آماده سازي کار ترام دار چهار رنگ به روش دستي

صفحه آرايي دستي چهار رنگ :

به دليل استفاده از رنگ، دستوراتي در زمينه انتخاب و اجراي رنگها به مجموعه صفحه آرایی دستی تک رنگ اضافه شده و اصل تصاوير نيز جهت فيلم يا اسکن به همراه مجموعه صفحه آرايي ارسال ميگردد.

عکاسي دستي:

در اين بخش، از صفحه ماکت عکس برداري ميشود و از تصاويري که بايد تفکيک رنگ شوند نيز به صورت جداگانه فيلم تفکيکي تهيه ميشود. عکس برداري، با توجه به نوع کاغذي که اين تصاوير بر روي آن چاپ خواهند شد صورت ميگيرد. در بخش عکاسي، به وسيله فيلترهاي خاص نسبت به تفکيک چهار رنگ تصاوير و محتواي رنگي، اقدام ميگردد. از اين چهار رنگ ، چهار فيلم جداگانه تهيه ميشود. اين چهار فيلم تفکيکي که مربوط به رنگهاي سايان، مژنتا، زرد و مشکي ميباشند، کمک ميکنند که يک تصوير تمام رنگي چاپ شود .

فيلترها واسطه هاي شفافي هستند که هر کدام طول موجهاي خاصي از نور را جذب کرده و بقيه را از خود عبور ميدهند و اين يک اصل جهت تفکيک نور و رنگهاي آن ميباشد .

از تصاوير سياه و سفيد و متن با دوربين ، فيلم نگاتيو تهيه ميشود. سپس اسکن فيلمها توسط دستگاهي به نام کنتاکت به فيلم پوزيتيو تبديل ميشود.

فرم ترامه چهار رنگ:

فرمي است که تصاوير آن از ترکيب چهار رنگ اصلي با دامنه هاي مختلف رنگي تشکيل شده است. واضح است که براي چاپ يک فرم رنگي نياز به فرم بندي داريم. در اين حالت هر فرم رنگي از 4 فرم تک رنگ تشکيل شده و لذا براي هر رنگ يک فرم خواهيم داشت.

اين کار نياز به دقت بسيار دارد، به خصوص در اين مرحله که به تعداد رنگهاي چاپ، نياز به آسترالون خاص آن رنگ نیز ميباشد. در اين مرحله جهت انطباق رنگها و همچنين کنترل رنگها در مرحله چاپ، علائم مونتاژ و جدول رنگ به حاشيه استرالونها اضافه ميشود. براي هر رنگ، يک برگ استرالون مونتاژ روي ميز کار چسبانده ميشود. اولين رنگ به عنوان پايه براي رنگهاي بعدي خواهد بود. در تمام رنگها، علامتهاي مونتاژ و انطباق و نوار کنترل رنگ، مونتاژ ميشود تا در مرحله چاپ نيز جهت کنترل مورد استفاده قرار گيرد.

به هنگام تنظيم انطباق رنگهاي کار چاپي در پيش از چاپ و به ويژه در ماشين چاپ، علائم مونتاژ به کمک اپراتورها مي آيد. همچنين با قرار دادن نوار رنگ تنپلات از هر رنگ در انتهاي کار چاپي(عمود بر جهت ورود کاغذ به ماشين) اپراتور چاپ قادر خواهد بود با استفاده از دستگاههاي اندازه گيري مخصوص و يا با تکيه بر تجربه شخصي خويش تشخيص دهد که تنظيم شيرهاي مرکب و يا فشار سيلندرها مناسب است يا نه.

نوار ديگري که مورد استفاده قرار ميگيرد ترامهاي از صفر تا صد درصد هر يک از رنگهاست. معمولا مهمترين درصد ترامي که مورد توجه قرار ميگيرد ترام 50 درصد است.

اوزاليد:

پس از صفحه بندي و مونتاژ صفحات، آسترالون جهت تهيه نمونه به بخش نمونه گيري ارسال ميشود و نخست از آن اوزاليد سياه و سفيد تهيه ميگردد. براي اين کار فيلمهاي فرم را بر روي کاغذ مخصوصي به نام کاغذ اوزاليد قرار داده و با استفاده از قيد کپي به مدت زمان مشخصي به آن نور داده ميشود. سپس از بخار محلول آمونياک براي ظهور آن استفاده ميگردد. در صورتي که مسئله رنگ در اين مرحله از حساسيت خاصي برخوردار باشد جهت کنترل رنگها، از هر استرالون يک اوزاليد تک رنگ تهيه و حداقل 5 اوزاليد شامل يک اوزاليد کلي و 4 اوزاليد مربوط به چهار رنگ تهيه شده است. لازم به توضيح است که کيفيت چاپ تصاوير و ديگر عناصر صفحات از اين طريق قابل کنترل نيست. چرا که اوزاليد يک نمونه گيري بدون کيفيت و غير رنگي بر روي کاغذ نامرغوب است که صرفا جهت کنترل ترتيب صفحات، درستي محل قرارگيري عناصر هر صفحه، صحت مطالب حروفچيني شده و است .

تهيه پليت چهار رنگ تفکيکي:

اگر فرم بندي با دقت مطلوبي صورت گرفته باشد و اوزاليدها مورد تاييد قرار گرفته باشد. در مرحله کپي، اطلاعات روي فيلمهاي مونتاژ شده به پليت منتقل ميشود. براي هر فرم چهار رنگ، چهار پليت خواهيم داشت که ميتوان با ماشينهاي چاپ چهار رنگ يا تک رنگ يا دو رنگ آنها را چاپ نمود. در چاپخانه ها به مجموع پشت و روي يک شيت چاپ شده يک فرم چاپي گفته ميشود، بنابراين يک فرم چاپي چهار رنگ از 8 پليت تشکيل ميشود. به شيتهايي که پشت و روي آنها يکسان است نيز يک نيم فرم چاپي اطلاق ميشود .

انطباق رنگها (Color Registration):

اصطلاح روي هم خوردن رنگها به معناي بر روي هم خوردن ترامهاي هر رنگ نيست. در واقع در کارهاي رنگي، ترامهاي رنگهاي مختلف در کنار هم و با نظم و ترتيب مشخصي چاپ ميشوند. به نحوه ي کنار هم قرار گرفتن ترامها يا دانه هاي رنگي و چگونگي توزيع آنها، ترام گذاري (Dithering or Screening) گفته ميشود. امروزه با بهره گيري از روشهاي رايانه اي، ترام گذاري هاي مختلفي وجود دارد که همه آنها باعث افزايش کيفيت تصاوير در چاپ شده است. عدم انطباق رنگها يک نقص بزرگ در کار چاپ به حساب مي آيد.

روي هم نخوردن رنگها ميتواند علل متعددي داشته باشد که مهمترين آنها عدم تنظيم دقيق پليت چاپي در ماشين چاپ در ابتداي چاپ ميباشد. تنظيم پليتهاي چاپي در ماشين چاپ در ابتداي شروع چاپ هر فرم ضروري است. يک دليل ديگر ميتواند مونتاژ نشدن دقيق عناصر صفحات در پيش از چاپ و در مرحله فرم بندي و مونتاژ باشد.

پيچازي (Moire):

اين مشکل معمولا به دليل دقيق نبودن زواياي خطوط ترامها ايجاد ميشود. درستي زواياي خطوط ترام هر رنگ در چاپ چهار رنگ بسيار اهميت دارد. مثلا با چاپ خطوط ترام سايان با زاويه اي غير از 15 درجه يا 105 درجه، پيچازي در کار به وجود مي آيد. مونتاژ و فرم بندي کج و ناگونيا در يکي از رنگها و يا گونيا بسته نشدن پليت بر روي سيلندر ماشين چاپ، از عوامل ايجاد پيچازي است.

همچنين جابه جا شدن اشتباهي زواياي ترام بين دو رنگ موجب کاسته شدن کيفيت چاپ و به اصطلاح چرک شدن رنگها ميشود. اين حالت وقتي پيش مي آيد که دو زمينه روي هم چاپ شود.

چاقي يا تقويت ترام (Dot Gain):

در مرحله نور دادن پليت و انتقال ترام از فيلم به پليت، اندازه ترامها ميتواند تغيير کند و حتي شکل آنها نيز عوض شود. اين پديده باعث پايين آمدن کيفيت چاپ ميشود. براي به حداقل رساندن ضريب تقويت ترام (بهترين ضريب تقويت ترام يک است) در مرحله تهيه پليت بايد به ميزان و زمان نوردهي و همچنين استفاده صحيح از داروي ظهور پليت دقت شود.

در مرحله چاپ و در زمان انتقال ترامها از پليت به لاستيک چاپ و از لاستيک به کاغذ نيز پديده چاقي ترام وجود دارد که براي به حداقل رساندن اين اثر لازم است نسبت به تنظيم فشار سيلندرهاي ماشين چاپ و ميزان مرکب دهي اقدام گردد. انتخاب مناسب اندازه ترامها در مرحله ترام گذاري نيز با توجه به نوع کاغذ چاپ در کاستن از اثر تقويت ترام موثر است. با ريزتر و فشرده تر بودن تجمع ترامها، امکان چاپ آنها بر روي کاغذهاي تحرير و عادي کمتر شده و لازم است از کاغذهاي مرغوبتر پوشش دار (Glossy Coated) استفاده شود.

زيرا ضريب تقويت ترام در کاغذهاي عادي بيشتر است و با چاپ شدن ترامهاي ظريف در اين کاغذها عملا ترام گذاري ترامها به هم خورده و کيفيت چاپ پايين مي آيد. در اين گونه موارد نيز اصطلاح چرک شدن استفاده ميشود. در عمل هميشه چاقي ترام وجود دارد و بايد سعي در کاهش آن شود. امروزه ميتوان با بهره گيري از خروجي هاي رايانه اي يا همان پليت سترها علاوه بر ترامهاي گرد عادي، ترام بيضي شکل نيز به دست آورد که با ترام گذاري مناسب تا حدي از اين اثر چاقي، ميکاهد.