انواع پویشگر
1-پویشگر صفحه تخت یا مسطح
2- پویشگر استوانه ای
3-پویشگر دستی
4-پویشگر شیت فد
پویشگرها صفحه تخت یا مسطح
متداولترین نوع پویشگر هستند که در آنها تصویر مورد پویش روی صفحهٔ تخت پویشگر قرار میگیرد و هد پویش کنندهٔ متحرک با عبور از مقابل آن، از تصویر نمونه برداری میکند. این پویشگرها دارای ۲ نوع تکنولوژی ساخت هستند.
دستگاه بار جفت شده
هنگامی که یک عکس روی صفحه شیشهای پویشگر قرار میگیرد، ابتدا به وسیلهٔ یک لامپ زنون یا یک لامپ فلوئورسنت کاتد سرد روشن میشود. (در اسکنرهای قدیمی تر از لامپهای فلوئورسنت معمولی استفاده میشد که از شفافیت تصویر کم میکرد.) پس از این مرحله، تصویر سند به وسیله یک آینهٔ زاویه دار به یک آینه دیگه منعکس میشود. بعضی از پویشگرها دو آینه و برخی دیگر سه آینه دارند. هریک از این آینهها، تقعر کمی دارند که باعث میشود تصویر منعکس شده در یک سطح کوچک تر متمرکز و در نتیجه وضوح تصویر بیشتر شود. آخرین آینه، تصویر را به یک لنز منعکس میکند. لنز نور را از طریق یک سری فیلتر که کارشان جدا کردن سه رنگ قرمز، آبی و سبز به کار رفته در تصویر است روی دستگاه بار جفت کننده متمرکز میکند. این دستگاه یک آرایه از دیودهای نوری است که فوتونهای نور را به الکترونها یا بار الکتریکی تبدیل میکند. این دیودها، حساس به نور هستند. هرچه نوری که به یک دیود میتابد، روشن تر باشد، بار الکتریکی که در آن مکان جمع میشود نیز بیشتر خواهد بود. به این ترتیب، رنگهای مختلف تصویر، بسته به شدت روشنایی که دارند، از طریق دیودهای موجود در دستگاه بار جفت کننده، به ولتاژ الکتریکی تبدیل میشوند. کل مکانیسم بیان شده شامل آینهها، لنز، و دستگاه بار جفت کننده، هد اسکن کننده را میسازند. این هد که به آرامی روی سند حرکت میکند، به وسیلهٔ یک تسمه به یک موتور پلهای متصل است که هد را به جلو میبرد. هد اسکن کننده از یک طرف نیز به یک ملیه متصل است که از ایجاد انحراف یا لغزش در مسیر هد، هنگام خواندن سند، جلوگیری میکند. تنظیمات دقیق احزای مختلف هد، به مدل اسکنر بستگی دارد. اسکنرها از نظر شفافیت و وضوح تصویر با هم تفاوت دارند که این مسئله به تعداد سنسورها در هر سطر آرایهٔ دستگاه بار جفت کننده، دقت موتور پلهای، کیفیت لنز و نیز میزان روشنایی منبع نور بستگی دارد. بدیهی است که یک لامپ زنون با روشنایی زیاد به همراه یک لنز با کیفیت بالا، نسبت به یک لامپ فلوئورسنت با یک لنز معمولی، تصویری با کیفیت بسیار بالاتر ایجاد خواهند کرد.
حسگر تماسی تصویر
در این حسگرها، دستگاه بار جفت کننده، آینهها، فیلترها و لامپ، با ردیفی از دیودهای ساطع کننده نور، تعویض شدهاند. مکانیزم حسگر، مرکب از ۳۰۰ تا ۶۰۰ حسگر حساس به نور است که در طول ناحیه اسکن قرار گرفتهاند. این حسگرها به سطح مسطح شیشهای که سند بر روی آن قرار میگیرد بسیار نزدیک هستند. هنگام اسکن تصاویر، نور دیودهای ساطع کننده، با یکدیگر ترکیب میشود تا یک نور سفید یکنواخت تولید گردد. سپس نور منعکس شده توسط حسگرها ثبت میگردد.تکنولوژی حسگر تماسی، نسبت به دستگاه بار جفت کننده، ارزانتر است. علاوه بر این، از آنجا که به سیستم آینهها و لنزها نیاز ندارد، کوچک تر و سبک تر است و مصرف انرژی الکتریکی آن کمتر است. از سوی دیگر، پویشگرهای مجهز به دستگاه بار جفت کننده، تصویری با وضوح و کیفیت بالاتر ارائه میدهند.
پویشگرهای استوانهای
این پویشگرها بیشتر در شرکتهای بزرگ چاپ و نشر مورد استفاده قرار میگیرند و دارای کیفیت باور نکردنی هستند. آنها از تکنولوژی لامپ تقویت کننده نور استفاده میکنند در این تکنولوژی، اسناد و تصاویری که باید اسکن شوند، بر روی یک استوانه شیشهای پیچیده میشوند. در مرکز این سیلندر، یک شعاع شکن وجود دارد که نور منعکس شده را به سه قسمت مساوی تقسیم میکند. هر شعاع نور از یک فیلتر رنگی (سبز، آبی و قرمز) عبور کرده و در لامپ تقویت کننده نور به یک سیگنال الکتریکی تبدیل میشود.
پویشگر دستی
تکنولوژی اولیهٔ ساخت این اسکنرها، مشابه اسکنرهای صفحه تخت است، با این تفاوت که به حای استفاده از موتور برای حرکت، از نیروی انسانی استفاده میکنند. با وجود اینکه سرعت اسکن آنها بالاست، ولی تصویری با کیفیت کمتر ایجاد میکنند. از این پویشگرها معمولاً در طراحی صنعتی، ازرسی و آنالیز کردن و وسایل پزشکی استفاده میشود. در دنیای امروز، ماشینهای اداری وسایلی ضروری در هر خانه و یا ادارهاند. ماشینهای اداری ای از قبیل چاپگر، پویشگر، نوت بوک، تبلتها و.... پویشگر یکی از مهمترین این ماشین هاست که بیشترین کاربرد آن پویش کردن اسناد در دفاتر اداری و شرکت هاست. البته لازم به ذکر است؛ همانطور که پویشگر برای دفاتر و شرکتها ضروری است، یک دانشجو، طراح، حسابدار و... نیز کمابیش به آن نیازمندند. کاربری پویشگرها، همواره همراه با مشکلات و سختیهایی هم هست. مثلاً کتابهای قطور و یا صفحات بزرگی مثل روزنامهها، یا کاغذهایی که به هم منگنه شدهاند، خیلی سخت بر روی دستگاه قرار میگیرند. این مشکلها با استفاده از یک پویشگر دستی قابل حمل به کاری لذت بخش بدل میشود. به راحتی میتوان یک پویشگر دستی ۲۱۲ گرمی را در دست گرفت و روی کتاب قطور و سنگین ۳ کیلوگرمی مورد نظر کشید تا پویشی با کیفیت بالا گرفت. این پویشگر، بدون نیاز به رایانه و بطور مستقل، با دارا بودن یک کارت حافظه میکرو اس دی (Micro SD)، تمام تصاویر پویش شده را روی حافظه داخلی خود ذخیره میکند. پس از پویش، از طریق حافظه میکرو اس دی موجود در آن – که تا ۳۲ گیگابایت قابل ارتقا است- میتوانید با قرار دادن حافظه داخل تلفن همراه خود، همان لحظه اسکن را مشاهده کنید و یا با استفاده از کابل یو اس بی یا درگاه کارت حافظه، اطلاعات را به سادگی بر روی کامپیوتر، موبایل، دوربین و... منتقل کنید. تمایز این محصول با اسکنرهای رومیزی در نحوه شروع به کار آنهاست، به طوریکه در اسکنر رومیزی ابتدا باید نرمافزار مخصوص اسکن را بر روی کامپیوتر خود نصب کرده و پس از نصب برنامه اقدام به اجرای پویش از طریق نرمافزارهای سیستم عامل یا خود سازنده نموده که این فرایند- بدون احتساب نصب برنامه اولیه- ۳۰ ثانیه تا یک دقیقه زمان بر خواهد بود. اما با استفاده از پویشگر دستی، احتیاج به نصب هیچ برنامهای نبوده و فقط کافیست دکمه اسکن را روی دستگاه فشار دهید و از نقطه شروع تا نقطهٔ پایانی مدنظر پویشگر را حرکت دهید.
پویشگر شیت فد
این پویشگرها نیز شبیه اسکنرهای صفحه تخت هستند، با این تفاوت که به جای هد اسکن کننده، سند حرکت میکند و معمولاً برای اسکن کردن متون و اسناد مورد استفاده قرار میگیرد.باید توجه داشت که به علت حرکت تصویر و متن در اسکنر معمولا کیفیت پایین میباشد.
انتقال تصویر دیجیتال به کامپیوتر برای آنکه تصویر اسکن شده مفید واقع شود، باید از اسکنر به نرم-افزارهایی که روی رایانه اجرا میشوند، انتقال یابد. به منظور اتصال فیزیکی اسکنر به کامپیوتر، از چهار روش ذیل استفاده میشود:
اتصال موازی
بیشترین سرعت انتقال اطلاعات در این روش، ۷۰ کیلوبایت بر ثانیه است، به همین دلیل کندترین روش انتقال اطلاعات محسوب میشود. مهمترین مزیت استفاده از پورتهای موازی، صرفهٔ اقتصادی آنهاست، چون نیازی به اضافه کردن کارتهای واسط، برای اتصال به رایانه ندارند.
واسط کوچک سیستمهای کامپیوتری
در این روش برای اتصال اسکنر به کامپیوتر، به یک کارت واسط نیاز داریم. کارتهای واسط، از بیشترین سرعتی که کنترل کننده و اسکنر دارند، برای انتقال دادهها استفاده میکند.
گذرگاه سری همه منظوره
پویشگرهایی که از این روش برای انتقال اطلاعات استفاده میکنند، سریعتر و ارزانتر از اسکنرهای دارای تکنولوژی کارتهای واسط هستند. گذرگاههای ۱٫۱ اطلاعات را با سرعت۱٫۵ مگابایت در ثانیه انتقال میدادند که کندتر از کارتهای واسط (روش قبلی) عمل میکرد، ولی استاندارد ۲٫۰ به طور تئوری، اطلاعات را با سرعتی معادل ۶۰ مگابایت در ثانیه انتقال میدهد.
گذرگاه سریال فایروایر
واسطی که از استاندارد ۱٫۱ گذرگاه سری همه منظوره بسیار سریعتر بوده و قابل مقایسه با استاندارد ۲٫۰ میباشد. دارای سرعتهای ۲۵، ۵۰، ۱۰۰، ۴۰۰ و ۸۰۰ مگابایت در ثانیه است. از آنجا که به کارگیری آن ساده تر و ارزانتر از کارتهای واسط است، در بسیاری از وسایل، جایگزین کارتهای واسط شده است. نتیجهٔ اسکن، یک تصویر قرمز، سبز، آبی غیر فشرده است که میتوان آن را روی حافظههای مجازی ذخیره کرد و یا به وسیلهٔ برنامههای گرافیکی پردازش نمود.

