انواع روش‌هاي چاپ ديجيتال

شيوه‌هاي چاپي که از تکنولوژي ديجيتال بهره مي‌برند بسيار متنوع و در صنايع مختلف گسترده است. اما به طور کلي انواع روش‌هاي چاپ ديجيتال بر اساس نوع و تکنولوژي ديجيتال مورد استفاده در آن‌ها، به گروه‌هاي اصلي زير تقسيم مي‌شوند:

1- روش جوهرافشان: در مجموعه روش‌هاي چاپ ديجيتال، شيوه جوهرافشان آشناترين و با کيفيت‌ترين اين شيوه‌ها به شمار مي‌رود. ماشين‌آلات اين شيوه از تنوع بالايي برخوردار بوده و از انواع پرينترهاي روميزي تا ابعاد عريض 5 متر را شامل مي‌شوند.

نحوه کار سيستم جوهرافشان به اين صورت است که اطلاعات ديجيتال را توسط مرکب‌هاي مايع به طور مستقيم روي کاغذ مي‌نشاند. از آنجا که در اين تکنولوژي نيازي به محمل مياني براي انتقال تصاوير نيست و مرکب به طور مستقيم توسط يک هد روي سطح چاپي انتقال مي‌يابد، اين روش به عنوان اصيل‌ترين روش چاپ ديجيتال- تکنولوژي ديجيتال تا آخرين مرحله قبل از انتقال مرکب روي سطح، به کار گرفته شده است- محسوب مي‌شود.

نازل رنگ‌پاش اين دستگاه به طور کامل ديجيتالي عمل کرده و تنها از دو فرمان بپاش و نپاش پيروي مي‌کند در نتيجه عوامل تاثيرگذار روي کيفيت چاپي به حداقل خود يعني، نوع و جنس کاغذ همچنين شرايط اقليمي موجود کاهش مي‌يابد. به همين جهت است که خروجي چاپ به روش جوهرافشان بيشتر از ساير شيوه‌هاي چاپي که عوامل مختلفي روي کيفيت چاپ آن‌ها تاثيرگذار است -مانند محمل چاپي، تعادل آب و مرکب و …- قابل کنترل و نزديک به استانداردهاي مد نظر است.

از آنجا که سرعت چاپ در اين شيوه پايين است، امکان به کارگيري اين شيوه در تيراژهاي بالا موجود نيست با اين حال توليدکنندگان دستگاه‌هاي ديجيتال، آينده درخشاني را براي روش جوهرافشان پيش‌بيني مي‌کنند. مهم‌ترين فن‌آوري‌هاي چاپ ديجيتال جوهرافشان، سيستم‌هاي پيوسته (Continues tone) و سيستم‌هاي جوهرافشان با پاشش مرکب بر اساس تقاضا (Drop on Demand) است.

2- روش الکتروفتوگرافي: در اين شيوه از دو نوع مرکب جامد پودري (تونر) يا مايع (شيوه ديجيتال مرکبي) استفاده مي‌شود.

روش تونري: اساس اين شيوه از طريق باردار کردن درام چرخاني توسط شعاع نور ليزر، تشکيل تصوير به وسيله مرکب‌هاي پودري با نام تونر که قابليت باردار شدن دارند و ذوب شدن اين تونرها روي سطح کاغذ، شکل مي‌گيرد. اين مراحل را مي‌توان در 5 بخش تصويرنگاري، مرکب‌زني، انتقال تونر، تثبيت تونر و پاکسازي درام، خلاصه کرد. سيستم‌هاي تونري قادرند با سرعتي بالاتر از سيستم‌هاي جوهرافشان، تصاويري را که از ذوب شدن پودر رنگ روي کاغذ به وجود مي‌آيند ايجاد کنند. اگر چه اين روش به اندازه روش جوهرافشان ديجيتالي نشده است و واسطه‌هاي متعدد آنالوگ بين مخزن رنگ و سطوح چاپي وجود دارد ولي به واسطه سرعت بالا، مصارف صنعتي پيدا کرده و از کارآمدترين سيستم‌هاي چاپ ديجيتال به ويژه در ابعاد متوسط (Medium Format) به شمار مي‌آيد. اين دستگاه‌ها درترکيب با يک اسکنر به عنوان دستگاه‌هاي کپي يا ليزري براي عموم شناخته شده‌اند.

روش ديجيتال مرکبي: اين شيوه که به جاي پودر رنگ (تونر) از مرکب‌هاي رنگي استفاده مي‌کند، براي کارهاي پرتيراژ کاربرد مناسبي دارد. خروجي اين دستگاه‌ها داراي کيفيت بسيار بالايي است ولي پيچيدگي تکنولوژي در اين نوع دستگاه‌ها باعث شده است که از گستردگي سيستم‌هاي تونري برخوردار نباشند. اين تکنولوژي سال‌ها، تنها در اختيار کمپاني Indigo قرار داشت، پس از آن فعاليت‌هاي بسياري براي گسترش آن صورت گرفت ولي محدوديت اصلي اين دستگاه‌ها قيمت بالاي آن و همچنين ابعاد کار چاپي است که از SRA3 بالاتر نرفته است از ديگر مزاياي منحصر به فرد اين پرنيترها مي‌توان به امکان استفاده از رنگ‌هاي اسپات (Spot) به صورت کانال‌هاي رنگي مجزا و يا چاپ 6 رنگ HI-FI اشاره کرد.

3- روش ديجيتال نوري يا پرتوي: از ديگر شيوه‌هاي پرکاربرد چاپ ديجيتال، چاپ نوري است. در اين روش تصوير مورد نظر را از طريق تابش شعاع‌هاي نوري روي کاغذهاي ويژه و حساس به نور – مشابه کاغذ عکاسي- ايجاد کرده و پس از مرحله ظهور، تثبيت مي‌نمايند.

دستگاه‌هاي اين شيوه که به Photo Lab معروفند در لابراتورهاي عکاسي کاربرد فراوان داشته و از کيفيت چاپي بسيار بالايي برخوردارند. در اين شيوه سرمايه‌گذاري اوليه -شامل هزينه دستگاه، بالا بوده ولي هزينه چاپ به نسبت کيفيت بسيارخوب آن مناسب است. هم اکنون دستگاه‌هاي نوري با کيفيتي در ابعاد بسيار بزرگ ورقي 150*150 سانتي‌متر و نيز رول به عرض 90 سانتي‌متر توليد شده است. از مشکلات اصلي اين دستگاه‌ها دو مرحله‌اي بودن چاپ و ظهور است که در دستگاه‌هاي امروزي به صورت اتوماتيک در داخل دستگاه انجام مي‌شود. داروهاي ظهور نيز همانند شيوه‌هاي چاپ عکس ، بسته به ميزان مصرف بايستي هر چند وقت يکبار تعويض شود.

4- روش چاپ (Direct Imaging): به ماشين‌هايي اطلاق مي‌شود که محمل چاپي در درون آن‌ها ايجاد شده و از جانب شرکت‌هاي پرس‌تک و هايدلبرگ به آن‌ها نام DI نهاده شده است. اين ماشين‌ها در واقع چاپگرهاي افستي هستند که سيستم تهيه پليت در دل آن‌ها جاسازي شده است.

سيستم تهيه پليت در اين چاپگرها درست مشابه تهيه پليت در پيش از چاپ افست به روش ديجيتال (کامپيوتر به پليت) است. کليه عمليات چاپ در اين دستگاه‌ها به صورت اتوماتيک انجام شده و تنها از طريق کامپيوتر رهبري مي‌شود. اطلاعات ورودي به چاپگر به صورت فايل کامپيوتري است.به دليل وجود همين واسطه تصويري، استفاده از اين روش براي چاپ‌هايي با تيراژ کم مقرون به صرفه نبوده و براي چاپ تک برگ- برخلاف ساير روش‌هاي چاپ ديجيتال- کاملا غيراقتصادي است.در اين شيوه همچون روش‌هاي قبلي نمي‌توان از قابليت‌هاي منحصر به فرد چاپ ديجيتال مانند چاپ اطلاعات متغير استفاده کرد – محمل چاپي ثابتي مانند پليت براي کل سفارش وجود دارد- در عين حال امکان استفاده از کاغذهاي چاپ به روش افست وجود دارد.

5- روش حرارتي (Thermal): در اين شيوه که از کاغذ حساس به حرارت استفاده مي‌شود، حرارت ناشي از ليزر و يا ماتريس‌هاي حرارتي با ايجاد فعل و انفعالات شيميايي بر روي سطح کاغذ حساس، ايجاد رنگ و تصوير مي‌کند. استفاده از اين شيوه در دستگاه‌هاي کوچک تک رنگ مرسوم است که متداول‌ترين آن‌ها دستگاه‌هاي فکس مي‌باشند. گفتني است استفاده عمومي از روش حرارتي به دليل جايگزيني روش‌هاي نوين، روز به روز رو به کاهش است.

6- روش تصعيد رنگ (Dye-Sublimation): اين شيوه که از کيفيت و سرعت مناسبي برخوردار است از درون چاپ حرارتي زاده شده است. در اين دستگاه‌ها مواد رنگي بر روي سلفون‌هايي قرار دارد که پرتوهاي گوناگون مانند ليزر و يا ماتريس‌هاي حرارتي،‌ رنگ را از روي نوارهاي سلفون بخار کرده و بر روي کاغذ ثبت مي‌کند.

کيفيت چاپي مطلوب اين شيوه، استفاده از آن را در لابراتوارهاي عکاسي به منظور چاپ عکس، متداول کرده است. ابعاد چاپي به طور معمول کوچک است و اگر چه قيمت‌هاي اوليه اين دستگاه‌ها بالا نيست ولي هزينه تمام شده اين روش چاپ به دليل مواد مصرفي- سلفون‌هاي رنگي گران قيمت- بالا است.

در اين روش امکان چاپ روي کاغذهاي متنوع وجود داشته و در گذشته از آن براي چاپ پوسترهاي تبليغاتي فضاي باز، در تيراژ و ابعاد متوسط استفاده بسياري شده است.

7- مارکرهاي ليزري: از شيوه‌هاي چاپ ديجيتال که بيشترين کاربرد را در صنايع توليدي محصولات مختلف دارد، دستگاه‌هاي مارکر ليزري است. اين دستگاه‌ها به دليل استفاده کاربردي براي درج اطلاعات روي خط توليد محصولات، روزبه‌روز کاربرد بيشتر در صنايع مي‌يابند. در مارکرهاي ليزري اشعه ليزر با سوزاندن و حرارت، تصوير را بر روي سطح مورد نظر ايجاد مي‌کند. اين دستگاه‌ها از سرعت بالايي برخوردار بوده و هزينه سرمايه‌گذاري اوليه بالايي را طلب مي‌کنند.