصوص چاپ روی مربع مزبور قرار دهیم و کاغذ سفیدی را روی سطح
فلز بفشاریم ٬ شکل مربع که برجسته شده است و مرکب گرفته ٬ بر روی کاغذ نقش خواهد انداخت و
بقیه قسمت ها که گود شده و مرکب نگرفته ٬ اثری از خود روی کاغذ نخواهد گذاشت . مجموعه این
اعمال را چاپ برجسته می نامند.
چاپ گود
اگر روی همان قطعه فلز ٬ مربع مزبور را ترسیم کنیم و بالعکس خود مربع را با وسایلی گود سازیم سپس
بر روی سطح فلز را بطوریکه مرکب موجود در گودی مربع از بین نرود پاک نمائیم و سپس کاغذ سفیدی
روی سطح فلز قرار داده و فشار زیادی وارد آوریم ٬ مرکب موجود در مربع بر روی کاغذ سفید منعکس
می شود. این اسلوب نیز به نام چاپ گود نامیده می شود.
چاپ مسطح
اگر روی همان قطعه فلز یا سنگ مربع مزبور را ترسیم کنیم و عملیاتی شیمیایی روی فلز یا سنگ انجام
بدهیم بطوریکه هنگام چاپ آن مربع مورد نظر مرکب بگیرد و بقیه قسمتها که باید سفید بماند مرکب را
به خود جذب نکنند ) مثال با وسایلی مرطوب شود ( در این صورت کاغذی که روی فلز قرار گرفته شود و
فشار روی آن وارد بیاید فقط تصویر مربعی را که مرکب گرفته است به خود جذب خواهد کرد .
و یا به طریق دیگر چنانچه در حین چاپ قسمتهایی که نباید چاپ بشود از آن صفحه فلز یا سنگ بریده و
برداشته شود ، و یا با وسایلی روی قسمتهای مذبور قبل
از مرکب زدن پوشانیده شود همان منظور باال عملی می گردد. این اسلوب که به روش الگو و یا آنگ
معروف است، بسیار قدیمی و اسلوب قبلی با کشف خاصیت اسیدهای ضعیف و استفاده از فعل و انفعاالت
شیمیایی در چاپ مسطح مورد استفاده قرار گرفته است. در هر صورت در هر دو مورد فوق اختالف سطح
میان سطوح چاپ شونده و سطوحی که نباید چاپ شود ، وجود ندارد و به همین لحاظ این دو نوع چاپ را به
نام چاپ مسطح می نامند .
فرایند چاپ:

۹ روش عمده چاپ وجود دارد:
- چاپ افست – لیتو گرافی
- حکاکی
- ترمو گرافی )چاپ برجسته با گرور (
- ریپو گرافی )دوباره سازی یا کپی کردن(
- چاپ دیجیتال )امروز محدود نیست(
- چاپ سربی )عمل ارجینال گوتنبرگ که به ندرت استفاده می شود(
- چاپ صفحات ترام دار )استفاده شده در تی شرت ها و بیلبوردها(
- فلکسو گرافی )که بیشتر در بسته بندی استفاده می شود(
افست لیتوگرافی چاپ کارهای تبلیغاتی استفاده می شود. اما کیفیت محصول نهایی بستگی به هدایت ،
تخصص و تجهیزات فرد چاپگر دارد. لیتوگرافی افست بر مبنای بسیار ساده عمل می کند. جوهر و آب : با
هم مخلوط نمی شوند. تصاویر ) کلمات و تصویر سازی ( بر روی صفحات چاپ که با آب نمدار شده اند
انتقال می یابند . سپس جوهر در نواحی تصویر قرار می گیرند و آب در جائی که تصویر نیست . آنگاه
تصویر به صفحه الستیکی منتقل می شود و از صفحه الستیکی به کاغذ انتقال می یابد. به این دلیل است
که این فرایند ، افست نام گرفته و به اینکه تصویر مستقیما از صفحات چاپ ) مانند چاپ گراور ( به کاغذ
انتقال نمی یابد . حال نگاهی به مراحل چاپ می اندازیم .
قدم اول مرحله پیش از چاپ : قبل از اینکه کار چاپ شود ، سند مورد چاپ باید به فیلم و صفحات چاپ
انتقال یابد . نگاتیو های فیلم از فایلهای دیجیتال تهیه می شوند و تصاویر به همان روشی که عکس چاپ
می شود ، به صفحات چاپ انتقال می یابد . وقتی که صفحات چاپ نور دهی می شوند ، عکس العمل
شیمیایی در آن به وجود می آیدکه به یک سطح پذیرای جوهر اجازه فعال شدن می دهد . نتیجه این است
که تصویر از نگاتیو به صفحه انتقال می یابد.
مواد مختلفی برای صفحات چاپ وجود دارند شامل :
کاغذ )که محصول کم کیفیت تری حاصل می کند ( بهترین ماده آلمینیوم است که گرانقیمت تر است.
هر کدام از رنگهای اصلی – سیاه ، سایان )آبی( ، ماژنتا )قرمز( ، و زرد صفحه چاپ جداگانه ای دارند . به
رقم اینکه در کار تمام شده ، رنگهای بسیاری می بینید ، فقط تعداد کمی رنگ در خلق تصویر استفاده شده
اند .)همچنین در موارد چاپ چهار رنگ شنیده اید که شبیه فرایند سه رنگ در تلویزیون می باشد(.
 ماشین چاپ :
کاغذ برای استفاده در ماشین چاپ افست – لیتو گرافی از رول کاغذی کشیده می شود . هر رول می تواند
یک تن وزن داشته باشد . کاغذ پس از چاپ بریده می شود همچنین چاپ افست می تواند بر روی کاغذهای
از پیش بریده شده انجام شود .
ماشینهای چاپ رولی می توانند با سرعت بسیار باال کار کنند ) ۵۰۰۰۰ صفحه چاپ در ساعت( هر غلطک چاپ
برابر یک ورق کامل )۳۸ اینچ در ۲۲ اینچ ( می باشد .
شکل ۲-۴: سیستم چاپ رولی با دو رول کاغذ در تصویر نشان داده شده است .هر رول ۱۸
تن وزن دارد و برای ۹۰۰۰ صفحه چاپ )۷۲۰۰۰ صفحه بریده شده(کفایت می کند
دستگاه باید یک تعادل ثابت بین حرکت کاغذ به جلو و فشار آن به عقب که باعث می شود کاغذ صاف و ثابت
از درون تجهیزات عبور کند ، ایجاد کند .
فرایند جوهری کردن:
جوهر آب مخلوط نمی شوند و عامل نهفته افست لیتو گرافی همین است. غلطک های آب جوهر را از نقاطی که
تصویر ندارد ، دور نگه می دارد . هر صفحه چاپ تصویر را به غلطک الستیکی و سپس به کاغذ منتقل می
کند. صفحه چاپ به خودی خود با کاغذ تماس پیدا نمی کند. از این روست که به لیتو گرافی افست می
گویند.

بالفاصله بعد از بیرون آمدن از گرم خانه ، کاغذ از بین چندین غلطک فلزی بزرگ می گذرد که به غلطکهای
سرد کننده معروف هستند. این غلطکهای سرد کننده کاغذ را بالفاصله سرد می کنند و باعث می شوند که
جوهر فورا روی کاغذ بنشیند . اگر این عمل انجام نشود ، جوهر با تماس انگشتان پاک می شود .
رنگ و کنترل ثبت :
این فرایند با کمک کامپیوتر انجام می شود . ثبت در یک خط قرار دادن صفحات چاپ هنگامی که رنگ مناسب
کار را چاپ می کنند می باشد . اگر صفحات چاپ در یک خط قرار نگیرند ، رنگها غیر متمرکز و اشتباه می شوند
. کامپیوتر تصویری ویدئویی از عالمتهای ثبت که بر روی ورقه چاپ قرار دارد می گیرد . هر دستگاه چاپ
عالمتی مخصوص به خود دارد . کامپیوتر این عالمتها را می خواند و تنظیماتی در موقعیت صفحات انجام می
دهد که همگی در یک خط قرار بگیرند . هر کدام از این اعمال به دفعات در ثانیه هنگامی که دستگاه چاپ با
سرعت هر چه تمام کار می کند . انجام می شود.
قبل از قرار گرفتن در دستگاه چاپ ، صفحات چاپ اسکن می شوند و اطالعات به میکرو کاست منتقل می
شود . این میکرو کاست به عنوان نسخه اصلی عمل می کند و میزان جوهر را تنظیم می کند.
. دستگاه افست رولی ۱۱۵ فوت طول و ۵۰۰۰۰۰ پوند وزن دارد .
.فرایند آن با یک رول عظیم کاغذ آغاز می شود که از ۴ غلطک تشکیل می شود .
.هر غلطک یک رنگ به کاغذ اضافه می کند که از سیاه شروع می شود ، سپس
سایان )آبی( ، بعد ماژنتا)قرمز( و در نهایت زرد اضافه می شود .
سرعت ماشین چاپ می تواند تا ۵۰۰۰۰ غلطک چاپ برسد
کیفیت چاپ بطور مداوم توسط متصدی دستگاه کنترل می شود
قدم سوم : صحافی
صحافی جایی است که محصول چاپ شده کامل می شود . رول های بزرگ کاغذهای چاپ شده بریده می
شوند و بطور صحیح مرتب می شوند . همچنین صفحات با منگنه یا چسب بسته می شوند . ماشینی به نام
بخیه زن کاغذهای چاپی تا شده را به هم می دوزد . بخیه ها ) یا منگنه ها ( وارد صفحات تا شده می شود و
آنها را به هم می دوزند .

بخیه زن . قبل از اصالح کردن نهایی کاغذ را جمع آوری و روی هم
سوار و به هم می دوزند . این دستگاه متشکل از ۱۴ قسمت می تواند ۹۰۰۰
کتاب در ساعت تهیه کند.
اجزای دستگاه بخیه زن ، چاقوهایی هستند که کاغذ را به شکل و سایز نهایی می برند حاال محصول آماده ی
حمل به انتهای مقصد می باشد .
چاپ تصعید رنگی : چاپگرهای تصعید رنگی امکان چاپ عکسهایی با کیفیت چاپخانه های عکاسی را در منزل
می دهند . همینطور که قیمت این چاپگرها کم و ارزانتر می شود ، دارندگان دوربینهای دیجیتال بیشتر از
این فناوری استفاده می کنند . در روش تصعد رنگ ، رنگ به صورت نقطه های مجزا بر روی کاغذ نمی
نشیند، چرا که نقطه های مجزا از فاصله نزدیک تشخیص داده می شوند . و باعث می شود تصویر دیجیتال
کمتر واقع گرایانه به نظر آید . اگر درون یک چاپگر تصعید رنگی را نگاه کنید ، رولی طوالنی از فیلم شفاف
که به رنگهای قرمز و آبی و زرد و خاکستری هستند و به هم متصلند، مشاهده خواهید کرد . درون این
فیلم رنگهای مربوط به چهار رنگ اصلی در چاپ موجودند . هد چاپگر هنگام عبور از روی فیلم گرم می شود
و باعث می شود که رنگها بخار شوند پیش از جامد شدن بر سطح براق کاغذ بنشیند . بنابراین تفاوت اصلی
این نوع و سایر چاپگرها مربوط به حرارت است . رنگهای بخار شده بر سطح کاغذ می نشینند و یک پیکسل از
تصویر را ایجاد می کنند ) بر خالف چاپگرهای جوهر افشان که مرز واضحی بین رنگ و کاغذ ایجاد می کردنند
( به دلیل اینکه رنگ جذب کاغذ می شود ، نسبت به کذر زمان کمتر حساس می باشد .


چاپ کامپیوتری:
یک سند می تواند توسط یک چاپگر لیزری ، جوهر افشان و یا انواع چاپگرهای کامپیوتری چاپ شود . در
سالهای اخیر چاپ کامپیوتری و صنعتی با هم تالقی پیدا کردند که حاصلش چاپ دیجیتالی می باشد .
چاپ مانند چاپ عکاسی هم با نام چاپ شناخته می شود .
چاپگرلیزری:
چاپگر لیزری یکی از انواع معمول چاپگرهای کامپیوتری است که تصاویر با کیفیت باال تولید می کند و قادر
به چاپ متن و تصویر می باشد . روش آن بسیار شبیه فرایند خشک دستگاه فتوکپی است که برای اولین
بار توسط شرکت زیراکس تولید شده است .
در حقیقت اولین چاپگر لیزری توسط گری استارک محقق شرکت زیراکس و با اصالح و تغییر یک دستگاه کپی
اختراع شد. این طرح در مقیاس تجاری ، تا سال ۱۹۷۷ کم فروش بود تا زیراکس استار ۸۰۱۰ عرضه شد.
اولین چاپگر لیزری موفق ، Laserjat Hp بود که در سال ۱۹۸۴ به بازار آمد که یک موتور پیشرفته شرکت
کانن و نرم افزار HP را به کار گرفته بود . لیزر جت Hpبالفاصله توسط ) برازر ( و )آی بی ام ( دنبال شد .
ابتدا یک غلطک گردان توسط یک سیم )در پیرنتر های قدیمی ( و یا توسط یک غلطک باردار ، می شود.
غلطک سطحی از یک پالستیک مخصوص دارد .
دستگاه های الکترونیکی با نور روی این غلطک می نویسند . نور باعث می شود که بار الکترو استاتیکی در
قسمتهای نور داده شده ، درز داده شود . سطح غلطک درون یک مخزن در بسته بسیار ریز و نرم تونر )گرد
ظهور( یا پودر پالستیک خشک قرار دارد.
قسمتهای باردار غلطک به طرز الکترواستاتیکی ذرات پودر را جذب می کنند. سپس غلطک ذرات پودر را بر
روی یک تکه کاغذ بر جای می گذارد . کاغذ از میان یک جوش دهنده ) Fuser ) می گذرد که با گرما و
حرارت پودر پالستیکی به کاغذ می چسبد .
هر یک از این مراحل ،امکانات تکنیکی متعدد دارد . یکی از جالبترین امکانات این است که برخی چاپگرهای
لیزری از یک ردیف خطی از دیودهای نورانی نوشتن بر غلطک استفاده می کنند .تونر الزاماً جوهر به همراه
موم یا پالستیک است .
ترکیب شیمیایی تونر بر مبنای پالستیک یا موم می باشد . بنابراین هنگامی که کاغذ از بین جوش دهنده می
گذرد ، ذرات تونر ذوب می شوند. در مقابل کاغذ هم می تواند باردار شود یا اینکه نشود . جوش دهنده
میتواند یک گرم کنده مادوم قرمز یا یک غلطک داغ شده یا چراغ چشمک زن زنون باشد .
کم سرعت ترین چاپگر های این نوع می توانند ۴ صفحه در دقیقه چاپ نمایند و به نسبت ارزانتر هستند .
سرعت چاپگر ، بسیار متفاوت می باشد و به عوامل زیادی بستگی دارد . سریع ترین آنها با سرعت چندین
هزار صفحه در دقیقه چاپ می کنند .
هزینه این فناوری بستگی به هزینه کاغذ ، تعویض تونر و تعویض غلطک دارد و همینطور قطعات تحلیل
رفتنی مانند قسمت جوش دهنده و قسمت انتقال دارد .
اغلب چاپگرهایی با غلطکهای پالستیکی نرم هزینه بسیار زیادی برای مصرف کننده دارند که وقتی نیاز به
تعویض پیدا می کند اشکار می شود .
یک ویژگی مفید این است که در ادارات خیلی بزرگ ، یک چاپگر دو سویه )نوعی که هر دو طرف کاغذ را
چاپ می کند ( هزینه های کاغذ را کاهش می دهد و جای کمتری را می گیرد . در هر صورت همه چاپگرهای
لیزری نمی توانند یک بخش دو سویگی را در خود جای دهند . چاپ دو سویه می تواند به سرعتی پائینتر
چاپ بیانجامد به این دلیل که خط سیر کاغذ پیچیده تر می شود .
بسیاری از چاپگرها روالی صرفه جویانه در مصرف تونر دارند که به قیمت اندکی هم کنتراست شدن بسیار
اقتصادی ترنند .
به غیر از این ، نگهداری معمول این است که دستگاه را با جارو برقی تمیز کرده و در آخر غلطکهای
نگهدارنده ی کاغذ را تمیز و یا تعویض کنید . این غلطکها پوششی از ابر ضخیم دارند که به مرور زمان از
گرد کاغذ پوشیده می شوند . می توان آنها را با پارچه بدون پرز و نم داری تمیز نمود و یا با محلولهای
شیمیایی اصطکاک غلطکها را بازگرداند .
مرحله گرم کردن ) تمرین – آماده سازی – نرمش ( روندی است که چاپگر هنگامی که ابتدا به برق وصل می
شود طی می کند . به این علت از لیزر استفاده می شود که می توانند پرتوهای نوری با دقت بسیار باال ایجاد
نمایند .

: ساکن الکتریسیته- ۳-۱-۳
اولین عامل در کار چاپگر لیزری الکتریسیته ساکن است . همان نیرویی که باعث می شود پارچه ای که به
چوب خشک مالیده می شود ، به هم بچسبد . الکتریسیته ساکن به سادگی یک باری است که بر اجسام
نارسانا مانند باد کنک و بدن ما به وجود می آید . از آنجایی که اجسامی با بارهای مخالف همدیگر را جذب می
کنند ، اجسام با الکتریسیته مخالف یکدیگر را می ربایند .
شکل ۳-۱ : مسیر برگ کاغذ از درون چاپگر لیزری
چاپگر لیزری از این پدیده به عنوان چسب موقتی استفاده می کند . هسته اصلی این سیستم یک گیرنده
نور است که بطور معمول یک چکش سیلندر گردان است .
قسمت چکش از مواد بسیار حساس به نور ساخته شده که با فتون های نور ، بی بار می شوند .

-چاپگر جوهر افشان :
در بازار کامپیوتر ، چاپگرهای جوهر افشان زیاد هستند . جوهر افشانها اغلب ارزان قیمت ، سریع و کم سر
و صدا می باشند و بسیاری از مدلهای آن تصاویری با کیفیت های بسیار باال ایجاد می کند .

مانند بیشتر فن آوریهای مدرن ، چاپگرهای جوهر افشان امروزی بر اساس پیشرفت گونه های قدیمی تر
ساخته شده اند . در بین سازندگان مختلف هیولت پکارد و کانن می توانند ادعا کنند که امتیاز ارتقای جوهر
افشان مدرن را بطور مشترک دارند.
در بازار مصرف جهانی چهار تولید کننده پاسخگوی اکثر فروش چاپگرهای جوهر افشانند : کانن ، هیولت ،
پکارد ، اپسون و لکسمارک.
بیشتر چاپگرها ی جوهر افشان امروزی )اپسون یک استثناء است ( بوسیله ی داشتن یک کارتیج چاپ با یک
سری محفظه های بسیار ریز که بوسیله الکتریسیته حرارت داده می شوند و توسط لیتوگرافی نوری درست
می شوند کار می کنند .برای ایجاد یک تصویر ،چاپگر یک پالس جریان الکتریکی به المنتهای گرماده می
فرستد .انفجار بخار در محفظه ایجاد یک حباب می کند که باعث راندن یک قطره جوهر بر روی کاغذ می شود
.وقتیکه حباب متراکم می شود ،جوهر اضافی از سطح چاپ شده مکیده می شود .کشش سطحی جوهر مقدار
دیگری جوهر به درون محفظه که با کانال باریکی به ذخیره ی جوهر متصل است ، می کشد .
piezo Micro محصول اپسون از کریستالهای پیزو الکتریکی )بار برقی ( در هر دهانه یک المنت گرماده
استفاده می کند . وقتی جریان برقرار می شود ، کریستال خم می شود و یک قطره جوهر بر روی کاغذ می
اندازد .
چاپگرهای جوهر افشان قدیمی تر ، جوهر را اکترواستاتیکی یا پیزو الکتریکی هدایت می کردند . برای ایجاد
موج در جوهر از )فراصوت ( استفاده شده که باعث می شد قطرات کوچک بر روی مکان درست در صفحه
بیفتد .
جوهر های چاپگرهای جوهر افشان:
مشکل ابتدایی در مورد جوهر های چاپگرهای جوهر افشان نیاز به یک عامل رنگ کننده که روی سطح می
ماند و پخش شدن سریع آن است .
طراحی هد چاپگر جوهر افشان :
دو فلسفه اصلی در طراحی هد چاپگرهای جوهر افشان وجود دارد که هر کدام نقاط ضعف و قوت خود را
دارند:
فلسفه )هد ثابت ( . یک هد که در درون دستگاه تعبیه شده و برای این تعبیه شده که تا آخر عمر دستگاه
بماند . این ایده از ان جهت است که هر بار که جوهر افشانده می شود نیاز ی به حرکت هد دستگاه نیست ،
مخارج قسمت های مصرف شدنی در این نوع کمتر است و خود هد دقیقتر از نوع قابل تعویز ارزان قیمت
آن می باشد .
از سوی دیگر اگر هد خراب شود باید تمام دستگاه خراب شود . اپسون عموما از هد های ثابت استفاده می
کند . در واقع هد های قابل تعویض اثبات کرده اند که به خوبی هد های ثابتند . در حال حاضر هد های
ثابت در چاپگرهای صنعتی و پالتر ) رسام ( های فرمت بزرگ استفاده می شوند . فلسفه هد ثابت از هد
متحرکی که بخشی از کارتریج جوهر قابل تعویض می باشد استفاده می کند . هر بار که جوهر چاپگر تمام
شود کارتریج باید تعویض می باشد استفاده می کند . هر بار که جوهر چاپگر تمام شود کارتریج باید تعویض
گردد که به مخارج قسمتهای مصرف شدنی اضافه می کند یک هد با دقت باال را با قیمت مناسب مشکل می
نماید . همینطور نشان می دهد که یک هد خراب یک مشکل جزئی است . کاربر می تواند به راحتی یک
کارتریج جدید بخرد . هیولت پکارد مانند مدلهای اولیه کانن بطور مرسوم از این نوع هد استفاده می کند .
بعضی چاپگرها )شامل مدلهای الطوتی و فوجی تسو ( از روشی بینابین استفاده می کنند . مخزن جوهری قابل
تعویض که بر روی هد ) که به ندرت هر ۶ مخزن تعویض می شود ( سوار شده که البته موفقیتی در بازار
کسب نکرد .امروزه کانن ) در بیشتر مدلها ( از هد های قابل تعویض که برای همه عمر چاپگر طراحی شده
ولی در مواقع خرابی قابل تعویض است استفاده می کند. مخازن جوهر برای هر رنگ جدا از یکدیگرند.
مقایسه چاپگرهای جوهر افشان با دیگر چاپگرها:
در مقایسه با چاپگرهای در نظر گرفته شده برای مصرف کنندگان ، چاپگرهای جوهر افشان چند حسن دارند
. در مقایسه با چاپگرهای سوزنی ، بسیار کم سر و صداتر کار می کنند و می توانند کیفیتهای بسیار باال و
چاپهای رنگی بسیار با کیفیت باال انجام دهند . در مقایسه با سایر چاپگرها مانند موم حرارتی ، تصعید رنگی
و لیزری ، چاپگرهای جوهر افشان این مزیت را دارند که به زمان برای گرم شدن احتیاجی ندارند و هزینه
کمتری در بر دارد .
از معایب چاپگرهای جوهر افشان ، هدهای غیر مستحکم و ضعیف ) قابل بسته شدن و گرفتگی ( و کارتریج
های جوهر گرانقیمت می باشد . این امر باعث می شود مصرف کننده برای مصرف متوسط و باال ، از
چاپگرهای لیزری استفاده کنند . عیب دیگر ، رنگ پس دادن جوهر است که در اثر پدیده موئینگی به نقاطی
غیر از مکان مورد نظر کشیده می شود . در نتیجه آن چاپ در برخی از کاغذها کدر می باشد . برخی تولید
کنندگان کاغذهای رسی مخصوصی را که برای کاهش رنگ پس دادن طراحی شده به فروش میرسانند . این
کاغذها گرانقیمتند و بافتی ظریف دارند . از آن جهت که جوهر استفاده شده در جوهر افشان حالل در آبند ،
اسناد چاپ شده با این چاپگرها را باید از آب دور نگاه داشت چرا که باعث لک شدن کار می شوند . همچنین
از ماژیکهای شب رنگ بر روی این اسناد نمی توان استفاده کرد .

چاپگرهای مدل کاری:
مدلهای متداول کاری شامل فروش خود چاپگر با قیمتی زیر تولید و فروش کارتریج های جوهر با قیمتی
اختصاصی . هیولت –پکارد – بعنوان مثال – قادر به تامین ضررهای حاصله با سودی که با فروش قسمت
های قابل تعویض بدست می آورد . امکانات دیگر برای مصرف کنندگان کارتریج های ارزان تر ، تولید شده
توسط شرکتهای دیگر و یا پر کردن کارتریج ها توسط خود مصرف کننده می باشد . در نتیجه این تفاوتهای
زیاد در قیمت ، شرکت های زیادی متخصص در تولید کارتریجهای جایگزین می باشند بیشتر تولید کنندگان
چاپگر با کارتریج قابل پر شدن مخالفت می کنند . به غیر از دالیل اقتصادی واضح ، المنتهای گرماده در
کارتریجهای گرمایی هنگام تمام شدن ذخیره می سوزند و هد چاپگر را تخریب می کنند . برخی چاپگرهای
جوهر افشان از میکروچیپ هایی در کارترجهایشان استفاده می کنند که از استفاده از کارتریجهای مجددا پر
شده جلوگیری می کند . اتحادیه این کار را غیر قانونی اعالم کرد ودر مدل های جدید تر حذف می شود .
-چاپگرهای جوهر افشان حر فه ای:
به غیر از چاپگر های جوهر افشان کوچک شناخته شده جهت استفاده در منازل و ادارات ،بازاری . به
چاپگرهای حرفه ای اختصاص دارد که بیشتر آنها به چاپ در قطعه های بزرگ اختصاص دارند . قطع بزرگ
بدان معناست که چاپگرهایی قادر به چاپ بین ۲۴ سانت تا ۵ متر هستند . استفاده از بیشتر این چاپگرها
برای چاپهای کارهای گرافیکی و تبلیغاتی و همچنین برای چاپ طرح های معماران و مهندسان می باشد . تامین
کننده عمده این چاپگرها هیولت پکارد است که۹۰%بازار چاپگرهای طراحهای تکنیکی متعلق به این شرکت
است . تولیدات عمده آنها از سری Desighnjetمدل ۵۰۰/۸۰۰ و ۱۰۵۰ و ۴۰۰۰ می باشد . به غیر از
Desighnjet۵۵۰۰، از چاپگر شش رنگ برای چاپ کارهای گرافیکی استفاده می شود .
چند تامین کننده دیگر چاپگر های قطع بزرگ ، اپسون ، کداک و کانن هستند .
چاپ سه بعدی :
چاپگرهای جوهر افشان پست و بلند می توانند چاپهای هنری برجسته ای با نام ژیسله تولید کنند .
چاپگرهای جوهر افشان و فناوریهای مشابه قابل استفاده در تولید اشیای میکروسکوپی می باشند .
توضیحات :
۱ .چاپ با گراور چوبی یکی از تکنیکهای چاپ است که بین نیمه قرن ۶ و اواخر قرن ۹ به طور وسیعی
در آسیای شرقی به کار گرفته . شده است .
۲ .چاپ با گراور ، نوعی از چاپ است که ابتدا در چین پیشرفت کرد . قدیمی ترین نمونه شناخته شده
یک نسخه از کتاب سوترای الماس از سال ۸۶۸ میالدی است با این وجود چاپ با گراور حدودا
۲۰۰۰ سال قدمت دارد . اولین قدم در چاپ با گراور تهیه سند اصلی است . سند اصلی بر روی
یک سطح بزرگ و صاف چوبی قرار می گیرد و در آنجا برعکس ثابت می شود . سپس پیشه وران با
میزان مهارتهای مختلف – از استاد حکاک جهت کارهای ظریف تا هنرمندان کم استعداد برای
گراورهای بی ارزش سند اصلی را بر روی قطعه چوب حک می کنند حال می توان قطعه چوب را به
جوهر آغشته کرد و با تحت فشار قرار دادن از نسخه اصلی کپی کرد در برخی موارد چاپ با گراور
به چاپ حروف متحرک ارجحیت دارد برای زبانی مانند چینی که حروف بسیر زیادنند ، گراورها بسیار
ارزانتر از کار در می آیند . همچنین این روند آزادی بیشتری به چاپگر می دهد مثل : استفاده از
تصویر و غیره . با این حال گراور های چاپ خیلی با دوام نیستند و به سرعت هنگام استفاده
مستهلک می شوند و احتیاج به تعویض پیدا می کنند که از چاپ با تیراژ باال جلوگیری می کند .
۳ .بی شنگ )وفات ۱۰۵۲ ) مخترع حروف چاپی متحرک در بین سالهای ۱۰۴۱ و ۱۰۴۸ در چین بود .
حروف او از گل رس ساخته شده بودند . ونگ زن آنها را با چوب ساخت . بی شنگ یک بافنده پارچه
بوده و چیز بیشتری در مورد او در دسترس نیست . تنها جایی که نام او ثبت شده است کتاب ) شن
هو ( است .
چاپ رنگی:
چاپ رنگی تهیه مجدد یک تصویر یا متن به صورت رنگی ) در مقابل تک رنگ یا سیاه و سفید ( است . که به
آن چاپ ۴ رنگ هم می گویند ، چرا که از چهار رنگ سایان ، ماژنتاه ، زرد و سیاه ) CMYK ) استفاده می شود
. روش دیگر چاپ رنگی چاپ شش رنگ است که دو رنگ نارنجی و سبز را به رنگهای قبلی جهت افزایش
وسعت رنگی بیشتر اضافه می کند . چاپ رنگی چند پله یا تحول برای گرفتن یک چاپ با کیفیت است . در
اینجا مراحل اصلی چاپ عبارتند از :
مرحله جدا سازی رنگها :
این مرحله وقتی اتفاق می افتد که کار هنری اسکن شده و به رنگهای قرمز ، سبز و آبی تجزیه شده است .
قبل از اینکه تصویر پردازی دیجیتال پیشرفت کند ، روش سنتی عکاسی از تصویر با سه فیلتر برای هر
رنگ بود و حاصل آن سه تصویر که عناصر قرمز ، سبز و آبی تصویر اصلی را نشان می دهد.

قدم بعدی معکوس کردن هر کدام از این تصاویر است . وقتی تصویر نگاتیو عناصر قرمز تهیه می شود ،
قسمتهای سایان رنگ تصویر مشخص می شوند . همینطور ، تصاویر نگاتیو ) نگاتیوی که از سبز و آبی تهیه
می شوند رنگهای ماژنتا و زرد را مشخص می کند ( .
 جدا سازی CMY مشتق شده از جداسازی آبی و سبز و قرمز:
شایان ، ماژنتا و زرد سه رنگدانه ی اصلی برای چاپ رنگی اند . وقتی این سه رنگ در چاپ با هم ترکیب
شوند ، نتیجه باید یک باز آفرینی از تصویر اصلی باشد ، اما نیست . در نتیجه محدودیت در رنگدانه های
جوهر ، رنگهای تیره تر کثیف و کدر می شوند . برای حل مشکل جداسازی رنگ مشکی هم پیش می آید که
سایه و کنتراستهای تصویر را بهبود می بخشد . روشهای متعددی برای جداسازی مشکی وجود دارد از قبیل :
جایگزینی عناصر خاکستری ، اضافه کردن زیر رنگ ، کم کردن زیر رنگها . به این روش چاپ CMYK می
گویند .
در جریان چاپ معمولی این رنگها بر روی یکدیگر چاپ می شوند.
روشهای چاپ دیجیتال امروزی محدودیت فضای یک رنگ را مانند روش CMYK ندارد . ماشینهای چاپ زیادی
می توانند از فایلهایی که توسط روشهای RGB یا CMYK جداسازی شده اند چاپ بگیرند .
نمایش :
جوهرهای چاپ نمی توانند با هم ترکیب شوند . به همین دلیل در یک زمان فقط یک رنگ جوهر می تواند بر
روی کاغذ قرار بگیرد . یک تصویر عدی از قرار گرفتن رنگهای خیلی نزدیک به هم به بیننده تصور خوبی را
می دهد . جدا نگاه داشتن رنگها از یکدیگر توسط یک صفحه که با نام ) هاف تون ( هم شناخته می شود
، انجام می شود .


چاپ مسطح

حکاکی روی سنگ :
یک تکنیک چاپ است که تصویر بر روی سطح حکاکی شده است . معموال صفحات مس یا روی برای سطح چاپ
بکار می رود و حکاکی ها به وسیله قلم زنی ، گراورسازی ، و قلع زنی به طور سایه روشن ایجاد می شود .
برای چاپ یک صفحه حکاکی شده ، سطح آن پوشیده از جوهر می شود ، و سپس با یک روزنامه یا پارچه نخی
سطح آن را تمیز می کنیم و فقط اجازه می دهیم داخل شکافها جوهر باشد . یک کاغذ مرطوب روی آن قرار
داده و صفحه و کاغذ به داخل پرس چاپ می روند و توسط فشار جوهر از صفحه به کاغذ انتقال داده می
شود.
معموال این نوع چاپ برای چاپ اسکناس به کار می رود . در مقابل چاپ با نقوش برجسته قرار دارد .
چاپ سنگی :
چاپ سنگی روشی از چاپ است که بر رو یک سطح صاف ، مانند روش تولید نیمه هادی می باشد .
چاپ :
اصل چاپ : چاپ سنگی بعنوان روند دستی ، بر پایه دفع روغن و آب است . تصویر روی صفحه پوشیده
شده از روغن قرار دارد ؛ سپس اسید برای سوزاندن سطح روغنی روی صفحه استفاده می شود . به هنگام
چاپ ، سطح پوشیده از آب است که روی سطح غیر روغنی قرار دارد و توسط روغن دفع می شود . سپس یک
غلطک با سطح جوهری روغنی که فقط به قسمت روغنی می چسبد را روی صفحه قرار می دهیم .
روند اولیه :
چاپ سنگی توسط Senefelder Alios در Bohemia در سال ۱۷۹۸ اختراع شد و اولین پروسه پرینت جدید
از زمان اختراع چاپ برجسته در قرن ۱۵ بود . در روزهای اولیه چاپ سنگی ، یک تکه سنگ آهکی صاف
استفاده می شد . بعد از آن تصویر بر پایه روغن بر روی سطح قرار داده می شد ، اسید تصویر را بر روی
سطح می سوزاند ؛ صمغ عربی ، محلول حل شدنی در آب ، سپس اضافه می شد و فقط به سطح غیر روغنی
می چسبید و آن را به صورت موم می کرد .
هنگام چاپ ، آب جذب شده . توسط صمغ عربی و دور شده از قسمتهای روغنی ، هنگامی که جوهر روغنی
استفاده شده برای چاپ عکس آن را انجام می دهد . بعد از چندی از اختراع ، روند چاپ سنگی به صورت
رنگی در قرن ۱۹ به اجرا در آمد .

روش مدرن:
امروزه قالبهای آلومینیومی و پالستیکی مورد استفاده قرار می گیرد . قالبها قبال تراشکاری شده و از ذرات
چربی حساس به نور پوشیده شده است . نگاتیو عکسی که می خواهیم ، در باالی صفحه قالب قرار داده
شده و در معرض نور که عکس را به ذرات چربی حساس به نور بتاباند . ذرات به صورت شیمیایی از صفحه
کنده می شود . قالب به پرس چاپ چسبیده است و آب روی صفحه قالب حرکت می کند که به قسمت سخت
یا نگاتیو قسمتهای عکس می چسبد ) جذب می شود ( . یک غلطک پوشیده شده از جوهر روی صفحه قالب
می لغزد که جذب قسمت صاف و مثبت قسمتهای عکس می شود . اگر این عکس مستقیما به کاغذ انتقال
داده می شد ، می توانست یک عکس مثبت تولید کند اما کاغذ مرطوب می شود .در عوض ، یک طبلی
پوشیده از سطح ساینده روی صفحه قالب کشیده می شود که آب را بیرون می فشاند و جوهر را به داخل
می کشاند . سپس درام حاوی جوهر روی صفحه کشیده می شود . برای اینکه تصویر برای اولین بار توسط
درام ساینده ترانسفر می شود ) چاپ سنگی Offset ) نامیده می شود . از آنجائیکه تصویر اول به درام
چسبیده قبل از اینکه روی کاغذ بیاید .
بسیاری نوآوری ها و فن آوری های جدید طی سالیان در این پروسه اتفاق افتاده است ، شامل پیشرفت
پرسها که از صفحه های مختلف بکار می رود که عکس زا با چند رنگ مختلف فقط با یک بار پرس انجام دهد و
سیستم جوهر که مرحله رطوبت جداگانه را حذف می کند ) به جای تلفیق آن در مرحله جوهر زدن ( . نشر
رومیزی امکان ایجاد Layout هایی با کیفیت حرفه ای را برای همه مکن ساخته است و پیشرفت تصویر
پردازی این امکان را به کارگاههای چاپ داده است که مرحله عکسبرداری از لی اوت را حذف کنند .
امروزه بطور مستقیم می توان از روی فیلم و یا کامپیوتر چاپ گرفت . از ابتدای قرن ۲۱ ، تنظیم کننده ی
صفحه ی چاپ با چاپ مستقیم بر روی صفحه ی چاپ کنار گذاشته شده است .
۴-۳-لیتوگرافی نیمه رسانا :
لیتوگرافی نیمه رسانا برای استفاده در میکروچیپها ارتقاء یافت . همچنین در MEM ها استفاده شد و از
بهترین روش هایی که در حال حاضر برای ساخت وسایلی در مقیاس های کوچکتر از میکرومتر استفاده می
شوند . به رغم اینکه فن آوری لیتوگرافی سیلیکون پیشرفته ترین آنهاست از مواد دیگر نیز استفاده می
شود . همچنین فن آوری جدید لیتوگرافی بدون ماسک برای نیمه رسانا استفاده می شود .

لیتوگرافی به عنوان یک ابزار هنری:

در ۲۵ سال اول قرن ۱۹ ، استفاده از لیتوگرافی به علت باز آفرینی های ارزان قیمت نقاشی ها محدود شد
. در هر صورت در سال ۱۸۲۵ هنرمندان فرانسوی انگر ، گریکو ، دالکروا از این روش برای اجتناب از
مشکالت چاپ یا گراور چوبی و حکاکی روی مس که استفاده از کارگرانی بود که تصویر را بر روی صفحات
چاپ چوبی یا مسی حک کردند استفاده کردند . مزیت لیتوگرافی ) در نظر هنرمندان ( آن بود که می
توانست بطور مستقیم بر روی ماده طراحی یا نقاشی کند و از مراحل میانی چاپ بگذرد .
از آنرو طراحی یک هنرمند و یک چاپ لیتوگرافی کامال ردپای هنرمند را در خود داشت . به هیچ دوباره کاری
و یا ابزار دیگری نیاز نبود . در ضمن می شد از تمام رنگها استفاده کرد .
لیتوگرافیهای دومیه و تصویر سازیهای دالکروا برای فاوست اثر گوته هنرمندانه ترین لیتوگرافیهاست .
هنرمندان فرانسوی دیگری مانند : پروین ، سراه ، ماند و البته دومیه در دهه ۱۸۳۰ از چاپ لیتوگرافی
استفاده کردند . برای اولین بار در تاریخ ، یک هنرمند قادر به گرفتن چندین نسخه از کار هنری اش بود .
که هر کدام بدون دخالت اشخاص واسطه و مراحل فنی مهارت ، نبوغ و شخصیت خود هنرمند را در خود
داشت .

چاپ افست:

چاپ افست یکی از روشهای چاپ است که امروزه بسیار مورد استفاده قرار می گیرد. در ابتدا تصویر
جوهری بر روی یک ورق الستیکی و سپس بر روی صفحه چاپ منتقل یا افست می شود . هنگامی که در
ترکیب با فرایند لیتو گرافی ) که بر اساس رانش روغن و آب کار می کند ( استفاده می شود ، تکنیک
افست از انتقال آب همراه با جوهر به روی سطح چاپ جلوگیری می کند .
۴-۴-۱ -مقایسه چاپ افست با چاپ سربی ) برتری ها (:
۱ .تصاویر با کیفیت باال که تمیز تر و دقیق تر از چاپ سربی است ، به دلیل اینکه صفحه الستیکی با
بافت سطح چاپ کامال منطبق می شود.
۲ .مورد استفاده بودن سطوح مختلف چاپ ، به اضافه کاغذ های صاف ) مثال چوب ، پارچه ، فلز ، چرم
و کاغذ ناصاف (.
۳ .تهیه سریع و آسان صفحه هات چاپ
۴ .عمر طوال نیتر صفحه هات چاپ نسبت به صفحه هات لیتو گرافی
اولین چاپ افست لیتوگرافی در انگلستان در حدود سال ۱۸۷۵ ایجاد شد و برای چاپ بر روی فلز
طراحی شده بود . سیلندر افست با نوع مخصوصی مقوا پوشیده شده بود ، و تصویر چاپ شده را از
سنگ لیتو به سطح فلز منتقل می کرد . تقریبا ۵ سال بعد ، پوشش مقوایی سیلندر افست با الستیک
تعویض شد ؛ که هنوز هم مورد استفاده ترین ماده میباشد .

اولین فردی که از چاپ افست بر روی کاغذ استفاده کرد ، آیرا واشنگتن روبل آمریکایی ، در ۱۹۰۳
بود . ایده آن به طور اتفاقی کشف شد و وی مشاهده کرد که الستیک تصویر را بهتر از فلز بر روی
کاغذ می اندازد .
دو برادر ، چارلز و آلبرت هریس بطور مستقل این فرایند را بررسی کرده و ماشین چاپ افستی برای
انتشارات هریس ساختند . هریس ماشین چاپ افست خود را بر اساس ماشین چاپ سربی دوار ساخت
. او از یک صفحه چاپ فلزی که به دور یک سیلندر در باالی ماشین قرار داشت و با غلطکهای جوهر و
آب در تماس بود استفاده کرد .
یک سیلندر کاغذ ، مستقیما در زیر ان قرار گرفت که در تماس با سیلندر صفحه چاپ بود . سیلندر
چاپ در زیر سیلندر کاغذ بود ) مانند شکل ( . سیلندر چاپ با کاغذ در تماس بود تا تصویر را بر روی
آن منتقل کند . امروزه همین فرایند استفاده می شود با تفاوت که امروزه از رول های کاغذی به جای
ورقهای مجزا استفاده می کنند و می توانند هر دو سوی کاغذ را چاپ نمایند . در طی سالهای دهه ۵۰
هنگامی که در صفحات چاپ ، جوهر چاپ و کاغذ پیشرفت حاصل شد و این تکنیک را برتر در سرعت و
دوام صفحه چاپ گردانید ، چاپ افست به پرطرفدار ترین چاپ تبلیغاتی تبدیل شد .
امروزه بیشترین استفاده از چاپ افست ، در چاپ روزنامه هاست . به رغم اینکه چاپ افست عمده ترین
چاپ برای کارهای تبلیغاتی است ، شرکتهای چاپ خصوصی چاپهای محدودی از کتابهای با کیفیت با چاپ
افست و یا سربی چاپ می کنند . که گاهی با حروف چاپی دست چین ، چاپ می شوند
چگونه چاپ افست عمل می کند :
دفعه بعدی که شما مجله مورد عالقه یا کاتالوگی که به صندوق پستی شما آمده است می خوانید ، لحظه
ای درنگ کنید و بیندیشید که چگونه چاپ آن میسر شده است . ابتدا نویسندگان ، ویراستاران و طراحان
مرحله خالقانه را طی می کنند ، چاپگران ، کار خالقانه آنها را به چاپخانه برده و منتشر می کنند .
عمل چاپ فرایند قابل توجه ای است که ماشینهای بزرگ بسیار سریع بر رولهای ۲۰۰۰ کیلویی کاغذ و
صفحات چاپ فلزی در آن دخالت دارند .

چاپ برجسته:
 
لیتو گرافی سنگی :
ایده اولیه :
لیتوگرافی سنگی در ۱۷۹۸ اختراع شد و اولین تکنیک جدید چاپ ۳۰۰ سال بود . لیتو گرافی سنگی
یک ابزار پر طرفدار در سال ۱۸۳۰ بود . افراد برای خلق تصاویر رنگی برای کتابها و برچسب و پوستر از
لیتوگرافی سنگی استفاده می کردند.
علت پرطرفدار بودن لیتوگرافی سنگی آن بود که هنرمند می توانست به طور طبیعی بر روی یک سنگ
تخت طراحی یا نقاشی نماید .
شکل ۵-۱ : هنرمند در حال کار بر روی سنگ
ایده اولیه برای لیتوگرافی سنگی بسیار ساده است :
۱ .هنرمند با ابزاری چرب مثل مداد شمعی لیتو و یک مداد شمعی مومی همچنین مداد و رنگهای لیتو
روی سطح سنگ نقاشی و طراحی مینماید . سنگ این مواد چرب را به خود گرفته و نگه میدارد .
۲ .سنگ با آب مرطوب می شود و قسمتهایی از سطح سنگ که چرب نیستند مرطوب می شوند .
۳ .جوهر با پایه رغن با غلطک بر روی سنگ گذارده می شود و قسمتهای چرب به خود رنگ گرفته در
حالی که قسمتهای خیس رنگ نمیگیرند .
۴ .تکه ای کاغذ بر روی سنگ پرس می شوند و رنگ از سطح سنگ به آن منتقل می شود .

چاپ سربی :
چاپ سربی قدیمی ترین تکنیک چاپ است که در آن سطوح برجسته به جوهر آغشته می شوند و به
سطحی صاف فشرده می شود تا تصویری برعکس بر روی آن ایجاد کنند .
گراورهای چوبی ابتدایی چینیها از حروف و تصاویر که به صورت برجسته حک شده بودند استفاده می
کردند و این روش چاپ تصویر در قرن ۱۳ به اروپا رسید .
در سال ۱۴۰۰ ، یوهان گوتنبرگ ) قبل از دیگران ( بعنوان مخترع چاپ با حروف مجزای . قالب گیری
شده و قابل استفاده مجدد و متحرک شناخته شده است .
او از یک پرس چوبی در جایی که کاغذ روی حروف آغشته به جوهر قرار گرفته شده استفاده کرد
.سپس از باال با یک پیچ دستس بزرگ به آن فشار وارد کرد .
بعدها از پرس فلزی دارای یک دسته استفاده شد که در آن هم از همان اصول استفاده شد .
با ظهور ماشینی شدن ، جوهری کردن حروف توسط غلطکهایی انجام می شد که از روی حروف سربی می
گذشتند و بر روی بستری جوهری قرار می گرفتند و الیه ای از جوهر تازه برای کاغذ بعدی بر
میداشتند .در این موقع ورق دیگری بر روی صفحه لوال دار قرار می گرفت ) تصویر ۱ ) که به سرعت
بر سطح حروف چاپ فشار داده می شد و به عقب میپرید و صفحه بعدی در جای خود قرار می گرفت .
در ماشین چاپ تمام خودکار قرن ۲۰ کاغذ ، توسط گیره های مکنده برداشته می شود . برای کارهایی
با سرعت باال ماشینهای چاپ دورانی استفاده می شد .
فرم به زیر صفحه کاغذ قرار می گیرد و هنگامی که می خواهد کاغذ جدیدی در آن قرار گیرد ، فرم به
کناری رفته و مجدا جوهری می شود . در ماشین چاپ روزنامه ، صفحه هات چاپ به یک چکش گردان
وصل شده و می توانند بر روی رولهای طوالنی کاغذ با سرعت بسیار باال ) که در چاپ روزنامه ضروری
است ( چاپ نمایند .
حروف چینی و تصویر گری کامپیوتری جایگزین حروف چاپی فلزی قالب گیری شده ، شده است . چاپ
سربی هنگامی که تصاویر عکاسی بر روی صفحات صاف انعطاف پذیر انداخته شد ) لیتوگرافی ( و
اقتصادی تر شد ، شروع به از بین رفتن کرده است . چاپ سربی به عنوان سرگرمی باقی مانده است .
کارهای سربی ظریف تر از لیت افست است چرا که مرز میکروسکوپی جوهر بر دور هر حرف بیرون
زده به آن معنای بصری بیشتری می دهد . در هر صورت هنوز تعداد زیادی چاپ فلکسو گرافی با
صفحات الستیکی و تعداد کمتری چاپ برجسته با حروف بزرگ چوبی برای پوسترهایی با کیفیت پایین
تر موجود است .
فلکسو گرافی :
فلکسو گرافی بطور معمول روشی است که بیشتر برای بسته بندی استفاده می شود . یک چاپ فلکسو
با انداختن تصویر مورد نظر به عنوان یک طرح برجسته و سه بعدی بر روی یک ماده پالستیکی یا پلیمر
مانند چاپ با سیب زمینی کودکان بدست می آید . اندازه ی مشخصی از جوهر بر روی سطح صفحه چاپ
) یا استوانه چاپ ( توسط یک غلطک مالیده می شود . سپس سطح چاپ به گردش در می آید و با کاغذ
تماس پیدا می کند . فلکسو بدین دلیل نامگذاری شده است که در اصل به عنوان روشی برای چاپ
بر روی مقوا که با سطحی خیلی ناصاف استفاده می شده است . ضروری است . که صفحه ی چاپ با
مقوا تماس پیدا کند . به این دلیل انعطاف پذیر است . نقاط چاپ نشده برجسته بر روی مقوا نباید با
جوهر بر صفحه چاپ تماس پیدا کند . به این دلیل نقاط چاپ نشدنی بر صفحه ی چاپ عمیق تر حک می
شوند . در اصل فلکسو خیلی خاص از ظرافت بوده است . در چند دهه اخیر پیشرفت های بسیاری در
جنس و روش تهیه ی صفحه ی چاپ ) نور دهی عکاسی و حکاکی مستقیم توسط لیزر ( انجام شده است
. امروز چاپ تمام رنگی با فلکسو ممکن شده است . مزیتی که فلکسو گرافی نسبت به لیتوگرافی
دارد این است که می توان از جوهر های بیشتری برای چاپ استفاده کرد . همچنین فلکسو گرافی
قابلیت چاپ بر مواد مختلفی را دارد . محصوالت معمولی که با این روش چاپ می شوند کارتن های
قهوه ای رنگ ، پاکت های ذرت و چیپس ، ظرف های ماست و حتی کاغذ دیواری است .
لیتوگرافی امروز :
بسیار مورد استفاده است و تقریبا در هر کتاب یا مجله مورد استفاده قرار می گیرد .
برای اینکه بهتر طرز کار لیتوگرافی سنگی را درک کنیم ، به نکات زیر توجه کنید:
۱ .یک قطعه کاغذ بردارید و با روغن گیاهی تصویری را نقاشی کنید
۲ .بقیه کاغذ را با آب مرطوب کنید
۳ .پنبه ای را به رنگ روغن آغشته کنید و بر روی کاغذ بکشید ، قسمت های مرطوب کاغذ رنگ را به
خود نمی گیرد . کاغذ هم اکنون جوهری شده است
۴ .حال اگر کاغذی را بر روی کاغذ جوهری فشار دهید ، قسمت های رنگی بر روی کاغذ منتقل می
شود .
برای گرفتن نسخه های مجدد کاغذ را دوباره جوهری نمایید . مبنای این تکنیک، جذب رنگ توسط
روغن و عدم مخلوط شدن روغن با آب است .
۵-۵-مقایسه افست با چاپهای دیگر :
۱ .تصاویر با کیفیت باال که تمیز تر و دقیق تر از چاب سربی است ، به دلیل اینکه صفحه الستیکی با
بافت با سطح چاپ کامال منطبق می شود .
۲ .مورد استفاده بودن سطوح مختلف چاپ ، به اضافه کاغذ های صاف ) مثال چوب ، پارچه ، فلز ، چرم
و کاغذ نا صاف ( .
۳ .تهیه ی سریع و آسان صفحات چاپ
۴ .عمر طوالنی تر صفحات چاپ نسبت به صفحات لیتوگرافی

چاپ گود:

گراور چرخشی :
گونه ای از چاپ فرو رفته است که شامل ، حک تصویر بر روی یک حامل تصویر می باشد . در چاپ
گراور تصویر بر روی یک سیلندر حک می شود . برای اینکه مانند چاپ افست و فلکسو گرافی نوعی چاپ
دورانی می باشد . این بدین معناست که ماشینهای چاپ گراور بر روی رولهای کاغذ بجای ورق های
کاغذ چاپ می نمایند. سیلندر های گراور امروزه بطور دیجیتال توسط ماشینهای نوک الماس و لیزر حکاکی
می شوند . بر روی سیلندر گراور تصویر حکاکی شده که از سلول های کوچکی تشکیل شده است که
میزان جوهری که به سطح کاغذ منتقل می شود را تعییم می کند . ماشین چاپ روتو گراور برای چاپ هر
رنگ ، قسمتی مجزا دارد ، تعداد واحد های ماشین بستگی به تعداد رنگهای مورد نیاز برای تصویر نهایی
دارد . ۵جزء پایه در هر قسمت برای هر رنگ وجود دارد : ۱ -سیلندر حکاکی شده ۲ -منبع جوهر ۳ -یک
تراز ۴ -غلطک چاپ ۵ -خشک کن . وقتی که دستگاه در حال کار است ،سیلندر حکاکی شده در معرض
افشاننده های جوهر قرار دارد و سلولها و حفره های فرو رفته را پر می کند . هنگامیکه سیلندر می چرخد
، رنگ را از افشاننده بیرون می کشد . تراز مانند یک شیشه پاکن عمل می کند . و قبل از اینکه سیلندر
با کاغذ تماس پیدا کند ، جوهر را از نقاطی که نمی خواهند چاپ شوند ، می زدایند . سپس کاغذ بین
غلطک چاپ و سیلندر گراور ساندویج می شود. در اینجا است که جوهر از سلولهای فرو رفته به کاغذ
انتقال پیدا می کند . استفاده غلطک چاپ اعمال فشار بر روی کاغذ جهت پرس شدن سلیندر گراور می
باشد و بیشترین پوشش را با جوهر برقرار می سازد . بعد کاغذ پیش از رفتن به بخش رنگی دیگر به
خشک کن می رود و کامال خشک می شود .
در روش گراور چرخشی که گونه ای از چاپ گود است  می توان از
رولهای کاغذ به جای ورقهای کاغذ استفاده نمود . چرا که این چاپ ، یک چاپ دورانی می باشد . 


مقایسه مشابهت ها و تفاوتهای روشهای گوناگون چاپ

مقایسه چاپ سنگی و سربی :
چاپ سنگی : قسمت شکلها باید حکاکی شود و در این چاپ بوسیله فیلم و زینگ کلیشه تهیه می شود و
حروف سربی ظرافت بخصوصی دارد و خیلی ظریف تر از سنگ است به خاطر همین چاپ سنگی منسوخ
شده است ولی هر دو یک کار را انجام می دهند.
معایب : چاپ سنگی ، سنگین است
مقاسه برجسته و چاپ گود :
چاپ برجسته : در چاپ برجسته حروف و شکلها برجسته تر از سطح کار است ولی در چاپ گود و حروف
شکل ها پائین تر از سطح کار می باشد . تعمیرات چاپ برجسته به مراتب راحت تر از چاپ گود انجام می
شود ، ظرفیت بیشتری دارد و ماشین آالت آن هم پیچیده تر است .
مقایسه چاپ افست با لتر پرس :
چاپ افست : چاپ افست همه کارهایش با لیتوگرافی انجام می شود و پلیت آن بسیار سبک و نقل وانتقال
آن بسیار راحت می باشد و ظرافت آن بسیار باالتر از لتر پرس می باشد . تنها عیب ماشین افست ،
پیچیده بودن آن است . حداکثر چاپ در افست ۶۰۰۰۰ برگ در ساعت است .
چاپ لتر پرس : چاپی است که حروف مستقیما با کاغذ تماس دارد ولی چاپ افست پلیت با واسطه ای
الستیکی به نام بالنکت روی کاغذ چاپ می کند . حداکثر چاپ ماشین لتر پرس بیشتر از ۵۰۰۰ برگ در
ساعت نمی تواند باشد .
مقایسه چاپگر جوهر افشان و لیزری:
چاپگر جوهر افشان می تواند کارهای رنگی انجام دهد ولی لیزری فقط برای چاپ سیاه و سفید است .
کیفیت کار لیزری بسیار باال است ولی تک رنگ است .
چاپ برجسته : در ابتدا برای هر چاپی باید آن نوشته یا عکس را داشته باشیم که بشود آن را روی کاغذ
آورد . مثال مهر که به صورت برجسته است شامل سرب یا سنگ باشد ) یا یک چیز سخت ( .
چاپ مستقیم: مرکب مستقیما با کاغذ تماس دارد ک شامل سربی ، حروف سنگی ، چاپ گود فلکسو گرافی
. جنس حروف سنگی و سربی سخت است ولی فلکسو نرم می باشد و مخصوص نایلون است .
ما برای اینکه نوشته ای را چاپ کنیم از قطعات پیش ساخته استفاده می شود مانند حروف چینی یا اینکه
از طریق لیتو گرافی و کلیشه سازی و حکاکی عکسها را روی سرب یا سنگ یا پالستیک سخت کپی کنیم .

امیدواریم مطالب فوق برایتان مفید واقع شده باشد.

برش کاغذ با لیزر

دستگاه لیزر کاغذ و مقوا

بسیاری از اوقات لازم است که برش مقوا با طرحی خاص یا به عبارتی پیچیده انجام شود. برش کاغذ با طرح های غیر ساده می تواند برای کارت دعوت یا عروسی یا ساخت جعبه های کادویی زیبا باشد. در روش های سنتی برای برش طرح های پیچیده بر روی کاغذ و مقوا از قیچی یا قالب های فلزی استفاده می شود. در صورت استفاده از قیچی ، سرعت کار پایین است و نمی توان کاغذ و مقوا را به صورت ظریفی برش داد. در صورت استفاده از قالب نیز زمان قابل توجهی صرف طراحی و ساخت قالب می شود و بعضا به خاطر قیمت بالای قالب ، برش تعداد معدودی ورقه کاغذ یا مقوا به صرفه نمی باشد.

لیز کاغذ و در واقع دستگاه لیزر کاغذ توانایی برش مقوا و کاغذ را با ظرافت بالا دارد و به خاطر سهولت تبدیل طرح برش به محصول برش خورده ، امکان تولید تعداد معدودی محصول (بسته بندی یا هر محصول کاغذی یا مقوایی دیگر) نیز وجود دارد به گونه ای که طرح های پیچیده بسته بندی برای تعداد محدودی بسته را می توان با استفاده از دستگاه برش لیزری با قیمت مناسب تهیه نمود.

مزایای لیزر کاغذ و مقوا به شرح زیر هستند:
- قابلیت برش طرح‌های پیچیده
- ظرافت و دقت بالای برش
- کمترین میزان ضایعات در اتمام کار
- سرعت و سهولت تبدیل طرح برش به محصول نهایی
- عدم تولید ذره های مقوا در محل برش خورده - لبه های صاف برش

موارد کاربرد دستگاه لیزر کاغذ و مقوا عبارتند از:
- ساخت بسته بندی در تیراژ محدود
- ساخت محصولات کاغذی و مقوایی تزیینی در تیراژ محدود
- ساخت محصولات کاغذی و مقوایی در ابعاد بزرگ
- ساخت محصولات کاغذی و تزیینی با طرح های ظریف و پیچیده

همانطور که در عکس زیر میبینیدبرش کاغذ با لیزر جلوه بسیارزیبایی به ان میبخشد و میتوان با دستگاه برش لیزری انواع طرحهای ریز را برروی کاغذ اجرا کرد

بسیاری از اوقات لازم است که برش مقوا با طرحی خاص یا به عبارتی پیچیده انجام شود. برش کاغذ با طرح های غیر ساده می تواند برای کارت دعوت یا عروسی یا ساخت جعبه های کادویی زیبا باشد. در روش های سنتی برای برش طرح های پیچیده بر روی کاغذ و مقوا از قیچی یا قالب های فلزی استفاده می شود. در صورت استفاده از قیچی ، سرعت کار پایین است و نمی توان کاغذ و مقوا را به صورت ظریفی برش داد. در صورت استفاده از قالب نیز زمان قابل توجهی صرف طراحی و ساخت قالب می شود و بعضا به خاطر قیمت بالای قالب ، برش تعداد معدودی ورقه کاغذ یا مقوا به صرفه نمی باشد.
لیز کاغذ و در واقع دستگاه لیزر کاغذ توانایی برش مقوا و کاغذ را با ظرافت بالا دارد و به خاطر سهولت تبدیل طرح برش به محصول برش خورده ، امکان تولید تعداد معدودی محصول (بسته بندی یا هر محصول کاغذی یا مقوایی دیگر) نیز وجود دارد به گونه ای که طرح های پیچیده بسته بندی برای تعداد محدودی بسته را می توان با استفاده از دستگاه برش لیزری با قیمت مناسب تهیه نمود.

مزایای لیزر کاغذ و مقوا به شرح زیر هستند:
- قابلیت برش طرح‌های پیچیده
- ظرافت و دقت بالای برش
- کمترین میزان ضایعات در اتمام کار
- سرعت و سهولت تبدیل طرح برش به محصول نهایی
- عدم تولید ذره های مقوا در محل برش خورده - لبه های صاف برش

موارد کاربرد دستگاه لیزر کاغذ و مقوا عبارتند از:
- ساخت بسته بندی در تیراژ محدود
- ساخت محصولات کاغذی و مقوایی تزیینی در تیراژ محدود
- ساخت محصولات کاغذی و مقوایی در ابعاد بزرگ
- ساخت محصولات کاغذی و تزیینی با طرح های ظریف و پیچیده

بلیدکارتریج چیست؟

دکتربلیدیابلیدپرینتر، نام های دیگر بلید کارتریج میباشند که ازدیگرموادمصرفیپرینترلیزری و ماشین های اداری محسوب میشوند.بلیدوسیلهایاستدرپرینترلیزریکهکارآن،کنترلتونرشارژبررویدستگاهمگنت (وظیفهباردارکردنتونرشارژرابهعهدهدارد)وهمچنیننگهداشتنتونرپرینترلیزریبررویدرامپرینترجهتچاپبررویکاغذاست.بلیدپرینترکهبهآندکتربلیدنیزگفتهمیشودازقطعاتحساسدستگاهپرینترلیزریبهحسابمیآیدبهطوریکهایجادخللدرعملکرداینوسیلهمیتواندبهکلکارآسیببرساند.بلیدپرینترلیزریباتوجهبهنوعآنمیتواندبرایتونرشارژرنگیوتونرشارژمشکیمورداستفادهقرارگیرد.بعضیازانواعبلیدکارتریج،برایهردونوعتونرپرینترلیزریکاربرددارند.

اغلب بلیدپرینترراباوایپربلیداشتباهمیگیرند.وایپربلیدیکیدیگرازقطعاتپرینترلیزریمیباشدکهوظیفهآنتمیزکردنسطحدرامپرینترلیزریاستکهازاینلحاظعملکردآنمشابهعملکردفومرولاست.درواقعابتدادرامپرینترتوسطوایپربلیدتمیزشدهوسپسبافومرول،تونرشارژکهازطریقکارتریجبررویدرامپرینترقرارگرفتهبودبهکلیپاکمیشود.

خریدبلیدکارتریج

بلیدنیزهمانندفومرولپرینتر،مشخصاتزیادینداردکهاینامرموجبسهولتخریدبلیدپرینترمیشود.البتهاینبدانمعنانیستکهدرخریدبلیدکارتریجیادکتربلیدنیازیبهتوجهبهمشخصاتمحصولنیستبلکه باید دقت کافی در خرید داشت و از نمایندگی ها و شرکت های معتبر در این زمینه محصول را خریداری کرد.

بهترین گجت های معرفی شده در نمایشگاه IFA 2017

کاربرد پرینتر سه بعدی در زمینه های مختلف
پرینتر سه بعدی دستگاهی که شاید تا ۲۰ سال پیش صحبت کردن درباره آن عاقلانه به نظر نمیرسید و تنها در کارتون های کودکانه و رویایی ابزاری برای ساخت و خلق اشیا مانند مداد جادویی وجود داشت ! اما الان پرینتر های سه بعدی خانگی هم تولید میشوند و حتی با ۵۰۰ دلار هم میتوانیم یک پرینتر سه بعدی سطح پایین و رومیزی در خانه ی خود داشته باشیم !
نحوه ی عملکرد پرینتر های سه بعدی متفاوت است و شرکت های سازنده روش های مختلفی را برای مدل سازی سه بعدی در پیش گرفته اند که این روش های مختلف باعث تفاوت در قیمت اولیه ی چاپگر و هزینه ی مواد اولیه ، سرعت ساخت ، کیفیت و دقت پرینتر سه بعدی میشود .
در حال حاضر شرکت ها و وبسایت هایی وجود دارند که افراد طرح سه بعدی خود را در اختیار آنها قرار میدهند و مدل سه بعدی خود را در خانه تحویل میگیرند . این شرکت ها از پرینتر های سه بعدی عظیم که قابلیت های زیادی دارند استفاده میکنند .
3d printer
یک پرینتر سه بعدی با قیمت ۳۰۰۰ دلار !
با توجه به این که هزینه ی مواد اولیه پرینتر های سه بعدی بسیار زیاد میباشد ؛ اساسا فاصله ی کیفیت ، اندازه و ماندگاری یک پرینتر سه بعدی ۵۰۰ دلاری رومیزی و یک ۳d printer پیشرفته ی ۵۰۰ هزار دلاری قطعا بسیار زیاد خواهد بود ! به نظر میرسد که مانند عکس هایمان که ترجیح میدهیم چاپ آن ها را به جای پرینتر خانگی مان به آتلیه های عکاسی بسپاریم ! در مورد مدل سازی سه بعدی هم طرح های سه بعدی مان را برای چاپ باید به شرکت های پرینتر سه بعدی واگذار کنیم .
تحقیق در مورد ۳d printer در راستای طرح دکتر علی اکبر جلالی به منظور ایجاد فضای کار برای ایرانیان در آینده میباشد . از این پس آخرین اخبار و نتایج این تحقیق از طریق رمز خرید در اختیار شما قرار می گیرد .
کاربرد پرینتر سه بعدی
پرینتر های سه بعدی با سرعت باورنکردنی در همه ی زمینه ها نفوذ کرده و آینده ی جهان را باید با آن ها تصور کرد ! در حال حاضر مشکلاتی مانند قیمت بالای پرینتر ۳ بعدی ، مشکلات پخش شدن ذرات و تهدیدات جدی برای سلامتی انسان ، طولانی بودن زمان ساخت و … وجود دارند که به نظر میرسد متخصصان عرصه ی ۳d printer میتوانند این مشکلات را مرتفع کرده و پای این چاپگرها را به طور وسیعی در دانشگاه ها ، شرکت ها و حتی خانه های ما باز کند !
کاربرد پرینتر سه بعدی در عرصه ی نظامی

ابزارها و فناوری های نظامی نیازمند قطعات پیچیده و متنوعی هستند که پرینتر های سه بعدی قادر به تولید آن ها با هزینه ی کم و سرعت بالا هستند . تصور کنید با توجه به رقابت کشور ها این چاپگرها با چه سرعتی میتوانند در مسائل نظامی پیشرفت کرده و برگ برنده باشند !
این یک اسلحه ی تولید شده با پرینتر سه بعدی است
کاربرد پرینتر سه بعدی در زمینه ی اسلحه
در حال حاضر نمونه های اولیه ی ساخت اسلحه توسط پرینتر سه بعدی جواب داده اند ! بی شک هر نوآوری همراه با خود معضلاتی هم خواهد داشت یک لحظه فکر کنید در آینده ی نزدیک هر کس بتواند با یک پرینتر سه بعدی خانگی طرح سه بعدی اسلحه ی مورد نظرش را دانلود کرده و چاپ نماید ! پس این فناوری قدرتمند ممکن است امنیت و آسایش را به خطر بیندازد !
کاربرد پرینتر سه بعدی در صنعت زیورآلات

طلا و جواهرات که به وسیله ی پرینتر سه بعدی خلق شده اند
کاربرد پرینتر سه بعدی در زمینه ی طلا و زیورآلات
پرینتر های سه بعدی به خوبی در صنعت طلا و جواهر مفید واقع شده اند ، طرح های بسیار پیچیده و زیبا و که ساخت آن با دست بسیار سخت و پرهزینه بود به راحتی انجام میشود چرا که این چاپگر ها از دقت بسیار بالایی برخوردار هستند و میتوانند صنعت طلا و جواهر را به دست بگیرند ! با استفاده از پرینتر ۳ بعدی میتوان نمونه ی اولیه ی زیورآلات را تهیه و در دست گرفت و قبل از تولید ایراد ها را برطرف کرد ! با توجه به قدرت بالای پرینتر سه بعدی میتوان حدس زد خلاقیت در طراحی زیورآلات به اوج برسد .
در آینده خود شما میتوانید جواهر مورد علاقه تان را طراحی کنید و بدون این که از خانه خارج شوید آن را در دست بگیرید !
کاربرد پرینتر سه بعدی در پزشکی

پرینتر های سه بعدی حتی در زمینه ی پزشکی هم به کمک پزشک ها و جراحان آمده است ! در اخبار میخوانیم که نوزاد بیماری که مشکل تنفسی داشت به کمک جراحی و کار گذاشتن لوله ی تنفسی که به طور اختصاصی برای این نوزاد با پرینتر سه بعدی تولید شده بود از مرگ نجات یافت ! به نظر میرسد که کاربرد پرینتر سه بعدی در پزشکی بسیار فراگیر خواهد بود و احتمالا اخبار شگفت انگیزی خواهیم شنید . چراحان از این پس میتوانند قلب مریض خود را اسکن و سپس چاپ نمایند ، تا قبل از عمل جراحی ، قلب بیمار را در دستان خود داشته باشند !
قلب نمونه سازی شده با پرینتر سه بعدی
کاربرد پرینتر سه بعدی در زمینه ی جراحی و پزشکی
با توجه به این که شکل استخوان بندی و اندام هر شخص متفاوت است ؛ در موارد قطع عضو و … پرینتر های سه بعدی که اتفاقا از دقت بسیار بالایی برخوردارند چاره ی کار خواهند بود . همچنین پرینتر های سه بعدی علم دندانپزشکی را متحول کرده اند .
کاربرد پرینتر سه بعدی در صنایع فضایی

پرینتر های سه بعدی نیازی جدی در فضا هستند به همین دلیل ناسا روی پروژه ی ساخت قطعات فضاپیما در فضا فعالیت میکند . با این تدبیر فضانوردان خود به راحتی میتوانند سفینه ی خود را بازسازی کرده و مشکلات آن را در فضا برطرف نمایند .
یک پرینتر سه بعدی در فضا
کاربرد پرینتر سه بعدی در فضا
کاربرد پرینتر سه بعدی در معماری ، شخصیت های کارتونی ، ماشین و خوراک

طراحان و معماران ترجیح میدهند که قبل از ساخت بنا ، نمونه ی کوچک ( ماکت ) طرح خود را ببینند و برای تایید و گرفتن دیگر نظرات آن را نمایش بدهند . پرینتر ۳ بعدی به آسانی و با هزینه ی کم و دقت بالا این کار را به خوبی انجام میدهد . شنیده شده افرادی در تلاش برای ساخت عمارت و خانه با پرینتر های سه بعدی عظیم هستند !
کاربرد پرینتر سه بعدی در معماری و ماکت ساختمان

چاپگرهاي جوهرافشان

چاپگرهاي جوهر افشان به وسيله پاشيدن قطرات ريز جوهر روي يك صفحه كاغذ از طريق منافذ ريزي كه در هد وجود دارد، باعث به وجود آوردن تصاوير سياه و سفيد و رنگي در حد كيفيت مناسب مي‌شود. رنگ‌هاي اصلي در چاپگرهاي جوهر افشان، به سه رنگ اصلي تقسيم مي‌شود:

cyan(آبي)،magenta (قرمز) و‌‌yellow ( زرد ) كه به همراه آن‌ها يك رنگ سياه نيز وجود دارد كه براي توليد تصوير با رنگ مشكي به كار مي‌رود. بعضي از چاپگرهاي جوهرافشان ، از تركيب سه رنگ اصلي، رنگ مشكيِ مركبي به وجود مي‌آورند كه براي نوشتن متن چندان مناسب نيست و رنگ آن به صورت مشكي متمايل به سبز يا آبي مي‌باشد . در سري قديم چاپگرهاي جوهرافشان، كارتريج‌هاي سه رنگ اصلي به يكديگر متصل بودند و در صورت تمام شدن يكي از رنگ‌ها شما مجبور به تعويض هر سه رنگ بوديد. ولي امروزه در چاپگرهاي جوهرافشان، اين سه رنگ از يكديگر جدا شده‌اند. معمولاً اكثر چاپگرهاي جوهر افشان از چهار رنگ اصلي تشكيل شده‌اند. ولي شما براي چاپ حرفه‌اي عكس، به يك چاپگر با شش رنگ مجزا احتياج داريد كه علاوه بر سه رنگ اصلي و رنگ مشكي، داراي يك رنگ قرمز روشن و آبي روشن ‌باشد كه در ايجاد تصاوير با رنگ‌هاي طبيعي‌تر تأثيرگذار است. سرعت چاپ در چاپگرهاي جوهر افشان در حدود 6/2 صفحه در دقيقه است. اين حالت براي چاپ متن مي‌باشد و در چاپ تصاوير، سرعت چاپ يك چاپگر جوهر افشان، در حدود 3/2 صفحه در دقيقه مي‌باشد. در كل چاپگرهاي جوهر افشان يك قيمت معقول را به شما ارائه مي‌دهند و براي مصارف عمومي، يك انتخاب مناسب است. به ياد داشته باشيد كه چاپگرهاي جوهرافشان فقط براي مصارف عمومي كاربرد ندارد، بلكه مدل‌هاي حرفه‌اي اين چاپگرها را مي‌توان در محيط‌هاي عكاسي و جاهاي حرفه‌اي نيز به كاربرد. 

پرینتر چاپ کارت پی وی سی pvc چیست ؟

امروزه کارت‌ های مقوایی و کاغذی استفاده­ ی خود را تا حد زیادی از دست داده ­اند و جایشان را به کارت‌ های pvc داده­ اند. همه‌ی ما از کارت‌های بانکی، کارت اتوبوس یا مترو، کارت پرسنلی و شناسایی استفاده می‌کنیم. این نوع کارت‌ها همگی از جنس pvc هستند. می‌توان این کارت‌ها را با قراردادن یک تراشه‌ ی الکترونیکی کوچک هوشمند کرد یا کارت‌های مغناطیسی ساخت که برای مدت‌ های طولانی قابل استفاده هستند.

پرینتر چاپ کارت پی وی سی pvc چیست ؟

برای چاپ این کارت‌ ها نیاز به چاپگر های خاصی داریم که با چاپگر های مورد استفاده‌ی ما متفاوت هستند. شاید زمانی که از بانک تان کارت اعتباری دریافت می­ کنید یا پس از استخدام در یک اداره، کارت پرسنلی برای‌تان صادر می­ شود. بتوانید این نوع چاپگرها را ببینید.

این نوع پرینتر ها را می­توان از از چند جهت طبقه­ بندی کرد. اولین ویژگی که بسیار هم مهم است، توانایی دستگاه در چاپ روی یک طرف کارت یا هر دو روی آن است. برخی از ماشین ­های چاپ کارت تنها می‌توانند روی یک سمت از کارت عملیات انجام دهند، در حالی که انواع دیگر می‌توانند همزمان روی هر دو سمت کارت عملیات چاپ را انجام دهند.

عملکرد پرینتر چاپ کارت پی وی سی pvc

پرینترهای pvc به یکی از سه روش زیر عمل می‌کنند:

1- نزدیک انتها: ارزان‌ ترین نوع چاپ است و در این نوع چاپ حدود 5 میلی­ متر از انتهای کارت خالی می­ ماند.

2- مستقیم به کارت: در این نوع دستگاه‌ ها انتهای چاپ‌ کننده دقیقا روی کارت قرار می­گیرد. محبوب‌ ترین نوع پرینتر چاپ کارت pvc بین مصرف‌کنندگان هستند، زیرا قیمت سیار مناسبی دارند. بیشتر دستگاه­ هایی که برای صدور کارت شناسایی استفاده می­ شوند از این نوع هستند.

3- انتقال معکوس: از این نوع پرینتر پی وی سی به عنوان چاپ با کیفیت بسیار بالا یا چاپ از لبه نیز یاد می‌شود. در این نوع چاپ به علت استفاده از فیلم، هیچگونه حاشیه‌ ای در اطراف کارت باقی نمی‌ماند.

یکی از ویژگی‌های پرینترهای pvc که باعث تفاوت میان انواع آن‌ ها می­شود، روش رمزگذاری است. تعدادی از کارت‌ها با نوعی تکنیک ساخته می­شوند که حتما باید روی دستگاه خاصی قرار گیرند تا تغییری در اطلاعات‌ شان انجام شود، در حالی که برخی دیگر به راحتی توسط امواج رادیویی قابل تغییر هستند.

تفاوت دیگر بین انواع این چاپگرها، در نرم­ افزاری است که استفاده می‌کنند. بعضی پرینترهای چاپ کارت پی وی سی وابسته به دسکتاپ هستند در حالی که بعضی دیگر وابسته به وب هستند. مثلا کمپانی­ های بزرگ که تعداد زیادی نیروی انسانی دارند، حتما باید پرینتر مخصوص خود را داشته باشند و برای این کمپانی­ ها پرینتر وابسته به دسکتاپ مناسب‌ تر است.

با این پرینتر جیبی ، در هر کجا و هر زمان چاپ کنید

پرینترها به صورت مخفیانه کدهای ردیابی در اسناد چاپ شده جاسازی می‌کنند!

پرینترهایچندکاره

قابلذکراستکهپرینترهایچندکارهیاچندمنظورهنهتنهاپرینتمیکنندبلکهمیتوانندکپی،اسکن،فکسرانیزانجامدهندزیرامحدودهبرداشتنپرینترداراییکاسکنرکهدرداخلآنتعبیهشدهاستمیباشند.اینپرینترهایکوسیلهمناسببرایمکانهایکوچکومحدودونیزپاسخگویکسانیکهمرتباًنیازبهفکسواسکنرندارندمیباشد.اینچاپگرهاوسیلهایبسیارمفیدهستندکهمیتوانندتمامامورمربوطبهچنددستگاهراانجامدادهوجایکمیرانیزاشغالمیکنند.

پرینترهایچندکارههمباتکنولوژیپرینترلیزریوهمپرینترجوهرافشانوجوددارند.وکیفیتچاپنیزمانندکیفیتچاپایندوچاپگرمیباشد .بنابراینمیتوانیدعلاوهبریکپرینتریکفاکسواسکنرنیزداشتهباشید.